Gaat de fiets straks weer vaker van stal? Vermijd dan zadel- of andere klachten met deze tips

Waar kan het vooral mis gaan met je fietspositie? "We zien twee grote lijnen: het zadel dat te hoog of te laag staat, of de afstand tussen zadel en stuur die te groot uitvalt. Weet ook dat de ene persoon een minder flexibel lichaam heeft dan de andere."

Aan het woord is "bikefitter" Joris Verreydt van Wolf Performance. Verreydt geeft zaterdag een presentatie over een goede fietspositie op Velofollies, wij spraken hem eerder deze week.  

Bikefitting houdt in dat je professioneel, persoonsgebonden advies gaat vragen over je fietspositie. De flexibiliteit wordt getest, je fiets en je lichaam worden nagemeten. Vooral mensen die vaak fietsen, en dat doen op een racefiets, mountainbike of gravelbike, zoeken gespecialiseerd advies.

"Zowat 80 procent van onze klanten komt als ze klachten ontwikkelen", schetst Verreydt. "Maar we zien ook een tendens naar mensen die pro-actief komen, bij de aankoop van een nieuwe fiets. Ze willen dan zeker zijn of ze de juiste maten kiezen, of bijvoorbeeld de juiste dimensies van het stuur en de stuurpen." Want die componenten achteraf vervangen, kost ook weer geld.

Er komen ook steeds meer vrouwen voor een bikefitting, Verreydt heeft het over "een serieuze stijging" tegenover vroeger. "We zien nu heel frequent vrouwen, het wordt minder en minder een mannenzaak. We leiden trouwens op dit moment een vrouw op in de zaak."  

Maar terug naar de meest voorkomende klachten en hoe die te voorkomen. We geven een kort overzicht in vier delen. 

Wellicht zijn knieklachten ook het grootste potentiële gevaar op gewone fietsen. "Vaak zien we daar toch eerder een te lage zadelpositie met knieklachten als gevolg. Vaak nemen mensen de lagere zadelpositie om heel makkelijk met de volledige voet aan de grond te geraken om zich zekerder te voelen met de fiets", weet Verreydt.

Stel: je huurt een fiets in de stad of op vakantie: hoe hoog zet je je zadel? Er bestaat onder fietsers een klassiek trucje om te zien of het goed zit met de zadelhoogte: als je in het zadel zit, moet je nog net met de tip van je voet aan de grond kunnen. 

Maar Joris Verreydt vindt een andere methode beter: je moet kijken terwijl iemand fietst, en wanneer de ene pedaal helemaal beneden is, moet de knie nog licht gebogen zijn. "Daarbij moet de voet uiteraard in een normale positie staan."

Kniepijn kan ontstaan als het zadel te hoog of te laag staat. "We krijgen vaak klanten over pijn vooraan de knie. Bij een te laag zadel kan het gaan om pijn rond de knieschijf of aan de pezen, bij een te hoog zadel om pijn boven de knieschijf of achteraan de knie," vertelt Verreydt. 

Ook of je zadel meer of minder naar voren staat, speelt een rol. Het bepaalt mee de buiging en strekking van de knie. Wie het zadel meer naar voren schuift, moet in principe het zadel wat hoger zetten. Maar schuiven met het zadel heeft altijd gevolgen, denk er dus goed over na of vraag advies. 

"Een heel frequente klacht, bij vrouwen staat het op nummer 1", zegt Verreydt. "Op 100 vrouwen die naar ons komen, zijn er 95 met zadelklachten of een ander probleem dat een gevolg daarvan is, bijvoorbeeld door een andere houding aan te nemen. Ook bij mannen komt het vaak voor en staat het in de top 3."

"Een fout die we vaak maken is om te denken dat het aan het zadel ligt. We gaan dan een ander zadel kopen. Maar vaak ligt het aan een onaangepaste positie." Dat er bij vrouwen vaker klachten zijn, is omdat ze een breder bekken hebben en soms op een smal zadel fietsen. 

Mannen of vrouwen kunnen problemen ontwikkelen bij te veel druk centraal ter hoogte van het zitvlak (het perineum) of de schaamregio. In deze zone lopen bloedvaten en zenuwen die niet zijn gemaakt voor te veel druk." 

Het vertrekpunt moet dan ook zijn dat het gedeelte van het zadel waarop je zit, het breedste gedeelte van het zadel is. "Je moet steunen op het bredere deel van je achterwerk, op je zitbeenknobbels."  

Nog een van de klassiekers, naast knie- of zadelklachten, is rugpijn. Vaak is dat gelinkt aan waar het zwaartepunt van je lichaam zich precies bevindt ten opzichte van je fiets. "Als je te veel naar voren zit, moeten je rugspieren te veel werken. Te ver naar achteren, betekent compressie op de wervelkolom. Ook dat kan pijn veroorzaken", schetst Verreydt. 

De afstand zadel-stuur speelt een grote rol. Het hangt dan af van de flexibiliteit van je lichaam of je al dan niet snel klachten zal ontwikkelen. Het is een wat complexer plaatje waarbij een bikefitting antwoorden kan bieden via professionele tests. 

De afstand stuur-zadel heeft ook een impact op de schouders en nek enerzijds, en op de polsen. Hoe meer gewicht je naar voren brengt, hoe grote de druk op de polsen. Ook de positie van je remgrepen speelt mee. Als die (te) laag staan, betekent dat extra druk. Dat kan - zeker na lange tochten - problemen veroorzaken. 

Als de afstand tot het stuur te groot is, bijvoorbeeld door een te lange stuurpen, dan kan het zijn dat je de schouder gaat overstrekken.  

Op niet-racefietsen zit je als fietser al wel eens rechter, waardoor zowel de rug als polsen, nek als schouder minder een risico vormen. Maar sporters met racefiets willen nog wel eens denken aan minder wind vangen en een grote aerodynamica, om sneller te gaan. Alles goed opvolgen en luisteren naar je lichaam is dan extra belangrijk.