Daklozenpatrouilles bij vriesweer elke nacht op pad in Gent: "We helpen waar nodig en geven hoop"

In Gent zijn er deze winterprik opnieuw medewerkers op pad om 's nachts dakloze mensen aan te spreken en te helpen als dat nodig is. "We starten ’s avonds rond 19.00u en gaan dan met twee of drie op pad. We kiezen een aantal plaatsen uit in de stad waar we langsgaan om buitenslapers te zoeken en te ondersteunen als ze dat willen", zegt Isabelle Standaert. Ze is signaalwerker en ging afgelopen nacht ook op ronde. In Gent hebben naar schatting ruim 1.800 mensen geen vast dak boven het hoofd, een deel daarvan is dakloos en doet geen beroep op de nachtopvang.  

Er zijn in de stad zo’n 100 plaatsen waar de straathoekwerkers langs kunnen gaan, per patrouille komt een 30-tal locaties aan bod. Het gaat om plekken die bekend zijn bij de straathoekwerkers, zoals stations, bruggen of andere beschutte plekken. De lijst wordt voortdurend aangepast. "We gaan te voet, met de fiets of de auto. We nemen soep en slaapzakken mee. Soms zorgen we ook voor eten of mutsen. We maken mensen die al slapen wakker als we denken dat ze kou hebben en geven ze een extra deken."

"We proberen sommige buitenslapers door te verwijzen naar de nachtopvang. Dat gebeurt enkel als ze het echt willen. De menselijke connectie maken is hét belangrijkste. We bouwen zo langzaam iets op waardoor mensen de weg vinden naar de hulpverlening overdag", zegt teamcoach Wannes Degelin.

Tijdens de nachtpatrouilles komen Standaert en Degelin erg verschillende mensen tegen. "Het beeld dat mensen hebben, stemt niet overeen met de werkelijkheid. Het zijn vooral mannen, tussen de 17 en 80 jaar, maar er zijn ook wel vrouwen. Ze trekken meestal alleen of per twee door de stad. In enkele gevallen zijn het mensen met een job overdag." 

De straathoekwerkers benaderen hen om een babbel te slaan. "Het gaat soms om mensen met mentale problemen of een verslavingsproblematiek, we tasten voorzichtig af. Het is zeker zo dat we ook niet altijd op de dakloosheid focussen. Er mag af en toe zelfs gelachen worden. We proberen perspectief en hoop te geven. Dat is ook heel belangrijk." 

De ronde wordt afgestemd op wat ze horen en zien op straat. "We willen vooral zien of alles in orde is. Soms maken we ons zorgen om iemand en gaan we er even langs, of merken we sporen van iemand die buiten slaapt. We zien elke nacht nieuwe mensen die hier even verblijven, of die tijdelijk dakloos zijn door een crisissituatie". De straathoekwerkers proberen alles te doen in samenspraak. "Als het niet goed gaat, kunnen we de hulpdiensten contacteren." De rondes lopen af rond 01.00u ’s nachts.  

"Het is moeilijk te zeggen of er veel meer daklozen zijn dan de voorbije jaren, het aantal is zeker niet verminderd. De buitenslapers zijn wel zichtbaarder geworden in het straatbeeld. Er is, telkens als het winter is, meer bewustzijn rond. De voorbije weken heeft het enorm veel geregend en nu is het bar koud, het is de slechts mogelijke situatie voor een dakloze."

"We kunnen rekenen op het engagement van een 20-tal medewerkers die in een beurtrol op patrouille gaan. Ze doen dat deels bovenop hun gewone werk", legt Degelin uit. "Het is intensief. Zelf kan ik na een nachtpatrouille moeilijk slapen. Het maalt door je hoofd. Je vraagt je af of je genoeg hebt kunnen doen, of je maakt je zorgen over de mensen die je niet meer teruggevonden hebt. We zijn ook maar mensen."

De straathoekwerkers doen ook een appel aan de Gentenaars. "We roepen de inwoners vooral op om een warme en open houding aan te nemen tegenover daklozen. Het is immers ook gewoon een andere mens. Zeg gewoon ‘goeiedag’ of knik vriendelijk. Het zijn dingen die een opening creëren", zegt Standaert.

Schepen Evita Willaert (Groen) bedankt de diensten voor het moeilijke werk. "De patrouilles zijn soms letterlijk van levensbelang voor de buitenslapers in onze stad. Ook als burger kan je je steentje bijdragen, bijvoorbeeld door gewoon eens te vragen hoe het gaat."