In Frankrijk willen de boeren hun protestacties uitbreiden om zo de druk op de regering te verhogen. Ze doen dat uit onvrede met het Europese milieu- en klimaatbeleid. Landbouwers vinden dat ze onevenredig hard aangepakt worden en vrezen voor hun toekomst. Er wordt nog zeker tot en met vrijdag actiegevoerd.
Frankrijk zet zich schrap voor groot boerenprotest: "De nieuwe regels verstikken ons"
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Na protesten in Duitsland, Polen en Roemenië komen nu ook in Frankrijk boeren massaal op straat. Ze doen dat vooral uit onvrede met het Europese milieu- en klimaatbeleid. De boeren maken zich kwaad over de stijgende prijsdruk, belastingen en groene regelgeving.
Heel kort: wat is er aan de hand?
De Europese Unie heeft in december 2019 besloten dat de EU in 2030 de broeikasgassen met ten minste 55 procent moet verminderen. In 2050 wil de Unie volledig klimaatneutraal zijn. Alle lidstaten mogen individueel beslissen op welke manier ze die doelstellingen willen halen.
Voor Frankrijk werd concreet beslist om het belastingvoordeel voor boeren op diesel af te schaffen, waardoor brandstof plots veel duurder wordt. Het landbouwbeleid is altijd al een gevoelig onderwerp geweest in Frankrijk, dat de grootste landbouwproducent is van de Europese Unie.
"Een tractor die tot 12 uur per dag rondrijdt, verbruikt 500 liter diesel", vertelt een landbouwer tijdens een protestactie. "Dus 500 liter aan 1 euro of 1,20 euro, vermenigvuldigd met het aantal dagen dat hij rijdt, dan draait de boerderij verlies en dan hebben we geen inkomsten."
Maar de onvrede bij de Franse boeren gaat verder dan louter de beslissingen van de regering die Frankrijk moeten helpen om de Europese klimaatdoelstellingen te halen. Om de koopkracht te stimuleren verplichtte de regering van Macron de retailers om de prijzen van veel producten te verlagen. Dat heeft natuurlijk ook een effect op de boeren. Veel landbouwers die het al financieel moeilijk hadden, komen nu nog meer onder druk te staan.
En dan is er nog het zogenaamde Mercosur-verdrag, plannen zijn dat voor een handelsovereenkomst tussen de Europese Unie en vier Zuid-Amerikaanse landen. De vrees groeit echter dat het akkoord zou leiden tot een oneerlijke concurrentie voor Europese boeren, die niet kunnen tippen aan de lage Zuid-Amerikaanse prijzen. De deal wordt voorlopig nog even in wachtkamer gezet, maar helemaal van tafel is ze nog zeker niet.
De vele nieuwe milieuregels, maatregelen om koopkracht te stimuleren en de vragen over de toekomst van de landbouwstiel maken veel landbouwers onzeker en kwaad. Sinds enkele dagen blokkeren boeren autowegen in Frankrijk en dat doen ze nog zeker tot vrijdag, zei Arnaud Rousseau, de topman van de landbouwerskoepel FNSEA.
De betogers sluiten ook niet uit dat ze richting Parijs trekken. "De landbouwers willen in Parijs gehoord worden", zei ook Luc Smessaert van landbouwerskoepel.
Nieuwe gele hesjes
De Franse regering heeft schrik dat de boerenprotesten uitgroeien tot een nieuwe gele hesjesbeweging, de grote protestbeweging die online startte in mei 2018 en leidde tot demonstraties in heel Frankrijk en daarbuiten. Daarom heeft de regering een wetsontwerp ingetrokken dat deze week ophef veroorzaakte en werden de vertegenwoordigers van de landbouwsector uitgenodigd voor besprekingen.
Leiders van de Franse boerenbeweging Gaillot en Rousseau zeiden dat ze garanties zullen vragen aan premier Gabriel Attal en minister van Landbouw Marc Fesneau. Ze hopen dat er een nieuwe wet komt die de inkomsten voor landbouwers beter kan beschermen.
De Poolse Eurocommissaris voor Landbouw Janusz Wojciechowski heeft tijdens een persconferentie gereageerd op de boerenprotesten. "Wij luisteren naar de stem van landbouwers, ook zij die protesteren", zegt hij. Volgens hem ligt de schuld wel niet bij de EU, maar bij het interne beleid van de lidstaten.
Maar of luisteren voorlopig genoeg is te vermijden dat de protesten uit de hand lopen, zal nog moeten blijken. "Ik denk dat we aan de vooravond van een grote boerenbeweging kunnen staan als er geen antwoorden komen. Onze Europese buren, met wie we nauw in contact staan, bellen ons voortdurend", voegde Smessaert eraan toe.
