"Mijn ouders willen mij geen euro nalaten omdat ik homo ben": Kan je als ouder je kinderen onterven?

Steven* is een vijftiger die op mannen valt en dat ligt op zijn zachtst gezegd moeilijk bij zijn ouders. "Ze noemen mij de abnormale van de familie, schelden mij uit en willen niets meer met mij te maken hebben", getuigt hij bij "WinWin" op Radio2.

"Mijn ouders willen me het liefst van al helemaal onterven, alleen maar omdat ik homo ben. Maar kunnen ze dat zomaar doen?", vraagt hij zich af.

"De wet voorziet dat elk kind recht heeft op een minimum erfdeel", stelt financieel journalist Michaël Van Droogenbroeck gerust. "Alle kinderen samen krijgen minstens de helft van de nalatenschap."

"Hoe groot dat deel precies is, hangt dus af van het aantal kinderen van de overledene." In het geval van Steven, die twee zussen heeft, is dat dus een derde van de helft of 16,66 procent van de totale nalatenschap.

Toch vreest Steven dat er na de dood van zijn ouders weinig zal overblijven voor hem. "Ze schenken nu al veel weg aan mijn zussen en de kleinkinderen. Alleen maar om te vermijden dat ik ooit een euro zou zien."

Maar die tactiek is niet waterdicht, weet Van Droogenbroeck. "Wanneer de ouders overlijden, worden in principe alle schenkingen die ze tijdens hun leven aan hun kinderen hebben gedaan mee in rekening genomen. Op die manier wordt bekeken of elk kind zijn minimum erfdeel heeft gekregen."

"Als de andere kinderen veel hebben gekregen en Steven niets, dan zal dat mee verrekend moeten worden bij de erfenis. Zelfs een testament zal daar niets aan veranderen."

Wat Steven wel zal moeten betalen wanneer het zover is, is de erfbelasting. Hoe hoog die successierechten precies zijn, hangt af van de verwantschap die je had met de overledene en van de omvang van de nalatenschap. Zo moeten kinderen een flink stuk minder erfbelasting betalen dan pakweg een verre neef of een goede vriend.

Je kan de belasting voor je erfgenamen ook vaak vermijden door bepaalde goederen al tijdens je leven aan iemand te schenken. Wanneer je dat doet, heb je twee opties: meteen een schenkbelasting betalen of de (berekende) gok wagen dat je 3 jaar na de schenking nog steeds in leven zal zijn. Want dan hoeven er op een schenking geen belastingen meer betaald te worden. Sterf je toch binnen de 3 jaar? Dan zal jouw erfgenaam alsnog successierechten moeten betalen.

"Mensen schenken zelfs vaak nog snel dingen op hun sterfbed. Ze hebben dan uiteraard geen 3 jaar meer te leven en betalen dan gewoon de schenkbelasting omdat die lager ligt dan de successierechten", legt Van Droogenbroeck uit.

"Die schenking moet dan wel officieel geregistreerd worden. Op de waarde van een schenking van roerende goederen zoals auto's, juwelen, schilderijen, ... betaal je 3 procent belasting als je een rechtstreekse afstammeling bent. Hetzelfde geldt voor schenkingen tussen partners. Alle andere mensen betalen 7 procent, terwijl je met successierechten toch snel bij 25 procent of meer uitkomt."

Onroerende goederen, zoals een huis of appartement, kan je ook schenken. "Op de eerste schijf tot 150.000 euro betaal je als rechtstreekse afstammeling of partner 3 procent schenkbelasting. Andere mensen beginnen aan 10 procent in die eerste schijf. Dat is al een stuk meer, maar nog steeds veel minder hoog dan de tarieven voor de erfbelasting."

Vastgoed kan je ook in schijven schenken. Zo kan je bijvoorbeeld eerst een schijf van 150.000 euro schenken aan 3 procent en drie jaar later hetzelfde doen met de volgende schijf tot en met 150.000 euro. Tot wanneer je de totale waarde van het huis of appartement hebt bereikt. Op die manier kan je extra besparen.

Er bestaat sinds een paar jaar ook zoiets als een vriendenerfenis. Het stelt je in staat om goede vrienden of verre familieleden tot 15.000 euro na te laten aan het meest gunstige belastingtarief van 3 procent.

Om daarvoor te zorgen moet je de perso(o)n(en) in kwestie opnemen in je testament. Op die manier worden je vrienden voor een beperkt bedrag op dezelfde lijn geplaatst als je kinderen of partner. Op alles boven de 15.000 euro wordt het gewone tarief geheven