Charles Michel trekt zich terug als MR-lijsttrekker en doet mandaat als voorzitter van Europese Raad toch volledig uit

Michel verraste begin januari vriend en vijand toen hij aankondigde zich kandidaat te stellen voor het Europees Parlement en indien verkozen ook zijn zetel op te zullen nemen. Dat betekende dat hij in juli zou moeten opstappen als voorzitter van de Europese Raad. Die functie mag namelijk niet gecombineerd worden met die van Europarlementariër.

Daar kwam stevig wat kritiek op. Zijn persoonlijke belang ging voor op het belang van de Europese instellingen, zo klonk het.

Maar op die beslissing komt Michel nu terug, kondigt hij aan. Hij heeft naar eigen zeggen "de omvang en de radicaliteit van bepaalde negatieve reacties" onderschat. Zo weerklonk bijvoorbeeld de kritiek dat zijn persoonlijke belang voorging op het belang van de Europese instellingen. Hij wil ook niet dat de "controverse" schade toebrengt aan de Europese Raad en het hele Europees project, klinkt het.

De "kwetsende opmerkingen" over zijn beslissing lijken het steeds meer te halen van alle feitelijke en objectieve argumenten, stelt Michel vast. Het doet hem vragen stellen bij de richting die de democratie uitgaat en bij zijn persoonlijk engagement.

"Om die redenen, en om de sereniteit te bewaren bij het vervullen van mijn huidige missie, zal ik geen kandidaat zijn bij de Europese verkiezingen", zegt Michel. Hij zal dan ook zijn verantwoordelijkheid nemen en zijn mandaat uitdoen.

Eind november loopt het mandaat van Michel af. "Daarna zal ik de tijd nemen om na te denken over mijn toekomstig engagement", besluit de Belgische oud-premier. De beslissing van Michel betekent dat de MR op zoek moet naar een nieuwe Europese lijsttrekker.

MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez reageert op X tegelijkertijd met "het grootste respect" en "echte teleurstelling". "De beslissing van Charles Michel is die van een man die zijn hele leven heeft gewijd aan publieke dienstverlening en die heeft besloten afstand te nemen van deze niet-aflatende toewijding. Ze verdient het grootste respect."

Zowel volgens Hendrik Vos, professor Europese politiek (UGent), als Europajournalist Barbara Moens (Politico) zullen deze ontwikkelingen de reputatie van Michel niet al te goed doen. "Hij heeft zijn eigen positie ondergraven door opeenvolgende eigenaardige beslissingen te maken", zegt Vos. "Ik vrees dat zijn reputatie helemaal aan diggelen ligt."

"Ik weet niet in welke mate hij nu nog vanuit een sterke positie zal kunnen wegen op discussies in het Europees Parlement en of hij nog de legitimiteit en het gezag heeft om sterke figuren tot de orde te roepen. Dat zal in ieder geval niet zo gemakkelijk zijn."

"Zijn reputatie is heel erg geschonden door deze beslissingen, maar ook door de manier waarop hij de functie de afgelopen jaren heeft ingevuld", zegt Moens in "Terzake". "Hij vervulde de rol van compromismaker te weinig, klonk het. Hij zette zichzelf te veel in the picture. Hij is jonger en ambitieuzer dan zijn voorgangers. Ik denk dat hij een put heeft gegraven die nu alleen nog maar dieper is geworden."

Wat nu? "Ik heb geen glazen bol", zegt Vos. "Maar ik denk niet dat Michel de komende maanden of jaren nog een belangrijke internationale rol zal kunnen spelen. Er werd al langer wat lacherig gedaan over hem in de internationale pers, en daar zijn nu ergernis en verontwaardiging bij gekomen. Hij kan misschien nog proberen om te wegen in de Belgische of lokale politiek, maar de internationale gemeenschap zal deze episode niet snel vergeten."