15 jaar na het drama in Fabeltjesland: wat is er sindsdien veranderd bij kinderdagverblijven en onthaalouders? 

Hoe Kim De Gelder in 2009 bij kinderdagverblijf Fabeltjesland in Dendermonde is binnengedrongen: niemand had het zien aankomen. Toch was het tot dan altijd vrij eenvoudig om bij een kinderdagverblijf of een onthaalouder gewoon binnen te stappen.  

Extra veiligheidsmaatregelen waren nodig, besefte ook de Vlaamse Regering. Ze trok 6,6 miljoen euro uit zodat crèches en onthaalouders konden investeren in extra beveiliging. "Elke crèche kreeg zo'n 500 euro om naar eigen vrijheid een minimale toegangsbeveiliging te voorzien", herinnert Miet Maes, veiligheidscoördinator bij Ferm Kinderopvang, zich.  

Van parlofonie tot videofonie, van toegangspoort tot badges: alle crèches en onthaalouders kozen een vorm van extra beveiliging. "Kinderdagverblijven en onthaalouders beseften snel dat ze bewuster moesten omgaan met het verlenen van toegang."  

Bij Ferm Kinderopvang besloten ze zelfs een nieuwe functie in het leven te roepen: de job van verantwoordelijke veiligheid, die Miet Maes nu uitoefent. "De regelgeving werd in het algemeen strenger. Om dat goed op te volgen, werd mijn functie dus in het leven geroepen", legt Maes uit in de podcast "Het kwartier".   

Veiligheidscoördinatoren gaan jaarlijks langs bij kinderdagverblijven – en zelfs twee keer per jaar bij onthaalouders – om alles rond veiligheid te bekijken. "Wij zijn een extra buffer tussen het kinderdagverblijf en de inspectie. Wij bekijken samen met het personeel of alles in orde is voordat de inspectie komt."

De horror in kinderdagverblijf Fabeltjesland heeft er duidelijk voor gezorgd dat er snel extra veiligheidsmaatregelen kwamen. Maar leeft dat veiligheidsgevoel vandaag ook nog? Volgens Ann Van de Cauter, dienstverantwoordelijke van kinderdagverblijf De Knuffelboom, wel.  

Ze staat al sinds de jaren 90 in de kinderopvang en merkt dat de veiligheidsystemen op maat van de crèches gemaakt zijn en ook vaak worden geherevalueerd door de veiligheidscoördinator. "Zo kwam er bijvoorbeeld onmiddellijk een omheining en een toegangspoort met badge toen het verblijf van De Knuffelboom in Gent vernieuwd werd."

Elke ouder krijgt een badge en kan zo zijn kind afzetten of ophalen tijdens de daguren van de crèche. Komt een ouder vroeger of later, moet die aan de deur aanbellen. "Zo krijgen we op de uren dat het donker is extra zekerheid via de videofoon."  

BELUISTER - Zijn crèches veiliger sinds Kim De Gelder?

Komt er iemand zonder badge een kind afhalen, zal die altijd moeten aanbellen. "Dan wordt er streng gecontroleerd. Heeft een ouder niet aangekondigd dat er iemand anders komt? Dan nemen we even contact op met de ouder of vragen we een identiteitsbewijs."

Ook Maes merkt dat veel crèches en onthaalouders nog steeds het zekere voor het onzekere nemen. "Ook bij onthaalouders is het belangrijk om een goede balans te vinden tussen veiligheid en huiselijkheid. Vroeger kon elke ouder langs de achterdeur binnen, nu proberen we op zijn minst een geluidssignaal te installeren, zodat de onthaalouder weet dat er iemand aankomt."

Sinds het voorval in 2009 zijn we in België niet meer geconfronteerd met een gelijkaardige misdaad. Dat maakt de veiligheidsmaatregelen gelukkig vooral preventief. Toch hebben ze ook een andere functie die wél vaker nuttig is volgens Maes.  

"Onbekende mensen buitenhouden is belangrijk, maar even belangrijk is de kinderen binnenhouden. In elk kinderdagverblijf of bij elke onthaalouder is er altijd wel een avonturier die een weg naar buiten zoekt. Dan is het handig dat zij geen badge hebben", lacht Maes.  

"De knop om het terrein te verlaten staat bij ons extra hoog", bevestigt ook Van de Cauter. "Op het terrein mogen kinderen zich helemaal uitleven, maar we moeten garanderen dat ze in een veilige omgeving blijven, zowel door binnen als buiten alles veilig te stellen."