Alarmcode geel voor wind, een "sneeuwbom des doods" en een invasie door de Aziatische tijgermug. Als je het nieuws een beetje volgt, dan lijkt het soms alsof het einde van de beschaving nabij is. Welke impact hebben die alarmerende berichten op ons welbevinden? “Ga op zoek naar evenwicht”, zegt hoofddocent Psychologie aan de KU Leuven Bram Vervliet.
Leidt onheilspellend nieuws tot angst? “Behoud als consument de controle”
We worden overspoeld door nieuws. Artikels in de krant of op sociale media trekken de aandacht met termen als ‘superbom’ en ‘onrustwekkend’. Als lezer word je getriggerd om net die nieuwsberichten aan te klikken.
“Nieuws volgen draait om empathie”, zegt Vervliet in “De wereld van Sofie” op Radio 1. “We zijn bezorgd om de dingen die fout gaan, dichtbij of ver weg in de wereld. Het dagelijks horen en lezen van die berichten, heeft onvermijdelijk een impact.”
Verhaal van verval
“Negatieve berichten zetten een domper op je eigen mentale welzijn”, zegt Vervliet. “We leven in een wereld waarin het gangbare verhaal is dat we in verval zijn. Vooral jongeren kunnen het vertrouwen in de samenleving verliezen.”
Nochtans zijn we er de voorbije decennia op veel vlakken op vooruitgegaan. We leven langer en gezonder, veel Belgen zijn hoger opgeleid. “Een hele tijd evolueerden nieuwsberichten mee in die richting”, zegt Vervliet, “maar dat verdwijnt nu meer en meer. Het is de taak van journalisten om nieuwsberichten beter te kaderen en het grotere verhaal te schetsen.”
Zoeken naar evenwicht
Maar ook als nieuwsconsument kan je je wapenen. Vervliet getuigt uit eigen ervaring: “Een week geleden nam ik het besluit om niet meer op mijn smartphone te scrollen. Ik lees een keer per dag de krant. Zo kan ik het nieuws blijven volgen, zonder meegesleurd te worden in de stroom aan negatieve berichten.”
Eerder volgde Vervliet ook al een ‘nieuwsdieet’. “Ik wilde mijn blik op de wereld niet meer laten beïnvloeden en ging alle nieuws mijden. Daar ben ik van teruggestapt. Ik merkte dat ik mijn empathie verloor en niet meer betrokken was op de maatschappij.”
De impact van slecht nieuws is er, maar je kan er als consument iets aan doen
Bram Vervliet, hoofddocent Psychologie (KU Leuven)
Evenwicht is de belangrijkste factor om de negatieve impact van het nieuws te vermijden. “Zoek een balans tussen niet te bang worden, maar toch betrokken blijven op de dingen die gebeuren. Neem als consument de controle over hoe je het nieuws consumeert. De impact van slecht nieuws is er, maar je kan er iets aan doen.”
Welk effect hebben alarmistische berichten op mens en maatschappij?
