Het Britse Lagerhuis heeft het omstreden Rwanda-plan definitief goedgekeurd. Dat plan laat regering toe sommige bootvluchtelingen bij aankomst in het Verenigd Koninkrijk door te sturen naar Rwanda, ongeacht hun afkomst. Het Rwanda-plan moet wel nog goedgekeurd worden in het Hogerhuis.
Lagerhuis keurt omstreden Rwanda-plan voor bootvluchtelingen goed in Verenigd Koninkrijk
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Vandaag heeft het Britse Lagerhuis voor de derde keer gedebatteerd over de controversiële Rwanda-deal. Dat plan, dat uitgewerkt werd door de Conservatieve regering van premier Rishi Sunak, moet het mogelijk maken om vluchtelingen die per boot aankomen in het Verenigd Koninkrijk door te sturen naar Rwanda, ongeacht hun afkomst.
Rwanda op zijn beurt zou dan de asielprocedure van de doorgestuurde vluchtelingen afhandelen en de asielzoekers intussen onderdak bieden. Het land krijgt daarvoor 14.000 euro per persoon, en ontving ook al een voorschot van 160 miljoen euro.
Voorlopig is nog geen asielzoeker naar Rwanda overgevlogen. Het plan moest eerst door het Britse Lagerhuis goedgekeurd worden. Daarover ging het vandaag. Na de derde en laatste bespreking werd het plan aangenomen. Het werd opnieuw nipt met een meerderheid van 44 stemmen: 320 stemden in met het plan, terwijl 276 niet akkoord gingen.
Nu moet het nog naar het Hogerhuis voor goedkeuring. Maar het spreekt niet vanzelf dat het daar aangenomen wordt. De Britse regering heeft er immers geen meerderheid.
Te verregaand of net niet ver genoeg?
Het Rwanda-plan is erg controversieel. Voor Sunak is het een topprioriteit. "Stop the boats" - de vluchtelingenbootjes tegenhouden - is een van de speerpunten van zijn regering.
De Britse openbare omroep BBC merkte vandaag op dat het aantal vluchtelingen dat per boot aankomt in het Verenigd Koninkrijk opnieuw daalt. Vorig jaar werden er nog 29.000 geteld, een derde minder dan in 2022. Maar het aantal ligt wel nog steeds hoger dan in 2020 en 2021.
Mensenrechtenorganisaties uitten al flinke kritiek op de plannen en ook oppositiepartij Labour is tegen. Ze vragen zich onder andere af of de Rwanda-deal wel te rijmen valt met het Europees Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens.
In november nog oordeelde het Britse Hooggerechtshof dat het plan onwettig is. Het noemde Rwanda geen "veilig land" en ook geen betrouwbare partner, onder andere omwille van de slechte reputatie op vlak van mensenrechten en de slechte omgang met (terechte) asielaanvragen.
Daarop sloot de Britse minister van Binnenlandse Zaken James Cleverly een herziene migratiedeal met Rwanda. In die nieuwe versie werden enkele bedenkingen van het Hooggerechtshof aangepakt. Zo mag Rwanda geen asielzoekers doorsturen naar derde landen. Door het nieuwe stuk wetgeving zou Rwanda dan ook toch als een veilig land aangeduid kunnen worden.
Anderzijds vindt de rechtervleugel van de Conservatieve Partij van Sunak dat het plan nog veel verder zou moeten gaan. Daardoor bleef het tot vandaag een open vraag hoeveel van de zogenoemde rebel Conservatives ("rebellerende Conservatieven") het Rwanda-plan uiteindelijk zouden steunen in het Lagerhuis. Zij hadden in principe het kroonjuweel van hun eigen premier kunnen kelderen.
Amendementen afgeschoten
Op 6 december nam de Britse minister van Migratie Robert Jenrick dan weer ontslag omdat hij zich niet kon verzoenen met de nieuwe versie. "Ik weiger de zoveelste politicus te zijn die beloften over immigratie doet aan het Britse publiek, maar deze niet nakomt", zei hij toen.
Jenrick probeerde vandaag nog het Rwanda-plan te verstrengen door enkele amendementen toe te voegen aan de wet. Daardoor zou de Britse regering bijvoorbeeld vonnissen van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens naast zich neer kunnen leggen om toch vliegtuigen naar Rwanda te sturen. In 2022 had het Hof op die manier al eens een vlucht tegengehouden. Maar die amendementen haalden het niet.
Britse ambtenaren zijn verplicht om uitspraken van het Hof voor de Rechten van de Mens te volgen, maar de Britse regering kondigde al aan dat het die plicht ook zal schrappen.
