Nu Zuid-Korea hondenvlees verbiedt: waarom we het ene dier wel eten en het andere niet

De hond wordt wel eens de beste vriend van de mens genoemd. Onze trouwe viervoeter is het eerste dier dat we gedomesticeerd (red. tam gemaakt) hebben: lang voor schapen, geiten, varkens en koeien. Het lijkt voor veel mensen dan ook uitgesloten dat ze ooit hun tanden gaan zetten in een mals stukje hondenvlees.

Nochtans wordt hond wel gretig verorberd in andere culturen. In Zuid-Korea wordt het hondenvlees nu grotendeels gebannen van het menu. Een nieuwe wet zou tegen eind 2027 een einde moeten maken aan de eeuwenoude culinaire traditie: slachten en verkoop van hondenvlees wordt aan banden gelegd, het eten zelf niet. In andere Aziatische landen belandt hond overigens wel nog in de pot.

Een collega die het in Vietnam ooit eens at, vond hond in elk geval niet memorabel: "Slecht soepvlees", noemt ze het. Voor wie het toch eens wil proberen, hondenvlees eten is in België uitgesloten. "De consumptie van hondenvlees is in ons land niet toegestaan", vertelt de woordvoerder van de FOD Volksgezondheid.

De federale overheidsdienst wijst daarvoor naar de Europese wetgeving rond novel food (red. nieuwe voedingsmiddelen). "Voedingsmiddelen en ingrediënten die voor mei 1997 niet in significante mate werden gebruikt voor menselijke voeding in de Europese Unie, moeten steeds een expliciete toelating hebben, wat niet het geval is voor hondenvlees."

Maar waarom eten we geen hond? Volgens moraalfilosoof Stijn Bruers lijkt dat zeker van op een afstand redelijk willekeurig. "Een hond en een varken hebben best wel veel gemeen", legt hij uit. "Ze zijn ongeveer even groot. Varkens zijn intelligente, vriendelijke dieren. Ze kwispelen met hun staart en spelen met de bal. Ze kunnen ook zindelijk gemaakt worden. Toch eten we de ene wel en de andere niet."

Of we een dier al dan niet eten is volgens Bruers vooral cultureel en regionaal bepaald. "Elke cultuur heeft culinaire taboes", zegt hij. "Moslims eten geen varkensvlees, sommige Zuid-Amerikaanse stammen eten geen vissen en in Japan eten ze dolfijn, wat wij dan weer niet doen. In de Verenigde Staten vinden ze paardenvlees walgelijk en in India laten ze - het heilige dier - de koe staan."

Die taboes komen niet uit de lucht vallen, ze worden van jongs af aan aangeleerd. "Al in de kleuterklas leren kinderen welke dieren om op te eten zijn en welke niet." Opvallend is trouwens dat die culinaire taboes zo goed als altijd samenhangen met vlees. "Bij groenten zie je weinig taboes", zegt hij. "We zien het vooral bij dierlijke producten."

Tijden veranderen en culturele taboes zijn niet altijd in steen gebeiteld. "Tot begin vorige eeuw waren er in Parijs hondenslagerijen", vertelt Bruers daarover. "Er werd hier dus wel degelijk hond gegeten." Al was dat vooral uit noodzaak. Ook tijdens de twee wereldoorlogen werd hond (en kat) gegeten omdat er geen ander voedsel beschikbaar was.

"Nu zien we dezelfde verschuiving met paardenvlees", gaat de moraalfilosoof voort. "We houden steeds vaker paarden als hobby, om er een emotionele band mee te hebben. Dan wordt het moeilijker om ze op te eten. Over enkele decennia wordt het wellicht ook bij ons – net als in de VS – not done om paard te eten."

Eenzelfde scenario wacht volgens Bruers de meeste dieren die nu in de pot belanden. "Ik durf te voorspellen dat onze kleinkinderen ook geen varken of kip meer zullen eten", zegt hij kordaat. "Er komen steeds meer plantaardige alternatieven op de markt die lekker en gezond zijn. Bij de jeugd zien we steeds meer veganisme en vegetarisme."

"Ik denk dat we de komende decennia op een kantelpunt gaan komen waarbij het even walgelijk zal zijn om kip of varken te eten, zoals hond nu", besluit Bruers.