Mag je zomaar de (snel)weg blokkeren, zoals de boeren doen? Wettelijk gezien niet, zegt onderzoeker Pieter Pecinovsky. "Zeker niet omdat de belemmeringen een gevaar vormen voor anderen." Toch denkt hij niet dat de wegblokkades een juridisch staartje zullen krijgen.
Het boerenprotest heeft een grote impact op het verkeer. Gisteren blokkeerden boeren met hun tractoren de snelweg in Namen. Sinds vannacht hebben ze de Brusselse Ring in hun vizier. Zo'n 100 tot 150 tractoren zijn de A12 in Meise en de E40 in Ternat op gereden. De avondspits verloopt op z'n zachtst gezegd moeizaam.
Maar kan dat zomaar? Het korte antwoord: neen. Toch is het daarmee niet afgesloten. "Betogen is een fundamenteel recht, maar er zijn beperkingen op", legt Pieter Pecinovsky, onderzoeker aan het Instituut voor Arbeidsrecht van de KU Leuven, uit in "De wereld vandaag". Hij heeft onderzoek gedaan naar zulke wegblokkades.
"Een van die beperkingen staat beschreven in artikel 406 van het Strafwetboek. Dat artikel stelt dat het verboden is om kwaadwillig de weg te belemmeren, waarbij ongelukken of gevaarlijke situaties kunnen ontstaan."
Mogen actievoerders zomaar wegen blokkeren?
Dat is volgens Pecinovsky wat nu gebeurt tijdens het boerenprotest. "Los van bijvoorbeeld dingen die in brand worden gestoken, zijn er ook lange files. Dat kan gevaarlijk zijn, bijvoorbeeld als iemand inrijdt op de file."
Gevangenisstraf tot 10 jaar
Op gevaarlijke wegbelemmeringen staan stevige straffen. Je riskeert in principe een gevangenisstraf van 5 tot 10 jaar. "Maar in de praktijk wordt die straf nooit gegeven", nuanceert Pecinovsky. "Er zijn in het verleden al verschillende veroordelingen geweest bij protesten waarbij de rechter vond dat er een gevaar werd gevormd, maar het ging altijd maximum over een gevangenisstraf van een maand met uitstel."
Volgens Pecinovsky zal het boerenprotest geen juridisch staartje krijgen. "Het is sowieso al niet evident om mensen te veroordelen. Je moet in eerste instantie de mensen al identificeren. Dan moet je ook nog eens kunnen aantonen dat die individuen persoonlijk hebben bijgedragen tot het gevaar."
"Daarnaast gaat het nu over een massa mensen. Wanneer in het verleden mensen zijn veroordeeld, ging dat over relatief kleine betogingen van zo'n 200 à 300 mensen. Nu heb je protesten over heel het land. Je kan niet zomaar mensen in heel België vervolgen. Daarvoor heeft ons rechtssysteem niet genoeg capaciteit."
Artikel 406 van het Strafwetboek
Met (opsluiting van vijf jaar tot tien jaar) wordt gestraft hij die kwaadwillig het verkeer op de spoorweg, de weg, de binnenwateren of op zee belemmert door enige handeling die een aanslag uitmaakt op de verkeerswegen, de kunstwerken of het materieel, of door enige andere handeling die het verkeer met of het gebruik van vervoermiddelen gevaarlijk kan maken of die ongevallen kan veroorzaken bij het gebruik van of het verkeer met die vervoermiddelen.
