Koning Charles en prinses Kate lijken de enige werkende Britse royals, maar zijn het niet. Nu ze in de lappenmand liggen en prins William meer tijd doorbrengt bij zijn gezin, gaan de koninklijke bezoeken gewoon door. De familie Windsor kan rekenen op een legertje aan vertegenwoordigers. Al is die extra mankracht niet meer van de jongste.
Royals op zondag - Van onzichtbare hertog van Kent tot werkpaard Anne: zij houden fort recht nu Charles en Kate ziek zijn
Charles ondergaat volgende week een prostaatoperatie, Kate ligt momenteel in een privéziekenhuis in Londen na een ingreep aan de buik en zal wellicht tot Pasen nodig hebben om te herstellen. Voor beiden worden officiële activiteiten geschrapt en ook prins William brengt extra tijd door bij vrouw en kinderen. Concreet: de agenda voor Charles, Kate en William is leeggehaald. Van de prinses van Wales zeker tot eind maart, die van de koning en de prins van Wales oogt maagdelijk wit tot 15 maart.
Dat het trio even afwezig is, slaat een gat in de koninklijke activiteiten. Charles was vorig jaar alleen al goed voor 516 afgelegde bezoeken, zowel in eigen land als het buitenland. William werkte er 175 af en Kate 134. Dat zijn er een pak minder dan Charles. Vooral de prinses kreeg daarvoor kritiek te slikken. Maar Kate geeft momenteel voorrang aan haar jonge kinderen, George (10), Charlotte (8) en Louis (5). Als prinses zet ze haar schouders onder organisaties die het belang van de ontwikkeling van relaties tijdens de vroege kinderjaren onderstrepen.
Kate trekt die lijn consequent in haar privéleven door. In november bleef ze bijvoorbeeld thuis terwijl William naar Singapore reisde voor de Earthshot-prijzen. George begon toen aan examens.
Heers en verdeel
Vallen de koninklijke activiteiten met de twee zieken nu gedurende weken stil? Totaal niet. Bij het Britse koningshuis zijn er meerdere werkende royals voor wie het business as usual blijft. Al is de ene al bekender dan de ander. Het draait om 7 personen. En die zijn welkom met honderden liefdadigheidsorganisaties die ze onder de aandacht willen brengen, én met het Gemenebest van Naties (de Commonwealth) waar ze relevant willen blijven. Charles is namelijk nog het symbolische staatshoofd van 15 landen van het Gemenebest. IN KAART – Het Gemenebest van Naties, gebruik de plus- en minknoppen om in- en uit te zoomen op de kaart:
We zetten de andere werkende leden of "invallers" van de Britse monarchie op een rij, koningin Camilla buiten beschouwing gelaten:
Prinses Anne (en sir Tim)
The Princess Royal, zoals ze officieel heet, of prinses Anne (73) is de enige zus van koning Charles. Een stille kracht die in 2023 een slordige 410 bezoeken en reizen volbracht. Afgelopen maand haalde ze voor het Verenigd Koninkrijk nog de diplomatieke betrekkingen aan met Sri Lanka. Een driedaagse reis met een goed gevulde planning. Het was echtgenoot Timothy Laurence (68), in de Britse pers graag sir Tim genoemd, die haar vergezelde. Hij steunt haar en blijft telkens vakkundig op de achtergrond. Zelfs fysiek, met een paar passen achter haar. De gepensioneerde marinier is officieel geen werkend lid van het koningshuis. Zo had hij in Sri Lanka geen eigen activiteiten.
Prins Edward en hertogin Sophie
De hertog van Edinburgh of prins Edward (59) is de jongste broer van koning Charles en prijkte vorig jaar in de top 3 van hardwerkende Britse royals met 259 bezoeken. Hij heeft heel wat organisaties overgenomen van zijn vader, wijlen prins Philip. Edward vormt een team met de hertogin van Edinburgh, Sophie (58). Zij is officieel wel een werkend lid van de koninklijke familie, kan eigen activiteiten ondernemen en accenten leggen.
De hertog van Kent
Hij krijgt amper media-aandacht, maar heeft best een omvangrijk takenpakket: Edward, de hertog van Kent. Zijn vader was een jongere broer van koning George VI, de vader van koningin Elizabeth. Hij is dus een neef van de voormalige Queen. Edward is waarschijnlijk het best bekend van het tennistornooi Wimbledon. De man reikte 50 jaar lang de prijzen uit. Hij deed dat tot 2021, tot het einde van zijn voorzitterschap van de All England Club. Vorig jaar vertegenwoordigde hij de Windsors 75 keer. De hertog wordt in oktober 89 jaar.
Prinses Alexandra
Een nobele onbekende bij ons, maar de teller bij prinses Alexandra (van Kent) stond in 2023 op 4 koninklijke bezoeken. Ook Alexandra is familie, zijnde een nicht van koningin Elizabeth en de zus van Edward (zie hierboven). Als geschoold verpleegkundige ondersteunt ze sinds de jaren 60 vooral medische organisaties.
De hertog en hertogin van Gloucester
De hertog en hertogin van Gloucester zijn prins Richard (79) en zijn Deense vrouw Birgitte van Deurs (77). Ze halen zelden de voorpagina. Toch gingen ze in 2023 samen 300 keer op pad als vertegenwoordigers van het koningshuis. Richard is (alweer) een neef van koningin Elizabeth en werd door haar regelmatig op pad gestuurd, zoals naar de kroning van de koning van Tonga en de pauselijke inhuldiging van Franciscus. Het paar kreeg een stek op Kensington Palace in hartje Londen en heeft er ook hun kantoor.
Voor wat, hoort wat
Gratis bestaat niet. De werkende royals worden betaald door koning Charles. Om hoeveel gaat het? De krant The Guardian berekende dat prinses Anne de voorbije 20 jaar 11.000 officiële opdrachten uitvoerde en ze daarvoor 19,3 miljoen ontving. Charles betaalt met geld uit zijn privé-inkomsten van het hertogdom Lancaster. Het uitgestrekte landgoed levert jaarlijks 23 miljoen euro op. Andere kosten, zoals reisvergoedingen en onderhoud aan gebouwen, worden gedekt door de Sovereign Grant. Die geldpot wordt deels gefinancierd door de Britse belastingbetaler.
Verjonging op komst (ooit)
De groep met werkende royals is sinds enkele jaren kleiner geworden. De hertog en hertogin van Sussex, prins Harry en Meghan, vertrokken naar de VS en prins Andrew werd op non-actief gezet na een internationaal seksschandaal. De drie kinderen van William en Kate zijn de toekomst en zullen in de koninklijke carrousel meedraaien. Ooit, niet meteen. De verjonging laat op zich wachten. De afgelopen jaren is in de richting van jongere generaties gekeken. Passeerden de revue: prinsessen Beatrice en Eugenie, Zara Tindall, lady Louise en graaf James.
Zij zijn allemaal nichten en neven van koning Charles. De meesten zetten zich al in voor goede doelen en zijn het gewend om te gaan met de eeuwige media-aandacht. Koning Charles is echter een afgeslankt koningshuis genegen en heel wat nichtjes hebben al een carrière opgebouwd, inclusief lucratieve sponsorcontracten (cf. Zara Tindall en Rolex). Of ze pendelen tussen het Verenigd Koninkrijk en het buitenland (cf. prinses Eugenie woont in Portugal).
Anne en Edward voortaan Counsellor of State Een wet van eind 2022 maakt dat prinsen Harry en Andrew buitenspel zijn gezet als Counsellor of State. Een Counsellor treedt op indien koning Charles vervangen moet worden. Dat kan gebeuren bij ziekte of voor een verblijf in het buitenland. De functie is voortaan ook toegekend aan prinses Anne en prins Edward. En de koning kan zijn voorkeur over een Counsellor uitspreken. Voor zijn operatie doet Charles geen beroep op een Counsellor of State.

