Al enkele weken circuleert op sociale media een opvallend bericht: de Europese Commissie zou plannen smeden voor "een verbod op reparatie van auto's ouder dan 15 jaar". Mensen reageren boos of maken zich zorgen over de toekomst van hun oudere wagen of oldtimers. Maar dat is niet nodig: een dergelijk plan bestaat namelijk niet.
CHECK - Neen, Europa wil het repareren van auto's ouder dan 15 jaar niet verbieden
Rien Emmery
Gepubliceerd:
In het kort
Waar gaat dit over? Op sociale media en in de buitenlandse pers circuleren de voorbije weken berichten over een aangekondigde Europese richtlijn die een verbod zou betekenen om "auto's ouder dan 15 jaar" nog te repareren. Vooral bezitters van oldtimers en tweedehandse wagens reageren boos of verontrust.
Maar? Een verbod op reparatie maakt geen deel uit van het wetgevende initiatief. Ook een ouderdom van meer dan 15 jaar komt niet in de tekst voor. Het gaat om een voorstel van de Europese Commissie om een scherper onderscheid te maken tussen zogenoemde ELV's ("end-of-life vehicles") en occasiewagens. De bedoeling is om reservestukken en grondstoffen voor de autosector niet uit Europa te zien verdwijnen.
Opvallend bericht: “De EU wil verbod op reparatie van auto’s ouder dan 15 jaar". Dat beweert een gebruiker op X, het voormalige Twitter. Het bericht wordt 187.000 keer bekeken en verzamelt bijna 2.000 likes.
Ook andere internetgebruikers delen gelijkaardige berichten, meestal met boos commentaar. Een tweet van iemand die zich afvraagt “Gaat de #EU dan een nieuwe auto voor me kopen als de mijne stuk gaat?” wordt 80.000 keer bekeken en meer dan duizend keer geliket.
Spaanse en Portugese media
Verschillende van deze berichten op sociale media bevatten een video afkomstig van een Frans YouTubekanaal dat gespecialiseerd is in autonieuws. Daarin wordt daadwerkelijk beweerd dat er geplande Europese regeling bestaat die grote reparaties aan auto's ouder dan 15 jaar en met veel kilometers op de teller zou onmogelijk maken.
Gelijkaardige berichten zijn terug te vinden in reportages van de Portugese televisiezender TVI en de Spaanse krant El Pais .
Wat klopt hier nu van?
"Kringloopeconomie"
De controverse draait om een voorstel van de Europese Commissie dat al dateert van juli 2023. Toen verspreidde de Commissie een persbericht met de ingewikkelde titel "Kringloopeconomie: verbetering van het ontwerp en het beheer aan het einde van de levensduur van auto's met het oog op een hulpbronnenefficiëntere automobielsector".
Het voorstel bevat een update van vroegere Europese regelgeving over "ELV's" of "end-of-life vehicles": voertuigen die aan het einde van hun levensduur gekomen zijn - autowrakken eigenlijk.
De redenen die de Commissie zelf aanhaalt om de noodzaak van die nieuwe regelgeving te bepleiten, zijn "de toegang tot hulpbronnen voor de economie van de EU", "de milieu- en klimaatdoelstellingen van de EU", "de eengemaakte markt" en "de uitdagingen in verband met de huidige transformatie van de automobielindustrie".
Inbeslagname
De tekst van de Europese Commissie somt enkele criteria op, vooral in de annex , die het onderscheid moeten scherper stellen tussen een occasiewagen en een autowrak. Het gaat onder meer om gevallen van "technische onherstelbaarheid" en "economische onherstelbaarheid".
In de tekst staat echter niets over "auto's ouder dan 15 jaar". Dat bevestigt ook Adalbart Jahnz, woordvoerder van de Europese Commissie, aan de Franse factcheckers van AFP: "Wij hebben in deze tekst niets voorgesteld dat specifiek betrekking heeft op auto's ouder dan 15 jaar. [...] Verschillende voorgestelde bepalingen zijn eerder bedoeld om de repareerbaarheid van auto's te ondersteunen."
Het is niet de eerste keer dat het nieuwe voorstel van de Europese Commissie voor verwarring zorgt. Eind vorig jaar circuleerde een andere verkeerde interpretatie van het voorstel: "Europa" zou zogezegd plannen om auto's in privébezit "in beslag te nemen" wanneer ze niet aan bepaalde criteria zouden voldoen. Ook dat was onzin, zo toonde een AFP-factcheck aan .
Nog niet in voege
Het Commissievoorstel drukt vooral de wens uit om tot een circulaire economie te komen, waarbij onderdelen en grondstoffen uit autowrakken gerecycleerd of hergebruikt worden in Europa zelf.
De nieuwe richtlijnen zijn ook geïnspireerd door de evolutie naar elektrische wagens, zoals dat autobatterijen van elektrische wagens eenvoudiger gedemonteerd – en dus vervangen – moeten kunnen worden.
Maar vooral: de nieuwe richtlijnen waaran sprake zijn nog niet in voege. Het gaat om een voorstel van de Europese Commissie dat nog kan aangepast worden en nog moet goedgekeurd worden door zowel het Europese Parlement als de Europese Raad.
Conclusie
Er wordt op Europees niveau gewerkt aan nieuwe regelgeving over "ELV's" of autowrakken. Het gaat om een voorstel van de Europese Commissie, bekendgemaakt in juli 2023, dat nog moet goedgekeurd worden door het Europese Parlement en de Europese Raad.
Sommige media en burgers menen dat het voorstel inhoudt dat "auto's ouder dan 15 jaar niet meer gerepareerd zouden mogen worden".
Een dergelijk voorstel of een dergelijke termijn komen echter niet voor in de huidige versie van het Commissievoorstel.
Wel bevat dat richtlijnen om het vervangen en recycleren van voertuigonderdelen beter mogelijk te maken, zowel voor autowrakken als voor nieuwe elektrische wagens. Op die manier wil het voorstel van de Europese Commissie meer grondstoffen uit autowrakken recycleren in Europa zelf.
De bewering dat bepaalde aangekondigde Europese regelgeving een verbod zou inhouden op de reparatie van auto's die ouder zijn dan 15 jaar, beschouwen we daarom als niet waar.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS?
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network .
