De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft aanwijzingen dat er onder de evenaar van de planeet Mars een dikke laag ijs verborgen ligt. Die zou meer dan 3 kilometer dik kunnen zijn. Het is de eerste keer dat er zoveel water is gevonden op dat deel van de planeet.
De hoeveelheid gevonden water is gigantisch, klinkt het bij ESA. Volgens de wetenschappers zou het, in vloeibare toestand, genoeg zijn om de hele planeet 1,5 tot 2,7 meter onder water te zetten. Genoeg ook om de Rode Zee tussen Afrika en Azië volledig mee te vullen.
De ontdekking is gedaan met de Europese ruimtesonde Mars Express die al 20 jaar rond Mars cirkelt. Die had 15 jaar geleden al gevonden dat er een dikke laag afzettingen verborgen lag onder een gebied rond de evenaar, de Medusae Fossae Formation.
Dat is een geologische formatie die zich uitstrekt over meer dan 5.000 kilometer en vroeger vulkanisch moet zijn geweest. Het gebied bestaat uit een reeks door de wind gevormde afzettingen van honderden kilometers breed en enkele kilometers hoog.
Uit eerdere waarnemingen bleek al dat de laag afzettingen onder het oppervlak tot 2,5 kilometer dik was. Maar veel meer duidelijkheid was er niet.
"Daarom hebben we het gebied opnieuw bestudeerd, aan de hand van nieuwe waarnemingen van Mars Express", zegt hoofdonderzoeker Thomas Watters van het Amerikaanse Smithsonian Instituut.
"We hebben ontdekt dat de laag nog dikker was dan verwacht, tot zelfs 3,7 kilometer dik. De resultaten kwamen overeen met wat we verwachten te zien bij ijslagen. Er waren ook verrassend veel gelijkenissen met wat we eerder al zagen op de poolkappen van Mars. Daarvan weten we dat ze rijk zijn aan ijs."
Met wiskundige modellen werden alle eigenschappen nog eens volledig doorgerekend. "Mochten het simpelweg gigantische hoeveelheden weggewaaid stof zijn, dan zouden we een veel hogere dichtheid moeten zien", zegt co-auteur Andrea Cicchetti van het Italiaanse Nationale Instituut voor Astrofysica. "Er bleef maar één optie over: het moet ijs zijn."
Belangrijk voor astronauten op Mars
Hoewel Mars nu op een dorre, droge wereld lijkt, moet er ooit overvloedig water zijn geweest. Het oppervlak is bezaaid met overblijfselen daarvan, zoals opgedroogde rivierkanalen, beddingen en valleien. Er zijn ook al grote hoeveelheden waterijs gevonden op de poolgebieden en ook dichter bij de evenaar zijn er al gletsjers gevonden onder het oppervlak.
Maar volgens ESA is het nu de eerste keer dat er zo'n grote hoeveelheid water in de buurt van de evenaar is gevonden. En dat kan belangrijk zijn voor als er ooit mensen naar Mars willen reizen.
Want zij komen wellicht terecht dicht bij de evenaar, waar het zonniger en warmer is dan op de polen. Omdat het onmogelijk is om van op aarde voldoende water mee te nemen, moet er op Mars water worden gemaakt, of gevonden.
"Helaas ligt het gevonden ijs op honderden meters onder het stof, waardoor het de komende decennia zeker niet toegankelijk zal zijn", zegt ESA-wetenschappers Colin Wilson.
"Maar elk stukje ijs dat we vinden helpt ons wel om een beter beeld te krijgen van waar het water op Mars ooit moet hebben gestroomd. En waar het vandaag de dag nog te vinden is."
Mars moet ooit veel op onze aarde hebben geleken. Maar dé vraag blijft: is er leven geweest op Mars? Een sluitend antwoord hebben wetenschappers nog altijd niet.
