Van grijze ochtend tot pikzwarte dag: 15 jaar geleden drong Kim De Gelder kinderdagverblijf Fabeltjesland binnen 

23 januari 2009 - dag op dag 15 jaar geleden: een grijze vrijdag in Sint-Gillis-bij-Dendermonde. Ouders hebben er 's ochtends hun kinderen naar kinderopvang Fabeltjesland gebracht om hen toe te vertrouwen aan de goede zorgen van de "tantekes", de kinderverzorgsters.

Die grijze vrijdag zal al snel omslaan tot een pikzwarte dag in onze Belgische geschiedenis. Rond 10 uur meldt zich een jongeman aan - zijn gezicht wit geschminkt en zijn haar opvallend rood gekleurd. "Ik kom voor inlichtingen", klinkt het. Maar het moment daarop steekt hij de verzorgster neer en dringt het kinderdagverblijf binnen. 

Een andere verzorgster probeert hem tegen te houden door hem met een steel te slaan. Ook zij wordt neergestoken. Daarna loopt de man naar de babyruimte en begint hij in het wilde weg de aanwezige kindjes te steken. 

"Hij stak gewoon in alles wat hij zag bewegen", getuigt een van de verzorgsters achteraf. "Het was een grote puinhoop", klinkt het bij een brandweerman die als een van de eersten ter plaatse is. "Verschillende kindjes lagen her en der verspreid, het personeel was in paniek. Het was chaos."

De tol blijkt lood- en loodzwaar: in amper een half uur tijd heeft de dader twee kindjes van 9 maanden oud en een kinderverzorgster van 54 jaar om het leven gebracht. Meer dan 10 andere kindjes en verzorgsters raken (zwaar)gewond.

Na de feiten slaat de dader op de vlucht met zijn fiets. Meteen begint de politie een grote klopjacht in de buurt. Een uur later botst hij zo'n 15 kilometer verderop op een wijkagent, die onraad ruikt. De fietser weigert zijn naam te noemen en verklaart onderweg te zijn naar het winkelcentrum - dat de andere kant op ligt. 

De wijkagent vraagt en krijgt meteen versterking. Bij de fouillering merken de agenten dat hij onder zijn kleren een kogelwerende vest draagt. In zijn rugzak vinden ze nog een mes, een kleine bijl en een neppistool.

Identiteitspapieren heeft de man niet bij, en hij dist een valse naam op: Francis Verbeeck, zogezegd uit de Bakkerstraat 101 in Grembergen. Een leugen die al snel doorprikt wordt. Er kan een naam geplakt worden op de gruwel: Kim De Gelder, amper 20 jaar, uit Sint-Niklaas. 

Op de avond na de feiten wordt De Gelder voor het eerst aan een verhoor onderworpen. Maar de verdachte geeft geen krimp: hij spreekt niet, beweegt zelfs niet en weigert te eten of te drinken.

Pas vijf weken na de feiten praat De Gelder voor het eerst over zijn betrokkenheid bij de steekpartij in Sint-Gillis-bij-Dendermonde. Hij bekent ook dat hij enkele dagen voor de steekpartij in Fabeltjesland de 72-jarige Elza Van Raemdonck vermoord heeft, in haar huis in Vrasene. Tot dan stonden speurders voor een raadsel in deze zaak en werd haar echtgenoot verdacht.

Al zijn slachtoffers hebben één ding gemeen: ze zijn onschuldig en willekeurig gekozen. 

Vier jaar later volgt het proces, dat 4,5 week zal duren. Een van de belangrijkste vragen daar: is Kim De Gelder toerekeningsvatbaar? Wist hij met andere woorden wat hij deed? Het antwoord van de jury? Ja. Hij wordt schuldig bevonden en krijgt levenslang. 

De advocaat van De Gelder, Jaak Haentjens, was er ten tijde van het proces al van overtuigd dat De Gelder óntoerekeningsvatbaar was, en dat hij eigenlijk geïnterneerd moest worden. Maar de jury oordeelde en Haentjens legde zich daarbij neer. 

Intussen zit De Gelder niet meer in de gevangenis. Dat zit zo: in de gevangenis ging de geestestoestand van De Gelder achteruit, nadat hij met zijn medicatie gestopt was. Enkele voorbeelden: hij viel cipiers aan, lag urenlang op de grond, schreef op zijn lichaam en voorhoofd, sloeg wartaal uit... Tot op het punt dat de directie vroeg om hem alsnog te interneren. 

Een psychiater onderzocht hem en oordeelde dat hij gespecialiseerde hulp nodig had, die hij niet in de cel kon krijgen. De rechtbank beslist daarop dat hij ontoerekeningsvatbaar was.

Dat nieuwe oordeel gaat voor alle duidelijkheid niet over zijn toestand op het moment van de feiten. Die juridische waarheid werd voor altijd vastgelegd in 2013. Het gevolg van de beslissing in 2019 was wel dat hij geïnterneerd moest worden. Hij stond daarna nog bijna drie jaar op de wachtlijst, tot hij uiteindelijk in 2022 effectief geïnterneerd werd. 

Elk jaar komt er een verslag met hoe hij eraan toe is, en dat verslag wordt behandeld door de strafuitvoeringsrechtbank. Dus, het is zeker niet zo dat hij nu juridisch niet meer opgevolgd wordt. 

Stel - en nu wordt het theoretisch en hypothetisch - dat zijn behandeling in het Forensisch Psychiatrisch Centrum aanslaat, en de therapie iets oplevert, dan zal hij opnieuw naar de gevangenis moeten voor de rest van zijn levenslange celstraf. Op een internering staat geen einddatum, omdat het in principe geen straf is, maar een beveiligingsmaatregel. 

Eigenlijk is het al 15 jaar overduidelijk: de kans dat Kim De Gelder nog vrijkomt, is klein. Zeer klein.