Facebook legde mee de basis voor hoe we vandaag (online) met elkaar omgaan. Maar ook met een verpletterende impact op de samenleving. Facebook zelf is over zijn hoogtepunt heen, maar blijft voor al wie ouder is dan 30 toch een belangrijk sociaal medium. Na alle privacy- en desinformatieschandalen strijdt moederbedrijf Meta vandaag mee in de race voor de ontwikkeling van superslimme Artificiële Intelligentie (AI). Een toekomst om met argusogen te volgen.
20 jaar Facebook: Zuckerberg zet alles op Artificiële Intelligentie, al is het vriendenboekje van weleer nog niet "passé"
Gepubliceerd:
Met 2 miljard zijn ze, de mensen die nog elke dag inloggen bij Facebook. 3 miljard gebruikers zijn er wereldwijd. Facebook is en blijft het grootste sociale netwerk. Oprichter Mark Zuckerberg bezit ook nog eens WhatsApp en Instagram. Daarmee leidt hij een omvangrijk imperium dat mee bepaalt hoe de wereld met elkaar communiceert en omgaat.
Facebook is bij ons wel over zijn hoogtepunt heen, maar niet passé. Veel mensen hebben nog altijd een Facebook-account en gebruiken dat ook. Maar de functie van die accounts is voor veel jongere mensen eerder praktisch dan sociaal. Dat blijkt uit onderzoek van de VRT-studiedienst. Het platform wordt niet meer zo actief gebruikt voor wat het oorspronkelijk was bedoeld, toch niet door jongeren. Wel bij wie ouder is dan dertig.
Jongeren gebruiken vandaag 3 of 4 andere sociale netwerken. Denk Snap(chat) of TikTok. Vooral die laatste is een stevige concurrent voor Zuckerberg, zeker in de tijd die jongeren er spenderen. Niet voor niets kopieerde hij de "tactiele" videostijl van TikTok deels naar Instagram.
De meest briljante marketing- en datamachine ooit
6 december 2007. In de instellingen van mijn Facebookprofiel vind ik de datum wanneer ik een account aanmaakte op Facebook. Eind 2007 dus, ruim 3 jaar na de lancering. Het lijkt eeuwen geleden en een andere wereld.
Over Facebook werd gesproken. Er was iets "buzzing" op het internet, iets waarmee je vrienden van vroeger kon vinden. Klasgenoten waarmee je kattenkwaad uithaalde of nostalgisch een blik werpen op het profiel van een oud lief. Wie nu veel tijd doorbrengt op TikTok rolt ongetwijfeld met de ogen. Een medium om vriendjes van vroeger terug te zien klinkt inderdaad wat als Jurassic Park.
Na al die jaren blijft de vraag of Zuckerberg heeft nagedacht over wat er allemaal kan mislopen als je probeert de hele wereld met elkaar te verbinden.
En toch, terugkijkend zal 2004 altijd het jaar zijn dat onze online sociale interacties volledig veranderde.
Nostalgie zijn we ver voorbij met Facebook als spil in tientallen privacyschandelen, gekraakte zelfbeelden bij jongeren, massale desinformatiecampagnes die verkiezingen proberen beïnvloeden en zelfs bijdroegen tot genocides zoals in Myanmar .
Daarnaast is Meta mee pionier in online massasurveillance: ons online gedrag wordt gedetaillerd in kaart gebracht, en zelfs daarbuiten weet Facebook waar en met wie we zijn. Facebook is de meest briljante marketingmachine en datastofzuiger ooit.
De schaduwkanten van sociale media werden deze week nog maar eens pijnlijk duidelijk toen Zuckerberg, samen met andere CEO's van grote techbedrijven, moest getuigen in de Amerikaanse Senaat. Achter hem in de zaal zaten ouders van kinderen die uit het leven stapten na seksuele uitbuiting, cyberpesten of intimidatie via sociale media.
Zuckerberg verontschuldigde zich: "Ik verontschuldig mij voor wat jullie hebben moeten meemaken. Niemand zou mogen meemaken wat jullie en jullie families hebben moeten doorstaan."
Na al die jaren blijft de vraag of Zuckerberg, maar ook de leiders bij Snapchat of X, hebben nagedacht over wat er allemaal kan mislopen als je probeert de hele wereld met elkaar te verbinden.
TikTok, Threads en het Mirakel op de Hudson
Ook al heeft video-app TikTok "nog maar" de helft van de gebruikers van Facebook, het netwerk is goed op weg om het meest relevante te worden: het algoritme is vernuftig, lijkt beter te weten wat mensen willen zien, het wordt gebruikt als nieuwsbron en inspiratie voor boeken, citytrips enzovoort… En binnenkort wordt er daar evenveel tijd gespendeerd als op Facebook.
Zuckerberg heeft natuurlijk Instagram om rechtstreeks de concurrentie aan te blijven gaan met TikTok. Als merk is TikTok frisser en aantrekkelijker dan Facebook, dat er met de blauw en witte look quasi nog steeds hetzelfde uitziet als 20 jaar geleden.
Maar dat vertaalt zich niet altijd in cijfers. Eind vorig jaar wonnen Facebook (en Instagram) weer terrein op TikTok als het gaat over aantal downloads, dagelijkse én maandelijks gebruik wereldwijd. “TikTok had te maken met een aanhoudend plateau op alle drie de statistieken. Het is een positieve wending voor Meta sinds eind 2021, toen het aantal gebruikers van Facebook voor het eerst daalde en elders een magere groei liet zien”, schreef Business Insider onlangs.
Anderhalve maand geleden lanceerde Zuckerberg ook bij ons Threads, dat de concurrentie met X, het vroegere Twitter, moet aangaan. Wereldwijd heeft Threads 160 miljoen gebruikers. Voor grote analyses is het te vroeg. Al is voor Threads, dat in de VS al langer bestaat, ook een 'Mirakel op de Hudson' nodig, om relevanter dat X te worden..
Dat mirakel verwijst naar piloot Sully die in 2009 veilig een vliegtuig op de rivier de Hudson in New York liet landen. Het vliegtuig kwam kort na opstijgen in de problemen. De gebeurtenis was van goudwaarde voor Twitter als Breaking News platform.
De toekomst: Artificial General Intelligence
In 2021 veranderde Zuckerberg de naam van Facebook naar Meta. Door alle perikelen was Facebook niet langer een frisse en positieve merknaam. Facebook werd enkel nog de naam van een app, naast Instagram en WhatsApp.
Meta sloeg een andere weg in; de toekomst leek aan de metaverse. Dat is een term die wordt gebruikt om te zeggen dat we in de toekomst meer in het internet gaan staan dan het gebruiken via apps op onze telefoon. Meta ontwikkelt ook speciale brillen daarvoor.
Maar de metaverse wordt in aandacht en ontwikkeling sinds eind 2022 weggespeeld door de hottest kid in town van Silicon Valley: OpenAI , de ontwikkelaar van onder meer de meest gehypete chatbot ter wereld: ChatGPT.
Wie niet met AI aan de slag gaat, is niet top of mind in Silicon Valley. En dus kwam op Zuckerberg enkele weken geleden met de mededeling dat Meta werkt aan Artificial General Intelligence of AGI.
Dat soort kunstmatige intelligentie zou dat van de mens kunnen benaderen of zelfs overstijgen. Ook Google en OpenAI zijn er volop mee bezig en Zuckerberg wil mee de eerste zijn.
Al geeft Zuckerberg geen exacte definitie van waar hij naartoe wil met die AI: "Ik heb geen eenduidige, kernachtige definitie", vertelt hij aan technologiemagazine The Verge . "Je kunt erover discussiëren of AI lijkt op intelligentie op menselijk niveau, of het de mens overstijgt of zelfs superintelligentie uit de verre toekomst is... Maar voor mij is het belangrijkste dat AI al die verschillende mogelijkheden heeft waarbij het moet kunnen redeneren en intuïtie moet hebben.”
Fake Gert en Karen
Sommige experts vrezen dat het einde van de mensheid nabij is, anderen lachen dat weg. Zeker als je kijkt naar de erbarmelijke toestand van sommige chatbots die draaien op AI, zoals die van pakjesdienst dpd die plots het eigen bedrijf begon te beledigen.
"Move fast break things" was ooit het motto bij Facebook. Met dat in het achterhoofd is het goed dat de wereld de AI-race van dichtbij volgt. En dat er geen vrijgeleide meer is, zoals bij de opkomst van de Big tech decennia geleden. Al weet ook vandaag amper een handvol mensen bij Google, OpenAI en Meta waar we echt staan op vlak van AI.
En dat is een onbehaaglijk gevoel, zeker bij een bedrijf als Meta dat van massatoezicht een businessmodel heeft gemaakt en niet opgewassen is tegen een zondvloed van seksuele intimidatie en desinformatie de laatste jaren. Een nog groter probleem met de komst van AI.
Het krijgt zelfs onze tijdslijnen nog altijd niet verlost van die hoogst vervelende fake bitcoin advertenties met Elon Musk, Gert Verhulst of Karen Damen. Of brengen die gewoon misschien toch een pak geld op?
