Japan heeft een eerste foto vrijgegeven van zijn onbemande ruimtetuig dat vorige week op de maan is geland. Uit die foto, en uit andere gegevens, blijkt dat de maanlander op amper 55 meter van de geplande landingsplaats is neergekomen. En dat is uiterst nauwkeurig. De maanlander is wel op zijn kant terechtgekomen, wat kan verklaren waarom de zonnepanelen (voorlopig?) niet werken.
Eerste foto van Japanse maanlander (die op amper 55 meter van zijn doel is geland) vrijgegeven
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Vorige vrijdag slaagde Japan erin om voor de eerste keer een onbemand ruimtetuig neer te zetten op de maan. Het is nog maar het vijfde land ooit dat daarin slaagt. Een succes dus, maar toch verliep niet alles volgens plan. Er is een probleem met de zonnepanelen van de maanlander, waardoor ze geen stroom kunnen opwekken. De Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA moest daarom de maanlander kort na de landing uitschakelen, om energie te sparen.
"Onze prioriteit is nu om zoveel mogelijk informatie te verzamelen over de landing zelf en over de maan, voor alle energie is opgebruikt", liet de organisatie vrijdag weten. Intussen wordt ook gezocht naar wat het probleem veroorzaakt zou kunnen hebben, en of herstel mogelijk is.
Maanlander op zijn kant
JAXA heeft nu de allereerste foto's van de missie vrijgegeven, en daaruit kunnen ze heel wat afleiden. Over een mogelijke oorzaak van het probleem met de zonnepanelen, bijvoorbeeld.
Onderstaande foto toont de maanlander, een kleine, lichte kubus van ongeveer 2,5 meter hoog en 200 kilogram zwaar. Maar... de maanlander staat op zijn kant. Daardoor kunnen de zonnepanelen niet de nodige hoeveelheid zonlicht opvangen.
Op basis van de foto en van andere doorgestuurde gegevens vermoedt JAXA nu dat een van de twee motoren zeer kort voor de landing uitgevallen is . Dat kan verklaren waarom het tuig niet in de gewenste positie is geland.
Geland op 55 meter van het doel
Uit de gegevens blijkt nog zeer duidelijk iets anders: de maanlander is op ongeveer 55 meter geland van de plaats waar hij oorspronkelijk had moeten landen. Dat is uiterst nauwkeurig. En laat nu net dat een van de grote doelen van de Japanse missie geweest zijn.
JAXA had zich als doel gesteld om binnen een zone van 100 meter van de aangewezen landingsplek op de maan te landen. Ambitieus, want andere ruimtevaartnaties gebruikten een marge van enkele kilometers. JAXA liet de maanlander tijdens de vlucht bekende satellietbeelden van de maan vergelijken met beelden die hij zelf maakte. En dat lijkt te hebben gewerkt, want het tuig is op enkele tientallen meters van het oorspronkelijke doel geland.
Japan zet in op die nauwkeurigheid omdat het belangrijk is om heel precies te kunnen landen. Hoe beter dat lukt, hoe makkelijker het zal worden om te landen op terrein dat minder toegankelijk is, of onherbergzaam. Maar ook met het oog op bemande maanmissies en een eventueel toekomstige basis op de maan, is dat van belang.
Het succes van de maanwagentjes
De foto en de gegevens waarover JAXA momenteel beschikt, zijn doorgestuurd nog voor de maanlander uitgeschakeld werd. De maanlander heeft twee kleine robotvoertuigen aan boord, LEV-1 en LEV-2 (LEV staat voor Lunar Excursion Vehicle, red). De foto van de maanlander zelf is gemaakt door LEV-2, het doorsturen gebeurde door LEV-1.
LEV-2 is maar zo groot als een honkbal, LEV-1 is niet veel groter. Beide robotjes waren geprogrammeerd om meteen na de landing de maanlander te verlaten. LEV-2 moest na de landing uit elkaar schuiven in twee helften, om zo rond te kunnen rijden en onderzoek te kunnen doen.
Dat er een foto doorgestuurd is naar de aarde, noemt JAXA een succes. Het bevestigt dat de twee maanrobots probleemloos ontplooid zijn, dat ze functioneel zijn, en dat de communicatie tussen beide op punt staat.
En hoe gaat het nu verder?
Volgens JAXA is de maanlander nog altijd "in leven", hoewel hij momenteel niet functioneert. Het team koestert nog altijd lichte hoop dat de maanlander weer kan opleven. De zonnepanelen zijn gericht op het westen, er is nog een mogelijkheid dat ze meer zonlicht kunnen opvangen als de zon ondergaat op de landingssite. Daarvoor is het wachten op 1 februari.
