De Zuid-Afrikaanse overheid gaat in beroep tegen de uitspraak van een rechter dat een veiling van tientallen spullen van oud-president Nelson Mandela mag plaatsvinden. Mandela's dochter wil die laten veilen in de VS, maar de overheid zegt dat het om nationaal erfgoed gaat. De strijd tussen familie en overheid is al twee jaar aan de gang.
Zuid-Afrika blijft zich verzetten tegen veiling van tientallen spullen van oud-president Nelson Mandela
Freek Willems
Gepubliceerd:
De plannen om zo'n 70 spullen van Mandela te laten veilen, werden voor het eerst bekendgemaakt in 2021. De oudste dochter van de voormalige president, Makaziwe Mandela, wil met de opbrengst van de veiling een herdenkingstuin van 24 hectare laten aanleggen, vlak bij zijn begraafplaats in Qunu, het dorp waar Mandela geboren is.
De Zuid-Afrikaanse overheid verzette zich toen al. Er was destijds vooral veel ophef over de veiling van een sleutel van de cel op Robbeneiland waar Mandela jarenlang opgesloten zat. De overheid beweerde toen dat de sleutel een nationaal artefact was. De veiling zou begin 2022 plaatsvinden, maar werd uiteindelijk geannuleerd. Het begin van een twee jaar durende strijd tussen familie en overheid.
Rechter geeft dochter gelijk
Vorige maand gaf een rechter in Pretoria Mandela's dochter alsnog de toestemming om de spullen te laten veilen in de VS. De rechter vond de claim van de overheid dat het om nationaal erfgoed gaat overdreven.
De veiling staat nu gepland op 22 februari. Het in New York gevestigde veilinghuis Guernsey's heeft de spullen al te koop aangeboden op het internet . Het gaat onder meer om een hoorapparaat, een paspoort, geschenken die hij van wereldleiders kreeg (onder wie Amerikaanse presidenten) en kledij die hij in het begin van zijn presidentschap droeg, zoals zijn typische "Madiba"-hemden
Sommige stukken zouden tienduizenden euro's kunnen opbrengen. Op zijn paspoort is zelfs een prijs van zo'n 135.000 tot 160.000 euro gezet. De sleutel van Robbeneiland zou deze keer echter niet tot de te veilen stukken behoren.
In beroep
Maar het South African Heritage Ressource Agency (SAHRA), een overheidsagentschap dat belast is met de bescherming van de geschiedenis en cultuur van het land, en het ministerie van Cultuur hopen er hoe dan ook nog een stokje voor te kunnen steken en kondigden gisteren aan dat ze in december al beroep hebben aangetekend tegen de beslissing van de rechter in Pretoria.
Het is nog niet duidelijk of de tegenzet van de overheid de veiling in februari zal kunnen tegenhouden. Mandela's dochter heeft er in elk geval vertrouwen in. "Elke keer dat ze naar de rechter zijn gegaan, hebben ze verloren. Ze hebben geen poot om op te staan. Ze proberen dingen te stelen die niet van hen zijn", reageert ze op het beroep van het SAHRA.
Wie was Nelson Mandela?
Nelson Mandela was president van 1994 tot 1999. Hij was de eerste democratisch verkozen en meteen ook eerste zwarte president van Zuid-Afrika. Daarvoor stond hij bekend als anti-apartheidsstrijder. Hij zat 27 jaar in de cel, tot 1990. Zijn Afrikaans Nationaal Congres werd toen ook gelegaliseerd als partij.
In 1993 kreeg hij samen met toenmalig president F.W. de Klerk de Nobelprijs voor de Vrede, voor "hun inspanningen voor het vreedzaam einde van het apartheidsregime en het leggen van de funderingen voor een nieuw democratisch Zuid-Afrika". Mandela stierf in 2013, op 95-jarige leeftijd.
