Na hacking bij Limburg.net: hierop moet je letten als je persoonlijke gegevens gestolen zijn

Half december kon het hackerscollectief Medusa honderdduizenden persoonsgegevens via de oude servers van de afvalintercommunale Limburg.net stelen. De hackers dreigen nu de gegevens van 311.000 inwoners uit Limburg en Diest verder te verspreiden als er niet wordt ingegaan op hun eis van 100.000 euro. De deadline voor die eis verloopt morgenmiddag.  

Limburg.net is niet van plan het bedrag te betalen, klinkt het bij woordvoerder Hans Roggen. "Ik kan wel meegeven dat het enkel om namen, rijksregisternummers en adressen gaat", relativeert Roggen. "Er zijn geen betaalgegevens, inloggegevens of paswoorden gelekt." Ondertussen kunnen klanten van Limburg.net via de website een melding indienen om na te gaan of hun gegevens gelekt zijn.

"Op het Darkweb, het deel van het internet waar weinig mensen toegang tot hebben, hebben ze een aantal bestanden gezet om te laten zien dat ze effectief heel wat gegevens in handen hebben", zegt Tim Verheyden, journalist en privacyspecialist bij VRT NWS. Er bestaat dus wel degelijk echt het risico dat die gegevens misbruikt worden door mensen met slechte bedoelingen.

Maar wat als jouw gegevens gestolen zijn? "Eens dat je gegevens gelekt zijn, kan je daar als individu niet veel meer aan veranderen. De mensen van wie het rijksregisternummer en andere data gelekt zijn, moeten de komende dagen en weken alert zijn", zegt Katrien Eggers, woordvoerder van het Centrum voor Cybersecurity België.  

Omdat het bij de hacking bij Limburg.net om een combinatie van persoonlijke gegevens gaat – zoals rijksregisternummers, adressen en namen – verhoogt dat het risico op identiteitsfraude, zegt Verheyden. "Als iemand die het slecht meent in het bezit komt van je rijksregisternummer, kan die daarmee een nieuwe identiteit creëren van iemand die niet bestaat, zijn eigen identiteit vervalsen of gewoon jouw identiteit misbruiken."

Daarom is het belangrijk om alert te zijn voor bepaalde brieven en mails, waarschuwt Verheyden. "Als je plots meldingen of brieven krijgt voor onbetaalde facturen – met jouw naam en rijksregisternummer - voor iets dat je niet gedaan hebt, dan kan dat een aanwijzing zijn dat je gegevens zijn misbruikt. Denk aan een factuur van een telecomabonnement dat je nooit hebt afgesloten."  

"Hoe meer gegevens die criminelen hebben, hoe gerichter ze je kunnen benaderen", legt Verheyden uit. "Zo kunnen ze zeer gericht specifieke phishingmails sturen waarin ze je naam en rijksregisternummer – heel persoonlijke informatie dus - verwerken, zodat het lijkt alsof die mail afkomstig is van bijvoorbeeld een overheidsdienst. Je klikt op een link en voor je het weet ben je opgelicht."

Volgens Dave Singelée gebruiken oplichters zo’n gegevens om meer vertrouwen te winnen en geloofwaardigheid te scheppen. Singelée is onderzoeksmanager van de KU Leuven-onderzoeksgroep Cosic (Computer Security and Industrial Cryptography). "Die informatie kan oplichters helpen. Zeker als het gaat om gegevens die niet publiek beschikbaar zijn, zoals een rijksregisternummer", zegt Singelée.  

"Als een oplichter in een telefoongesprek een paar zaken kan noemen die correct zijn, dan is men meer geneigd om die persoon te vertrouwen en kan men dus ook makkelijker misleid worden om bepaalde zaken te doen", zegt Singelée. "Je loopt dus het risico dat oplichters die informatie vooral zouden gebruiken als ingangspunt om zo nog meer informatie te verkrijgen."

"Door op zo’n momenten iemands geboortedatum, rijksregisternummer of adres te kennen, kan je het vertrouwen winnen bij potentiële slachtoffers", beaamt ook Eggers. "Als je opgebeld wordt door iemand die zich voordoet als medewerker bij je bank of een andere instantie en je bepaalde acties vraagt te doen, is het belangrijk om contact op te nemen via de kanalen die je zelf kent om te verifiëren of de vraag echt is. Alles wat online circuleert kan door criminelen op een heleboel creatieve manieren misbruikt worden. Dat heb je liever niet”, aldus Eggers.