Vorig jaar zijn op 25 plaatsen in België tijgermuggen waargenomen. Het gaat om een verdubbeling tegenover 2022, toen er sprake was van 12 locaties. De tijgermug is een invasieve soort die het potentieel heeft om virussen over te brengen. Ze vormt nu geen groot probleem, maar het risico gaat wel toenemen. "Ze rukt zorgwekkend snel op in België", waarschuwt gezondheidsinstituut Sciensano. Maar wij als burgers kunnen er iets aan doen.
Tijgermug rukt "onrustwekkend snel" op in België: hoe groot is het gevaar, en wat kunnen we zelf doen?
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
7 van de meldingen vorig jaar kwamen van monitoringsystemen op snelwegparkings, 18 kwamen van burgers. Het burgerwetenschapsplatform MuggenSurveillance speelt hiermee een heel belangrijke rol om het oprukken van de tijgermug in kaart te brengen. Voor het eerst registreerde het positieve meldingen in Brussel en Wallonië.
Maar ook in de regio rond Gent, onder Antwerpen en rond Leuven zijn er tijgermuggen gespot.
Tweede jaar op rij in Lebbeke en Wilrijk
In Lebbeke en Wilrijk is de steekmug opníeuw gesignaleerd. Dat wijst erop dat de tijgermug in deze gemeenten overwintert, iets wat het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG) in Antwerpen nog verder aan het onderzoeken is. De muggen zijn daar bestreden geweest, maar zijn er toch opnieuw aangetroffen.
België heeft bovendien te maken met een groeiend probleem van tijgermuggen die meereizen met terugkerende vakantiegangers en vrachtvervoer vanuit het zuiden, zegt Sciensano.
"Deze bezorgdheid wordt versterkt door de aanwezigheid van tijgermugeitjes in vallen langs 7 van de 8 gecontroleerde snelwegparkings afgelopen zomer."
De tijgermug komt vooral voor in warmere gebieden, maar is mede door de klimaatopwarming bezig aan een opmars richting het noorden van Europa. "We zien de tijgermug ook oprukken in de landen rondom ons", zegt Isra Deblauwe, entomoloog bij het ITG. "En we zien dat ze echt wel voet aan de grond krijgt in ons land."
Het risico op virusoverdracht door de steekmug blijft laag in ons land, maar zal in de toekomst toenemen naargelang de mug verder kan oprukken.
Risico dat tijgermug een ziekte overdraagt in België is klein, maar het gaat stijgen wanneer de mug verder oprukt
Sciensano waarschuwt voor de tijgermug
"De tijgermug is een invasieve steekmug die agressief bijt overdag. Als ze zich verspreidt in ons land, zal je niet meer op je gemak in de tuin kunnen zitten, want ze steekt veel. Anderzijds kan ze bepaalde tropische virussen overdragen zoals dengue, chikungunya en zika," schetst Deblauwe. "Dat gebeurde al in Frankrijk, en voor het eerst ook in Parijs."
"We vermoeden dat de opwaartse trend in het aantal tijgermuggen zich zal voortzetten, en verwachten dat er volgend jaar opnieuw veel nieuwe locaties zullen bijkomen. Het is belangrijk dat we hun vestiging en verspreiding zo lang mogelijk uitstellen en ons voorbereiden op de toekomst."
In een latere fase, wanneer de mug meer voet aan de grond heeft, zullen we ons moeten concentreren op verdere bestrijding en vooral op locaties met een grote import van ziektegevallen. Want het is door iemand te steken die besmet is met een tropische ziekte en daarna iemand anders te steken, dat het virus wordt overgezet.
Het belang van burgermeldingen: 600 foto's in 6 maanden
Burgers hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de nieuwste cijfers. Tussen mei en oktober vorig jaar zijn 600 fotomeldingen binnengekomen bij Sciensano, waarbij 27 tijgermuggen zijn ontdekt. "De positieve meldingen waren verspreid over 18 locaties, waarvan 15 nieuwe ten opzichte van 2022", schetst Javiera Rebolledo van Sciensano.
Tijdens de veldinspecties ter plaatse werden effectief tijgermuggen gevonden op de meeste locaties. "Maar dat wil niet zeggen dat de tijgermug niet aanwezig is op de andere locaties waar we ze niet hebben gevonden. Extra alertheid op deze locaties zal nodig zijn tijdens het komende tijgermuggenseizoen.”
Wat kunnen we zelf doen?
Het ITG en Sciensano roepen burgers op om mee te helpen om het oprukken van de tijgermug zoveel mogelijk te vertragen. Tijdens de winter kunnen we regentonnen, bloempotten en dakgoten grondig schoonmaken om eitjes die aan de zijkanten kleven te verwijderen.
Vanaf mei, bij de start van het muggenseizoen, is het ook cruciaal om stilstaand water in terrassen en tuinen regelmatig te verwijderen. Sciensano en het ITG vragen om potentiële tijgermuggen te blijven melden via de website MuggenSurveillance en de app.
Hoe herken ik een tijgermug? Een tijgermug is vrij klein, kleiner dan de klassieke kleine steekmug die we in Vlaanderen kennen. Ze heeft zwart-wit gestreepte poten, en steekt even goed overdag als 's nachts.
De VRT heeft een EDUbox gemaakt over het thema "Gezondheid: wetenschap voor duurzame relatie tussen mens, dier en planeet" waarin ook de tijgermug aan bod komt. Klik hier om meer meer te weten te komen.
