Ook Hongaarse premier keurde steunpakket voor Oekraïne goed: waarom ging Orbán opeens overstag?

Het is de Europese Unie gelukt om alle 27 lidstaten in dezelfde richting te laten kijken en tot een akkoord te komen over een groot economisch steunpakket voor Oekraïne. "We hebben een deal", meldde Charles Michel op X.

Nochtans was het geen sinecure om dat akkoord erdoor te krijgen. Alle lidstaten toonden zich voorstander om Oekraïne het geld toe te kennen, op een na: Hongarije. De Hongaarse premier Viktor Orbán is al langere tijd kritisch voor Oekraïne en toont zich ook een voorstander van Rusland. Orbán weigerde bij de vorige topontmoetingen in Brussel om het voorstel goed te keuren.

Dat de Hongaarse premier nu opeens toch zijn fiat geeft, wekte heel wat verbazing. Waarom is Orbán opeens geplooid? In "De afspraak" geeft Politico-journaliste Barbara Moens meer duiding bij Orbáns beslissing om nu toch voor het pakket te stemmen. 

"Er was de afgelopen week heel veel druk op Orbán om mee te gaan in de beslissing van de andere 26 leiders", legt Moens uit. "Hij stond heel geïsoleerd en er kwamen ook heel wat impliciete dreigingen van de 26 andere lidstaten."

"Zij maakten duidelijk dat als hij nu niet zou meegaan in de beslissing, dat het zware gevolgen zou hebben voor zijn land. Denk aan economische straffen of het onthouden van bepaalde Hongaarse rechten binnen Europa."

Moens benadrukt ook dat het dossier een belangrijke symbolische waarde heeft voor de Europese Unie. Het moet namelijk tonen dat Europa nog steeds als een verenigd blok achter Oekraïne staat. Orbán vormde al te lang een hindernis voor dat beeld.

Dat Europa met sancties dreigt, is nochtans niets nieuws. Ook in het verleden dreigden de andere lidstaten met sancties wanneer Orbán niet mee wilde in het Europese narratief. Vroeger kreeg Orbán enkele toegevingen om een dossier erdoor te krijgen. Toch is het volgens Moens deze keer anders.

"De frustraties en ergernissen van de andere Europese leiders lagen deze keer zo hoog, dat hij niet opnieuw kon dwarsliggen. Europa wilde voet bij stuk houden en heeft geen toegevingen gedaan naar Hongarije toe."

Voor de stemming plaatsvond, hebben enkele Europese leiders de tijd genomen om met Orbán samen te zitten. Op een officiële foto zijn enkele bekenden te zien: Raadsvoorzitter Charles Michel, Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Franse president Macron, de Duitse bondskanselier Scholz en de Italiaanse premier Meloni. Ook dat was volgens Moens cruciaal om de Hongaar mee te krijgen tijdens de stemming. 

"Macron, Scholz en Meloni hebben de grens aangeduid. Meloni staat qua ideologie misschien wel dichter bij Orbán, maar zij heeft duidelijk gemaakt dat zij achter dit pakket stond." Vroeger had de Hongaarse premier wel wat steun van de Poolse regering, maar sinds de Poolse verkiezingen staat hij eigenlijk zo goed als alleen in zijn protest. "De Unie heeft het hem duidelijk gemaakt: ofwel ga je mee, ofwel gaan we verder zonder jou", vat Moens de dynamiek van het overleg samen.

Orbán heeft deze keer dus geen toegevingen gekregen van Europa, al heeft hij het wel geprobeerd. Zo vroeg de Hongaar volgens Moens een jaarlijks veto voor zijn land, om in te zetten wanneer de premier niet akkoord was met een Europese beslissing. Dat was het laatste wat de Europese leiders wilden, want anders krijg je volgend jaar dezelfde discussie." 

Toch moet Orbán niet met de staart tussen de benen naar huis keren. De Hongaarse leider kan zijn goedkeuring voor het Oekraïense steunpakket wel naar zijn hand zetten. "In plaats van het jaarlijkse veto is een jaarlijks debat afgesproken, maar ook daarbij krijgt Hongarije geen verdere beslissingsmacht. Toch kan Orbán zich op die manier tot de eigen bevolking richten en zich standvastig tonen."