In de VS hebben de NASA en vliegtuigbouwer Lockheed Martin de X-59 voorgesteld, het eerste vliegtuig dat door de geluidsmuur kan vliegen zonder een luide knal. Het uiteindelijke doel is om opnieuw supersonische passagiersvliegtuigen, zoals de Concorde, te laten vliegen, maar dan zonder storend geluid voor het leven aan de grond.
NASA stelt "opvolger Concorde" voor: vliegen door geluidsmuur, zonder knal
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
De X-59 is vanavond voor de eerste keer voorgesteld aan het grote publiek tijdens een officiële ceremonie. Het was vooral uitkijken naar het moment dat het nieuwe, supersonische vliegtuig uit de hangar reed van Lockheed Martin in Palmdale in Californië.
De X-59 is 30 meter lang, 9 meter breed en kan tot 1.500 kilometer per uur vliegen, op een hoogte van 16,7 kilometer. De lange neus heeft tot gevolg dat de piloot geen zicht heeft op de voorkant van het vliegtuig.
De voorruit van de cockpit is dan ook vervangen door een scherm. Daarop wordt het beeld getoond van een camera die aan de neus hangt samen met grafische elementen.
De X-59 is nog een prototype. Het is dus niet bedoeld om er ooit echt passagiers mee te vervoeren. Het vliegtuig moet bewijzen dat sneller vliegen dan het geluid ook kan zonder de luide knallen die daarbij horen.
Als een vliegtuig sneller vliegt dan het geluid (zo'n 1.200 kilometer per uur) dan haalt het de geluidsgolven in die het zelf produceert. De golven kunnen zich niet meer verspreiden en verzamelen zich voor het vliegtuig, tot het moment dat er een schokgolf en bijhorende luide knal ontstaat.
De oplossing zit in de neus. De X-59 heeft een lange, scherpe neus van wel 11 meter lang. Die zou de knal zodanig verminderen dat je aan de grond enkel nog het geluid van een dichtslaande autodeur hoort.
Het is nog wachten op de eerste testvlucht, maar eens die achter de rug is, wil NASA het vliegtuig over woonwijken laten vliegen om te onderzoeken of inwoners het geluid effectief als minder storend ervaren. Dat zou kunnen helpen om ooit weer supersonische passagiersvliegtuigen over bewoonde gebieden te laten vliegen, iets wat momenteel in veel landen verboden is.
Brussel - New York in minder dan 4 uur?
Sneller vliegen dan het geluid is iets waar luchtvaartmaatschappijen en reizigers wel vaker van dromen. Een vlucht van Brussel naar New York zou geen 7 of 8 uur meer duren, maar 4 uur of zelfs minder. Toch zijn er tot op vandaag slechts twee commerciële passagiersvliegtuigen die dat ooit gekund hebben: de Russische Toepolev Tu-144 en de Frans-Britse Concorde.
Die vloog sinds 1976, kon twee keer sneller vliegen dan het geluid, maar maakte nooit winst. De vluchten waren enorm duur en door de luide knallen mocht de Concorde ook enkel boven de zee supersonisch vliegen. Er werden uiteindelijk maar 20 toestellen gebouwd, waarvan een kwart prototypes.
De doodsteek voor Concorde kwam op 25 juli 2000, toen een toestel van Air France met 100 passagiers crashte tijdens het opstijgen.
Sindsdien is een opvolger voor de Concorde al vaak aangekondigd en even vaak zijn de plannen weer in de koelkast beland. Toch is het iets waar verschillende vliegtuigfabrikanten nog steeds mee bezig zijn. Misschien kan de X-59 een doorbraak betekenen.
"Goednieuwsshow"
Luchtvaarteconoom Wouter Dewulf keek mee naar de voorstelling van het prototype en zag vooral een goednieuwsshow, vertelt hij in "VRT NWS laat". "Ik zie dit niet meteen gecommercialiseerd worden. Door de jaren heen werden vliegtuigen goedkoper, zuiniger, groener en efficiënter. Het is dus maar de vraag of er nood aan, en betalingsbereidheid voor, een vliegtuig als dit is. Persoonlijk heb ik er mijn twijfels bij."
Wel ziet hij opportuniteiten voor militaire doeleinden. "Dit model is zuiniger dan de klassieke straaljets, dus ik zie eerder zulke toepassingen."
