Leve de regen en de kunst: musea in België trokken meer bezoekers in 2023, Museumpas vaker verkocht

Een natte zomer, een natte herfst, de aantrekkelijke Museumpas, maar in de eerste plaats de grote verscheidenheid aan boeiende tentoonstellingen hebben massaal veel mensen naar musea gelokt in 2023. Die kunnen meestal stijgende bezoekersaantallen voorleggen. Ook in de eindejaarsperiode was het een toeloop.

In Antwerpen kwamen 534.000 mensen op bezoek in het KMSKA; 135.000 van hen gingen ook kijken naar de tentoonstelling “Krasse koppen”. Sinds de heropening in september 2022 ontving het vernieuwde museum al 807.000 bezoekers.  

Heel populair was ook de expo “Dieric Bouts. Beeldenmaker” in M Leuven, open sinds eind oktober en nog open tot 14 januari, maar al weken volzet. Samen met de installatie van Jill Magid in de Sint-Pieterskerk in Leuven kwamen daar 134.000 bezoekers op af.

De Brusselse musea hebben vorig jaar net geen vijf miljoen bezoekers aangetrokken, een stijging van maar liefst twintig procent tegenover 2022 en ietsje meer dan in het pre-coronajaar 2019. Dat meldt Brussels Museums, de federatie van zo'n 120 Brusselse musea. De heropening van verschillende locaties speelde zeker een rol, bijvoorbeeld het Maison Hannon en Hotel van Eetvelde in het kader van het art-nouveaujaar.  

Bozar in Brussel heeft in 2023 heel precies 206.978 bezoekers geteld, zo’n 5.000 meer dan vorig jaar, met als highlights “Swedish ecstacy”, de retrospectieve Antoni Tàpies en de Europalia-tentoonstelling over de avant-garde in Georgië.

De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten in Brussel, met onder meer het Magritte Museum, hebben 751.329 bezoekers verwelkomd; dat is 15 procent meer dan vorig jaar en zit op hetzelfde niveau als voor corona.  

Nog in Brussel, in Wiels, was de tentoonstelling "The nature of the game” met video’s van kinderspelen wereldwijd van Francis Alÿs een voltreffer, met verruimde openingsuren om bijna 43.000 bezoekers te verwelkomen.  

Mu.ZEE in Oostende beleefde een boerenjaar. Waar er voor de tentoonstelling over Anna Boch 50.000 bezoekers werden verwacht, kwamen uiteindelijk meer dan 93.000 mensen de impressionistische kunstenares herontdekken, bijna dubbel zoveel dus. Ook de eerste expo van het Ensorjaar met stillevens van de Oostendse meester, open sinds midden december, is sterk uit de startblokken geschoten, met meer dan 15.000 bezoekers. 

In 2023 hebben 770.000 mensen de stedelijke musea in Brugge bezocht, dat zijn er 12 procent meer dan het jaar daarvoor, maar nog altijd minder dan in 2019, het laatste jaar voor corona. De sterkste stijgers zijn het Gruuthusemuseum en het Stadhuis. Het vernieuwde Museum Sint-Janshospitaal lokte sinds de heropening midden december al meer dan 6.500 nieuwsgierigen.  

Het In Flanders Fields Museum in Ieper kreeg meer dan een kwart meer mensen over de vloer: ruim 168.000, voor 60 procent uit het buitenland. Vooral de tentoonstelling "For Evermore. Begraafplaatsen van de Eerste Wereldoorlog" lokt veel volk. Nog opmerkelijk in West-Vlaanderen: ruim 7.000 mensen vonden de weg naar het grensstadje Menen voor de expo met beeldhouwwerk van Yvonne Serruys, "de Belgische Camille Claudel".

Tongeren dan. Het Gallo-Romeins Museum telde meer dan 86.000 bezoekers; de verrassende tentoonstelling “De oudheid in kleur” wist van eind oktober tot nu toe 14.000 bezoekers te bekoren. 

Het MSK in Gent sloot in 2023 zijn feestjaar (naar aanleiding van zijn 225e verjaardag) af met 123.747 bezoekers. Een forse stijging tegenover 2022 toen er net geen 100.000 kunstliefhebbers langskwamen, en twintig procent meer dan een gemiddeld jaarcijfer. Daar zaten de expressieve werken van de 17e-eeuwse schilder Theodoor Rombouts voor veel tussen: die lokten meer dan 46.000 bezoekers. 

Alles samen telden de Gentse musea en historische huizen ruim 1,3 miljoen bezoekers, 10 procent meer dan in 2022. Vooral het Gravensteen (+17 procent) en het Belfort (een kwart meer) waren populair. 

In Bergen waren de monumentale sculpturen, deels in openlucht, van de Spaanse kunstenaar Jaume Plensa een publiekstrekker, met meer dan 350.000 bezoekers. La Boverie in Luik verwelkomde tot nu toe 47.500 mensen voor de videokunst van Bill Viola.

Intussen wordt de Museumpas jaar na jaar populairder. In 2023 zijn er net geen 180.000 verkocht, een stijging met meer dan 40 procent. Daarmee zijn 928.144 bezoeken afgelegd, en dat is 64 procent meer dan in 2022.

242 musea in heel België maken deel uit van het netwerk; daar zijn er vorig jaar nog 17 bijgekomen. Als je met je Museumpas een expo bezoekt, dan betaalt de organisatie achter de Museumpas het museum de helft van het gewone tarief. Op die manier is in 2023 5,8 miljoen euro uitgekeerd aan de musea.