Het oudste bos ter wereld strekte zich wellicht uit over 400 kilometer. Dat blijkt uit verder onderzoek dat begon op een verlaten steengroeve in de buurt van Cairo, New York. In rotsgesteente waren eerder 385 miljoen jaar oude resten van tientallen oeroude bomen ontdekt.
Oudste bos ooit van 385 miljoen jaar oud strekte zich uit over 400 kilometer
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Het begon in het Catskillgebergte in de staat New York, in 2009. Daar ontdekten wetenschappers de gefossiliseerde resten van houtachtige boomwortels op een grote steenplaat. Na de ontdekking is er verder onderzoek uitgevoerd naar de ouderdom van de fossielen.
Sommige wortels hebben een diameter van 15 centimeter. Ze vormen een horizontaal patroon dat zich tot 11 meter breed uitstrekt zoals de spaken van een fiets.
Wellicht behoren ze tot de soort Archaeopteris, een type boom met grote houtachtige wortels, meldden onderzoekers in 2019 al in het tijdschrift Current Biology.
Er groeiden al heel vroeg in de evolutie van de aarde planten en bomen, in een periode waarin de aarde evolueerde naar een planeet met bomen. Intussen is er verder onderzoek op en rond de site uitgevoerd, om te proberen achterhalen welke bomen en planten er precies groeiden, en hoe groot het bos was.
"Woud dat zich uitstrekte over 400 km"
Onderzoeksteams van de University of Binghamton in de VS en de University of Cardiff in Wales denken dat het woud zich over 400 kilometer uitstrekte, schrijft de BBC. Tot die conclusie komen ze door andere fossiele overblijfselen van bomen en planten in de buurt te bestuderen. Ook vonden ze de bevestiging van het feit dat het om het oudste bos ter wereld gaat. Andere bijzonder oude bossen zijn terug te vinden in de Amazone-regio en Yakushima in Japan.
De heel oude bomen plantten zich wellicht voort met sporen
Onderzoekers op de BBC
De bomen op de oude Amerikaanse site plantten zich wellicht niet voort met zaden van vruchten, zoals dat vaak het geval is bij de bomen van vandaag. In plaats daarvan gebruikten ze sporen - heel kleine partikels die losgelaten worden in de lucht en zich door de wind kunnen verplaatsen. Onder meer varens en paddenstoelen gebruiken dezelfde techniek vandaag nog.
"Vroeger zulke grote bomen dan eerst aangenomen"
Het vakblad Science schreef in 2019 al over het belang van de ontdekking. Tot dan was gedacht dat Archaeopteris 365 miljoen jaar oud was, maar het bleek 20 miljoen jaar meer te zijn.
En er is meer. "De grootte van het wortelnetwerk verandert het plaatje compleet. Tot een 20-tal jaar geleden dachten we dat bomen met zo'n groot en complex wortelsysteem nog niet konden bestaan zo vroeg in onze geologische evolutie", zei Patricia Gensel, een paleobotanicus van de universiteit van North Carolina, daarover.
Bekijk hier een infovideo van 2019:
Het klimaat veranderde al veel vroeger
Dat er zo lang geleden al bomen groeiden, moet een grote impact gehad hebben op het klimaat op aarde. De wortels van de bomen braken de rotsen open waardoor er via verwering van de gesteenten meer CO₂ uit de lucht werd geplukt. Ook de bomen zelf zorgden voor een verhoogde CO₂-opname.
Door een proces van miljoenen jaren zakte het CO₂-gehalte en kwam er meer zuurstof in de lucht. Wetenschappers denken dat er 300 miljoen jaar geleden 35 procent zuurstof in de atmosfeer hing, meer dan op dit moment. Dat leidde mogelijk dan weer tot het ontstaan van grote insecten met een vleugelspanwijdte van 70 centimeter.
