Een week na de ontsnapping van de beruchte drugsbaron Adolfo "Fito" Macías Villamar en de daaropvolgende gijzeling in een televisiestudio lijkt de rust in Ecuador grotendeels teruggekeerd. De "staat van oorlog" tegen de drugskartels is nog van kracht, al zouden de meeste bendes zich momenteel gedeisd houden.
"Rustiger, maar situatie is niet opgelost": terug naar Ecuador, een week na gijzeling in tv-studio
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Met een grote politiemacht en straffe taal heeft de Ecuadoraanse president Daniel Noboa een week geleden de noodtoestand uitgeroepen, om burgers te beschermen tegen de drugskartels in zijn land.
In de stad Guayaquil waren gewapende bendeleden een televisiestudio binnengedrongen en gijzelden ze de aanwezigen in het gebouw. Enkele uren eerder was Adolfo "Fito" Macías Villamar, de leider van de beruchte "Los Choneros"-bende, uit de gevangenis ontsnapt. Die is nog steeds spoorloos.
Het betekende de start van een campagne van keiharde repressie tegen drugscriminelen en gewelddadige bendes. Op sociale media circuleerden beelden van grootschalige arrestaties en bruut geweld tegen bendeleden. Volgens president Noboa bevond zijn land zich in een "staat van oorlog".
Verschillende Vlamingen in het land getuigden over de situatie op straat. Zo vertelde Ariane Tavernier, die op bezoek was bij haar familie, dat haar stiefvader op weg naar huis verschillende schietpartijen had gehoord. "Hij heeft de stad nog gekend toen ze vaak ook al niet veilig was, maar nu is hij zelf ook bang. En dat heb ik hem nog niet vaak eerder horen zeggen”, getuigde ze.
"Verbeterd, maar niet opgelost"
Een week later is de noodtoestand nog niet opgeheven. Nog steeds is een avondklok van kracht en niet iedereen kan het dagelijkse leven hervatten. De politie patrouilleert ook nog steeds massaal in de straten, om de veiligheid te garanderen.
Wim Theunis werkt als touroperator in Guayaquil, de stad waar het allemaal begon. Hij spreekt over een situatie die gestabiliseerd is. "De regering was snel om te reageren en pakte de problemen aan als een gewapend conflict", stelt Theunis. "Ook de wereldwijde aandacht voor de problemen heeft een invloed gehad."
"De situatie lijkt nu verbeterd, maar is zeker niet opgelost. Er zijn nog steeds aanslagen en diefstallen. Gisteren werden aan de rand van de hoofdstad Quito bijvoorbeeld nog 130 staven dynamiet gevonden. Die zijn alleen niet geëxplodeerd omdat het ontstekingsmechanisme blokkeerde. De problemen concentreren zich dus niet alleen in Guayaquil."
Toch benadrukt Theunis dat het leven voor de gewone bevolking grotendeels verder kan gaan. "Door de massale aanwezigheid van het leger op straat, denk ik dat de bendes zich even terugtrekken en het rustig houden. Voor een burger die de straat op wil, zijn er dus weinig risico's. Al zit de schrik er bij heel wat mensen nog steeds goed in."
Harde repressie, tot het geld op is
De bendes mogen zich dan gedeisd houden, de regering blijft de druk opvoeren. De Ecuadoraanse president gaf onlangs nog aan dat hij niet zal onderhandelen met de drugskartels, een tactiek die al werd geopperd om de rust te doen weerkeren.
"Een ontsnapte drugsbaron zou contact hebben opgenomen met iemand binnen de regering. Hij gaf aan dat hij zou teruggaan naar de gevangenis, maar wilde in ruil betere leefomstandigheden tijdens zijn opsluiting. De regering heeft meteen geantwoord dat ze niet zullen onderhandelen met mensen die een straf verdienen", legt Theunis uit.
Straffe woorden, maar een nuance is volgens Theunis op zijn plaats. "De huidige economische situatie laat een lang aanslepende "oorlog" niet toe. Onder de vorige regering zijn miljoenen aan financiën verdwenen, waarschijnlijk door corruptie en fraude. De overheid heeft dus niet het geld om de noodtoestand en de legeraanwezigheid op straat lang te financieren."
De oplossing? Hogere belastingen. "De taksen zouden van 12 naar 15 procent stijgen. Zo kan het leger paraat blijven, maar dat geld moet ook andere doelen dienen. Denk aan betere scholen, nieuwe infrastructuur en sociale projecten", vertelt Theunis.
Het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken raadt momenteel af om naar Ecuador te reizen . Ook Theunis zou het momenteel niet aanraden, al zegt hij ook dat mensen die toch willen komen, niet moeten vrezen voor hun veiligheid.
"Heel wat reizigers hebben hun bezoek afgelast, al heb ik na de aanslagen gewoon mijn werk kunnen doen. Wij weten wat wij aankunnen, zonder de toeristen in gevaar te brengen. Wij weten waar het veilig is, dus ik raad een reis niet aan, maar wil ook niet onnodig afschrikken", sluit hij af.
