Het Centraal-Afrikaanse land Kameroen is begonnen aan een grootschalige vaccinatiecampagne tegen malaria voor kinderen onder de zes maanden. Het is de eerste keer dat een land zo'n nationaal vaccinprogramma tegen de ziekte uitrolt. Ook ons land is betrokken, want de vaccins werden in België ontwikkeld. Malaria is nog steeds een van de dodelijkste (kinder)ziektes op het continent, met jaarlijks meer dan 600.000 slachtoffers.
Kameroen start als eerste land met grootschalige vaccinatiecampagne tegen malaria (met Belgische vaccins)
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
In Kameroen is het eerste grootschalige en systematische vaccinatieprogramma tegen malaria van start gegaan. De kleine Daniella kreeg als eerste Kameroense kind een vaccin tegen de dodelijke ziekte. Dat gebeurde in een klein ziekenhuis in de stad Soa, op 20 kilometer van de hoofdstad Yaoundé.
Het is de bedoeling dat alle kinderen onder de 6 maanden oud tegen malaria worden gevaccineerd. Dat gebeurt gratis. Om de volledige bescherming te genieten moet elk patiëntje vier dosissen krijgen.
In het verleden vonden al op kleinere schaal "piloten"-projecten met vaccins plaats. Dat gebeurde in Malawi, Kenia en Senegal. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is de nationale campagne in Kameroen een "historische stap" in de strijd tegen een van de dodelijkste ziektes voor Afrikaanse kinderen.
Malaria
Malaria is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door een parasiet. Muggen geven de ziekte door wanneer ze bloed drinken. De symptomen doen in het begin aan griep denken, maar worden naarmate de tijd verstrijkt erger. Enkele symptomen zijn zware rillingen, hoofd- en buikpijn, episodes van koortsaanvallen en diarree. In de meest ernstige gevallen kan de parasiet ook hersenschade veroorzaken.
Jaarlijks worden zo'n 250 miljoen mensen besmet met malaria. Het overgrote deel van de gevallen (95 procent) komt in Afrika voor. In België is de ziekte zo goed als volledig uitgeroeid.
In 2022 kwamen daardoor 608.000 mensen om het leven. Vooral voor kinderen is de ziekte gevaarlijk. 80 procent van de slachtoffers was op het moment van overlijden nog geen 5 jaar oud, wat betekent dat elke minuut een kind van onder de 5 jaar bezwijkt aan de ziekte. Vooral Nigeria werd zwaar getroffen, met ongeveer 189.000 sterfgevallen.
Made in Belgium
In november ontving de Kameroense regering 300.000 dosissen van het vaccin. Het gaat over een RTS,S-vaccin, dat door de WHO wordt aangeraden.
Interessant detail: de dosissen zijn van Belgische makelij. Het vaccin komt van het Belgische farmabedrijf GSK, dat de vaccins ontwikkelt en produceert in het Waalse dorp Rixensart. De WHO heeft tijdens de testfase van het vaccin 22 procent minder zware episodes van malaria vastgesteld. Daarnaast is het aantal sterfgevallen met zo'n 13 procent verminderd.
Elisabeth Van Damme, woordvoerster bij het farmabedrijf, toont zich alvast trots over het vaccin. "We hebben er ongeveer 35 jaar aan gewerkt, maar wij hebben als allereerste een vaccin tegen malaria ontwikkeld", vertelt Van Damme. "Dat was een bijzonder moeilijk proces. Het gaat namelijk over een vaccin tegen een parasiet, die door muggen wordt overgedragen van mens op mens. Bijna alle vaccins die we vandaag kennen beschermen tegen infectieziekten, veroorzaakt door virussen of bacteriën." Onlangs heeft ook Oxford een eigen vaccin tegen malaria ontwikkeld.
Toch is het vaccin geen wondermiddel. De effectiviteitsgraad van het vaccin ligt op 36 procent, wat betekent dat het middel in een op de drie gevallen het leven van de patiënt redt. Van Damme benadrukt dat het een grote vooruitgang biedt op het terrein. "Een combinatie met andere middelen en maatregelen is nog steeds noodzakelijk, maar het middel help wel in de strijd tegen malaria."
Het blijft alleszins niet bij het huidige aantal dosissen. "Er zullen zeker meer leveringen komen. Niet alleen aan Kameroen, maar ook andere landen zullen binnenkort een eigen programma opstarten."
