Alle 27 leiders van de Europese Unie hebben het licht op groen gezet voor een economisch steunpakket aan Oekraïne ter waarde van 50 miljard euro. Ook de Hongaarse premier Viktor Orbán, die eerder dwars lag, geeft zijn akkoord. "Dit zorgt voor een stabiele, voorspelbare financiering voor de lange termijn voor Oekraïne", zegt Charles Michel, de president van de Europese Raad.
Europese Unie bereikt akkoord over steunpakket van 50 miljard euro aan Oekraïne
Jarno Treuttens
Gepubliceerd:
De uitzonderlijke top in Brussel lijkt een succes te zijn. Het is de Europese Unie gelukt om alle 27 lidstaten in dezelfde richting te laten kijken en tot een akkoord te komen over een groot economisch steunpakket voor Oekraïne. "We hebben een deal", meldt Charles Michel op X.
"Alle 27 leiders hebben overeenstemming bereikt over een extra steunpakket van 50 miljard euro voor Oekraïne binnen de EU-begroting. Dit zorgt voor stabiele, voorspelbare financiering voor de lange termijn voor Oekraïne. De EU neemt leiderschap en verantwoordelijkheid in steun voor Oekraïne. We weten wat er op het spel staat", klinkt het.
Ook Orbán gaat akkoord
Dat er een akkoord is, is niet vanzelfsprekend. Zo lag één man een hele tijd dwars: de Hongaarse premier Viktor Orbán. Om het steunpakket voor Oekraïne goed te keuren, is unanimiteit nodig. Dat betekent dat iedereen akkoord moet gaan. Ook bij een vorige top over dit steunpakket heeft Orbán zijn veto ingezet.
Orbán, die nauwe banden met Moskou onderhoudt, heeft kritiek op de strategie van de EU om Oekraïne met financiële en militaire hulp overeind te houden.
Het is op een kleinere bijeenkomst dat Orbán is gezwicht. Hij zat samen met Europese Raadsvoorzitter Charles Michel, Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de leiders van Frankrijk, Duitsland en Italië. Daarna hebben premier Alexander De Croo, ontslagnemend premier Mark Rutte van Nederland en de Poolse premier Donald Tusk de vergadering vervoegd.
In een video die hij op sociale media heeft geplaatst, zegt Orbán dat hij een mechanisme heeft kunnen onderhandelen "dat garandeert dat Europese fondsen die voor de Hongaren bestemd zijn en die de Europese Commissie ons nog niet had gegeven, niet naar Oekraïne gaan."
Meer dan 20 miljard euro aan Europese subsidies voor Hongarije zijn geblokkeerd omdat de Europese Commissie zich zorgen maakt om de toestand van de rechtsstaat in het land. Maar dat de piste op tafel zou hebben gelegen dat dat geld zou worden afgeleid naar Oekraïne, is onwaarschijnlijk.
Financiële stabiliteit voor Oekraïne
De Oekraïense president Volodimir Zelenski zegt dat de goedkeuring van het hulppakket de economische en financiële stabiliteit op lange termijn zal versterken nu de oorlog met Rusland zijn derde jaar nadert. Oekraïne verwacht het eerste deel van 4,5 miljard euro van de EU in maart te ontvangen.
Wat houdt het pakket in?
Concreet gaat het dus om 50 miljard euro. Dat geld wordt onderverdeeld in 17 miljard euro rechtstreekse steun en 33 miljard euro in leningen. De bedoeling is dat Oekraïne dit geld gebruikt voor economische doeleinden, geen militaire. Het pakket wordt over de komende 3 jaar verspreid.
Er wordt jaarlijks gerapporteerd over de besteding van het geld, maar een jaarlijkse herziening - zoals Orbán had geëist - komt er niet.
Toen de leiders van alle lidstaten vanmorgen aankwamen in Brussel, was de sfeer nog zeer bedrukt. Zo sprak de Poolse premier Donald Tusk nog strenge taal. "Er is geen sprake van Oekraïne-moeheid, maar van Orbán-moeheid." Zijn Estse collega Kaja Kallas zei openlijk dat ze met andere leiders heeft gesproken over pistes om "het patroon te doorbreken" waarbij de Hongaarse premier telkens opnieuw zijn veto aanwendt om anderen "te chanteren".
Premier Alexander De Croo was voorzichtig positief. "Er ligt veel op de tafel dat in het voordeel van iedereen is om tot een akkoord te kunnen komen."
