Lange en onbegrijpelijke algemene voorwaarden zijn voor veel consumenten een bron van ergernis. Toch schotelen heel wat bedrijven je bij een aankoop ellenlange voorwaarden voor. "Ik raad aan die eerst te lezen, voor je akkoord gaat. Want je sluit eigenlijk een contract af", zegt advocaat ondernemingsrecht Jeroen De Man.
Let op wanneer je algemene voorwaarden goedkeurt zonder ze na te lezen: "Zo bindend als een contract"
Xavier Taveirne is jouw consumentenman. Hij presenteert elke werkdag tussen 9 uur en 10 uur "WinWin" op Radio2. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Voor hij een overschrijving kon doen, moest Romain uit Geel eerst 129 pagina's aan voorwaarden over internetbankieren goedkeuren. "Ik heb dat ondertekend zonder te lezen. Een Belgische bank mag mij toch niet zomaar bedotten, hoop ik?"
Ook Ludo Dilen uit Leuven schrok toen hij een Superplus-kaart van supermarktketen Delhaize aanvroeg. "De algemene voorwaarden zijn 57 pagina's lang. Ik heb dat niet allemaal gelezen voor ik op "OK" klikte", geeft hij toe aan "WinWin".
De algemene gebruiksvoorwaarden: we lezen ze niet, maar keuren ze wel goed
Voorwaarden zijn een contract
Wellicht lezen weinig mensen eerst tientallen bladzijden aan voorwaarden voor ze iets aankopen. Maar zouden we dan niet beter wél doen in plaats van blindelings te accepteren? Advocaat ondernemingsrecht Jeroen De Man zegt van wel, maar nuanceert de mogelijke gevaren.
"Algemene voorwaarden zijn een handige manier voor bedrijven om een overeenkomst met iemand te sluiten. Als je die accepteert, dan sluit je eigenlijk een contract af", legt De Man uit.
"Ik weet dat heel weinig mensen die dingen nalezen, maar toch zou je dat beter wel doen. Vergelijk het met een contract dat je met een bank afsluit over je lening. Dan lees je toch ook eerst alles tot in de puntjes na?"
Een jurist die in staat is om een moeilijk probleem uit te leggen in mensentaal is een topjurist. Helaas zijn we daar doorgaans niet voor opgeleid
Jeroen De Man, advocaat ondernemingsrecht
Voorwaarden: vaak lang en onbegrijpelijk
Maar een bundel voorwaarden van 129 pagina's, zoals die die Romain kreeg van zijn bank, is wel heel lang. "Banken en verzekeringen krijgen heel wat verplichtingen opgelegd door de overheid. Ze moeten hun klanten over heel veel informeren en dat neemt dan vaak veel plaats in", zegt De Man.
Lange voorwaarden is een ding, maar of die informatie ook begrijpelijk is voor consumenten is nog maar de vraag. Het kan vaak allemaal eenvoudiger. "Een grote financiële instelling heeft ons een paar jaar geleden gevraagd om hun voorwaarden te herschrijven in eenvoudige taal. We hebben dat helemaal uitgewerkt, maar uiteindelijk heeft de directie dat niet goedgekeurd. Dat is jammer. In het Verenigd Koninkrijk staan ze daar bijvoorbeeld al veel verder in."
Ook al kan het, toch doen weinig bedrijven het al. "Zoiets in elkaar steken, is niet kosteloos. Bedrijven moeten dus bereid zijn om daarin te investeren. Anderzijds geef ik toe dat juristen niet zijn opgeleid om dat te kunnen. We willen allesomvattend zijn. Een jurist die in staat is op een moeilijk probleem uit te leggen in mensentaal, is een topjurist."
Algemene gebruiksvoorwaarden kunnen eenvoudiger, maar België wil dat niet
Bedrijven waar je klant bent, passen geregeld de gebruikersvoorwaarden aan. Ze moeten jou daarvan op de hoogte brengen. Denk maar aan diensten als Payconiq, Hotmail of Paypal. Voor die wijzigingen moeten ze toestemming vragen. "Ga je als klant niet akkoord met die nieuwe voorwaarden, dan mag je je contract op dat moment kosteloos opzeggen. Als je niets laat weten, ga je stilzwijgend akkoord", aldus nog De Man.
Consument is goed beschermd
Bedrijven moeten je altijd de kans geven om vooraf de voorwaarden door te nemen. Maar stel dat je dat toch niet deed, of niet grondig, dan wil dat niet meteen zeggen dat je in de problemen zit. Consumenten zijn in Europa goed beschermd door de wet, zegt meester De Man.
"Er zijn strenge richtlijnen die zeggen wat mag en niet mag. Zetten bedrijven voorwaarden in het contract die niet stroken met die regels, dan zijn die niet geldig. Koop je bijvoorbeeld een strijkijzer, dan mag er in de voorwaarden niet staan dat je ook een of ander abonnement afsluit dat je niet meer kan opzeggen. Dat is onredelijk en niet geldig."
Bekijk hier hoe Xavier Taveirne collega-presentator Peter Van de Veire op Radio2 in de maling nam. Hij confronteerde hem met de algemene voorwaarden die Peter zonder ze te lezen heeft ondertekend.

