Mannen kiezen vaker voor een vasectomie. Terwijl in 2010 iets meer dan 7.000 mannen de ingreep lieten uitvoeren, stijgt dat cijfer in 2022 tot bijna 9.000. Doorgaans is de reden een voltooide kinderwens, maar voor steeds meer jonge mannen is meer aan de hand. "Klimaat en de geopolitieke toestand doen jonge mannen twijfelen, maar nog meer denken ze dat ze een kind niet kunnen betalen."
"De knip" zit in de lift: waarom steeds meer (jonge) mannen voor een vasectomie kiezen
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
Gezinnetje compleet? Dan kiezen mannen steeds vaker voor een vasectomie. Het fenomeen is niet nieuw, maar opvallend is dat jongere mannen ook sneller de sprong wagen. Dat blijkt uit cijfers van het RIZIV, opgevraagd door Het Nieuwsblad.
In de leeftijdscategorie 25 tot 29 jaar gaat het om een stijging van 47 procent in de laatste 10 jaar. Als we kijken naar jonge dertigers, gaat het bijna om een verdubbeling. Zelfs sommige mannen tussen 20 en 24 vinden hun weg naar de uroloog voor een vasectomie.
Vaak geven ze een voltooide kinderwens als reden, maar soms hebben ze helemaal geen kinderwens. Dat ervaart uroloog Dieter Ost van het AZ in Dendermonde. "Het gaat om een stijging in elke leeftijdscategorie, maar wij en onze collega's zien dat ook jonge mannen hun weg sneller naar de uroloog vinden voor een ingreep. We merken dat het steeds een bewustere keuze wordt, bij zowel koppels als jonge mannen."
Ook uit andere onderzoeken blijkt dat de groep jonge mannen die geen kinderen wil, groeit. Ilse Delbaere van Expertisecentrum Zorginnovatie van Vives deed een rondvraag bij bijna 2.000 adolescenten. "Meer dan 10 procent zei daar radicaal nee tegen kinderen." Ook uit een ander onderzoek in de Verenigde Staten bleek dat 23 procent van de jongvolwassen mannen helemaal geen kinderen wil.
Vasectomie, hoe gaat het in zijn werk?
Bij een vasectomie knipt de uroloog een centimeter uit het verbindingsbuisje tussen de teelbal en de prostaat. Die zaadleider vervoert normaal zaadcellen naar de prostaat.
Na de knip worden de twee uiteinden zo geplaatst dat ze elkaar niet opnieuw kunnen vinden. "Want het lichaam is slim en probeert die verbinding te herstellen."
De ingreep gebeurt meestal onder lokale verdoving. De huid wordt verdoofd en op 30 minuten is de ingreep uitgevoerd. Na ongeveer 20 zaadlozingen zouden er geen zaadcellen meer in het ejaculaat zitten.
In theorie is de ingreep onomkeerbaar, maar artsen kunnen de zaadleider opnieuw verbinden. Die herstelde verbinding geeft wel geen zekerheid op vruchtbaarheid. Het lichaam leert namelijk de zaadcellen die nog steeds geproduceerd worden in de teelballen, af te breken. Wanneer het lichaam dat efficiënt uitvoert, leert het bij het herstel van de knip niet altijd om opnieuw die zaadcellen naar de prostaat te sturen.
Klimaat, geopolitieke situatie maar vooral financiële plaatje
De reden waarom jonge mannen geen kinderen willen is opmerkelijk. "Zoals gedacht is er bij jonge mannen heel wat bezorgdheid over de geopolitieke situatie en nog meer over het klimaat, maar dat is niet de hoofdreden dat ze kiezen voor een kinderloos leven", merkt Delbaere op.
"Het financiële kostenplaatje staat op de eerste plaats", verduidelijkt Delbaere. Jongeren zijn bang dat hun financiële situatie het niet zal toelaten om kinderen op een goede manier groot te brengen. Urologen Ost en Piet Hoebeke van het UZ Gent beamen dat de geldkwestie vaak ter sprake komt als patiënten een vasectomie overwegen.
Uroloog Hoebeke: "Een vasectomie uitvoeren is als een stukje knippen uit een 'spaghetti al dente'"
Taboe minder groot
Doordat er minder taboe rond bestaat, praten koppels openlijker over de opties. "Bij die overweging is de vasectomie dan ook de minst invasieve methode. Een vrouw steriliseren is minder voor de hand liggend. Ze kan wel nog hormonen nemen tot aan de menopauze, maar dat heeft ook een impact op het vrouwenlichaam", legt Hoebeke uit.
Steeds meer mannen laten de ingreep doen, wil dat zeggen dat artsen dan ook sneller "ja" zeggen? "Het is een keuzevrijheid van elke man vanaf 18 jaar, maar dat wil niet zeggen dat we bij iedereen meteen instemmen."
Vooraleer de ingreep wordt goedgekeurd, moet de patiënt in gesprek gaan met de arts en een informed consent tekenen. "De arts heeft wel de verantwoordelijkheid om alle voor- en nadelen duidelijk uit te leggen en hij moet oordelen dat de patiënt in een goede mentale toestand verkeert." En daarbij merken urologen steeds vaker dat mannen echt een geïnformeerde beslissing kunnen en willen nemen.
