Finland telt nauwelijks 1.000 daklozen en wil over enkele jaren zelfs op nul uitkomen. De succesformule heeft te maken met een doorgedreven politieke aanpak op basis van een politieke eensgezindheid. Voor mensen in problemen zijn voldoende huizen, wat hun kans op werk groter maakt.
Finland telt nauwelijks 1.000 daklozen en wil naar nul: zo speelt het land dit klaar
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
"Het gaat om iets meer dan 1.000 personen over het hele land, met de helft daarvan in Helsinki", schetst Nienke Boesveldt van de Universiteit Amsterdam het aantal daklozen in Finland. "Ter vergelijking: in Nederland gaat het om minstens 32.000 mensen."
In België bestaan geen officiële cijfers over het aantal dak- of thuislozen. Er zijn wel schattingen van organisaties, waarbij sprake is van 17.000 mensen. Het stereotiepe beeld van mannen die op de grond slapen, zou daarbij maar het topje van de ijsberg zijn.
Maar terug naar Finland. "Daar doen ze een gigantische slag beter dan België en Nederland. Ze willen er zelfs naar nul", zegt Boesveldt in "De ochtend" op Radio 1.
Eendracht in de aanpak, aanbod en begeleiding
Wat doen de Finnen dan zoveel beter om te kunnen pronken met zoveel betere cijfers? "Ze hebben daar een heel goede politieke consensus, ook op dit moment. Dat blijft uitdagend, met ieder nieuw kabinet. Die consensus is dat je echt niet wil dat dit het beeld is binnen jouw land, dat jouw kinderen dit op straat zien", zegt Boesveldt.
In Finland bestaat de sterke consensus dat je dat beeld niet wil, dat je niet wil dat je kinderen daklozen op straat zien
Onderzoeker Nienke Boesveldt
De Finnen hebben ook veel betaalbare en goede huisvesting ter beschikking, weet Boesveldt. "Ze organiseren dat permanent voor mensen met een specifieke behoefte, zoals daklozen. Daarvoor hebben ze goede budgetten vanuit Huisvesting beschikbaar om woningen aan te kopen en die beschikbaar te stellen."
"Zo bestaat er een woningcoöperatie specifiek voor mensen die hun huis kwijt zijn geraakt. Daarnaast hebben ze gespecialiseerde teams die de mensen in hun woning begeleiden."
De voordelen van een eigen thuis
In België worden daklozen in opvangcentra opgevangen. In Finland krijgen ze dus een eigen thuis. Dat is niet onbelangrijk, onderstreept Boesveldt. "Mensen krijgen een eigen huurcontract. Ze hebben dan gelijke huurrechten als ieder ander, en hebben het recht op privacy."
"We weten al lang uit internationaal onderzoek dat mensen in een eigen woning weer nieuwe woonvaardigheden aanleren, wat het meest effectief is om te doen. Het is beter dan mensen in de opvang te laten, of erger nog, op straat."
Mensen eerst weer in een eigen woning laten wonen, werkt het best. Het wetenschappelijk bewijs daarvoor is gigantisch
Onderzoeker Nienke Boesveldt
Zo kunnen ze ook makkelijker opnieuw aan een job raken, en raken ze dus makkelijker uit de vicieuze cirkel. Dat blijkt in België vaak nog een probleem. Pakken we het in Nederland en bij ons dan verkeerd aan? Ja, denkt Boesveldt, maar ze ziet ook perspectieven. "Er bestaat een langzame ontwikkeling richting het wonen-eerst-idee, maar dat gaat met mondjesmaat, terwijl het wetenschappelijk bewijs gigantisch is."
"Stigma aanpakken"
Het is ook heel belangrijk om het stigma aan te pakken, iets waar de Finnen heel hard op hebben ingezet, aldus nog Boesveldt. Finland heeft nu een rechtse regering, maar ook rechtse regeringen zijn gevoelig voor het thema: "Zij zijn soms gevoeliger voor het argument dat het duurzaam oplossen van dakloosheid op de lange termijn ook goedkoper is. Alleen zit dat stigma ons vaak nog in de weg."
Beluister hier het hele gesprek in "De ochtend":
Nauwelijks daklozen in Finland: "Iets meer dan duizend dakloze personen binnen het hele land"
