Steeds minder studenten kiezen in Antwerpen voor vertaal- en tolkopleiding : "Foute perceptie dat AI alles gaat overnemen"

Artificiële intelligentie (AI) en ChatGPT zijn de laatste tijd overal. ChatGPT wordt hoe langer hoe meer ingezet voor allerhande opdrachten, ook om te vertalen. Dat merken ze in de opleiding Toegepaste Taalkunde aan de Universiteit Antwerpen. "Veel mensen denken dat ze dankzij die nieuwe technologie alles perfect zelf kunnen vertalen of laten vertalen", zegt Gert Vercauteren, docent Vertaaltechnologie. 

Vercauteren vermoedt dat door die perceptie steeds minder beginnende studenten kiezen voor de opleiding Toegepaste Taalkunde in Antwerpen. "Het is een waarschijnlijke reden waarom het aantal 17- of 18-jarige studenten op tien jaar tijd gehalveerd is. Die perceptie is er, maar is daarom niet juist. Om ruw en snel een idee te krijgen van een tekst in een vreemde taal zijn Google Translate of DeepL vaak oké, maar in de echte vertaalindustrie zijn die vertalingen ondermaats."

"Ik stoor me aan mensen die zeggen dat machines alles wel zullen ondertitelen, maar dat diezelfde mensen zich dan ergeren als er een foutje in staat. In ondertitels staat de technologie nog helemaal niet zo ver en zouden er nog veel meer fouten in zitten als het volledig zou worden geautomatiseerd."

Volgens Vercauteren moet er vooral in het middelbaar al meer worden ingezet op taal en vertalen in combinatie met de nieuwste technologieën. "Met onze opendeurdagen en via al onze kanalen proberen we duidelijk te maken dat vertalers meer dan ooit nodig zijn", aldus Vercauteren. "Het beroep is geëvolueerd, maar er zijn op dit moment meer vacatures voor vertalers dan dat er vertalers zijn. De vertaler bepaalt welke technologieën hij of zij gebruikt en zit nog steeds achter de knoppen."

De KU Leuven heeft in Antwerpen ook een campus voor toegepaste taalkunde. In vergelijking met vijf jaar geleden is daar het aantal generatiestudenten gedaald, maar dit academiejaar zijn er opnieuw meer studenten dan vorig jaar begonnen aan de opleiding. Vijf jaar geleden startten er 82 nieuwe studenten. In 2022 waren dat er nog maar 59, maar in 2023 schreven opnieuw 66 studenten zich in.

"Wij denken dat die stijging vooral te maken heeft met enkele extra toevoegingen aan onze opleiding", zegt Priscilla Heynderickx van de Antwerpse campus van de KU Leuven. "Studenten kunnen nu kiezen voor Pools of Vlaamse Gebarentaal als derde taal. Sinds dit academiejaar is zelfs bedrijfswetenschappen een optie als "derde taal". We hopen dat die stijging zich blijft voortzetten."