De Vlaamse gemeenten trekken ten strijde tegen de Aziatische hoornaar. Daarvoor gaan ze op zoek naar 6.500 Vlamingen die een hoornaarval in hun tuin willen zetten. Frans Daems van de Limburgse Imkersbond legt uit hoe dat precies werkt.
Gezocht: 6.500 Vlamingen die een hoornaarval in de tuin willen plaatsen
Heb jij een tuin waar de Aziatische hoornaar al eens op bezoek komt? Dan kan je een beroep doen op een van de 6.500 hoornaarvallen die worden verdeeld onder imkers en gemeentebesturen.
“De bedoeling is om die via het netwerk van de Vlaamse imkerij over de provincies te verdelen”, zegt Frans Daems van de Limburgse Imkersbond in "Nieuwe feiten" op Radio 1.
In de val
Hoe zo'n val precies werkt? "Het is eigenlijk een plastic box met twee openingen", legt Daems uit. "In de opening vooraan zit een trechter. Die geeft doorgang aan alle insecten, behalve aan hommels en de Europese hoornaar. Aan de achterzijde zit een rooster waar enkel bijen en wespen langs kunnen ontsnappen."
Door zijn grootte is de Aziatische hoornaar het enige insect dat opgesloten blijft. Om die aan te trekken, wordt in de val een goedje aangebracht dat bestaat uit gelijke delen honing of suiker, witte wijn en blond bier.
“De val moet om de dag gecontroleerd worden om te zien of er vangst is. Heb je beet? Dan moet dat bij ons gemeld worden.” Dat kan efficiënt via een QR-code die op de val zelf te vinden is.
De volgende stap: de hoornaarval een half uurtje, of iets langer, in de vriezer zetten. “Dan is de hoornaar helemaal bedwelmd. Vervolgens kan je het insect vernietigen.”
Gezocht: 6500 Vlamingen die een hoornaarval in de tuin willen zetten
De timing van het project is geen toeval. “Met de komst van de lente start de hoornaar zelfstandig een nest op, na overwintering. Ze bouwt een nest, legt eitjes en voedt larven op.”
“Op dat moment is de koningin het kwetsbaarst: ze heeft voedsel nodig om haar larven te voederen, dus ze moet voedsel zoeken.” Dan komt het suikergoedje in de val haar in het bijzonder van pas.
Eén koningin produceert in oktober of november ongeveer 250 jonge koninginnen
Door de koninginnen dan in de val te lokken, kunnen heel wat nesten voorkomen worden. “Eén koningin produceert in oktober of november rond de 250 jonge koninginnen. Daarvan sneuvelen er nog heel wat in de winter of bij de bevruchting. Maar laat ons zeggen dat er een vierde overblijft: dan zijn er nog steeds zo'n 70 koninginnen die in het volgende voorjaar een nieuw nest kunnen starten.”
Een proefproject in Limburg bewees vorig jaar al zijn nut. Toen werden 670 vallen verdeeld, waarmee 258 koninginnen gevangen én gemeld werden.
Een gevaar in volle vlucht
De jacht op de Aziatische hoornaar lijkt misschien wreed, maar de exotische wespensoort heeft sinds haar komst in Vlaanderen in 2017 wat problemen veroorzaakt.
“Het is een mooi beestje, maar het is heel sterk én gefocust op al wat eiwitten draagt. Het borststuk van de honingbij, bijvoorbeeld, zit vol eiwitten. De hoornaar pakt die honingbij gewoon in volle vlucht te grazen.” Met alle (on)smakelijke gevolgen van dien.
Maar naast het gevaar voor ons bijenbestand, kan de Aziatische hoornaar ook een gevaar voor de mens vormen. Al moet dat genuanceerd worden volgens Daems. “Ze zijn niet agressief als ze solitair iets doen. Maar het nest, dat wordt enorm goed beschermd.”
"Als je dicht bij hun nest komt, is het lopen geslagen", luidt de conclusie. Want een hoornaarsteek, dat is toch nog erger dan die van een wesp of bij.
Heb je interesse in een hoornaarval? Neem dan contact op met je lokale imkervereniging.
Meer informatie over de bestrijding van de Aziatische hoornaar in Vlaanderen, vind je hier.
