Vakbonden van Vlaamse busbouwer Van Hool na keuze voor Chinese bussen bij De Lijn: "Zware ontgoocheling"

Gisteren raakte bekend dat openbaarvervoermaatschappij De Lijn 92 elektrische bussen bestelt bij de Chinese busbouwer BYD. Het Chinese bedrijf is als beste keuze uit een openbare aanbesteding gekomen, klinkt het. Het zal de bussen in Hongarije produceren (wat verklaart waarom het Chinese bedrijf kan deelnemen aan Europese aanbestedingen waartoe bedrijven zoals De Lijn verplicht zijn).

Nochtans hebben we in Vlaanderen met Van Hool en VDL ook busbouwers. In het verleden gunde De Lijn hen al bestellingen. Dat de keuze nu naar een buitenlands bedrijf gaat, is een grote ontgoocheling, zegt Hans Vaneerdewegh, secretaris bij de socialistische vakbond ABVV.

"Ik begrijp dat dit order iets goedkoper zal geweest zijn, maar de Vlaamse regering neemt de maatschappelijke kosten niet mee in rekening", zegt Vaneerdewegh. "Als er geen werk is bij de Vlaamse busbouwer Van Hool, dan zal daar tijdelijke werkloosheid zijn en die moet ook door onze maatschappij betaald worden. Ik blijf nog altijd zeggen dat deze kosten doorgerekend zouden mogen worden in de offertes. Twee jaar geleden maande de Vlaamse regering iedereen nog aan om lokaal te kopen."

Alleen al deze week is 65 procent van de 2.300 werknemers bij Van Hool economisch werkloos. Dat het bedrijf een nieuwe bestelling misloopt, kan ervoor zorgen dat het bedrijf opnieuw moet besparen. "Dat moet ergens opgevangen worden", zegt Vaneerdewegh. "We hebben de coronaperiode gehad waar niemand met een bus durfde te rijden en waar de hele sector stillag. We komen dus uit een periode van heel veel stempelen en dit allemaal zorgt er alleen maar voor dat dat verlengd en versterkt wordt."

Het Chinese bedrijf BYD heeft al heel wat elektrische bussen mogen leveren in Europa. Zo zijn er in het eerste halfjaar van 2023 zo'n 2.500 elektrische bussen geleverd in Europa, 1 op de 4 is bussen is Chinees. Niet alleen de kostprijs speelt een rol, maar ook de snelle leveringstermijn. BYD is een van de weinigen die op zeer korte termijn 100 tot 200 bussen kan leveren. 

"De snelle levering, dat begrijp ik, maar daar tegenover staat de nazorg", zegt Vaneerdewegh. "Als er morgen iets scheelt met zo'n bus, denk ik dat het makkelijker is dat er in Vlaanderen een bedrijf is dat het onderhoud kan doen in plaats van een bedrijf met een vestiging in Hongarije." En dat er een kwaliteitsverschil is, dat zou zelfs een leek kunnen zien, zegt Vaneerdewegh. "Je moet maar eens op Busworld (de bekendste bus- en touringcarbeurs red.) naast een bus van Van Hool of VDL gaan staan, en dan naast een Chinese bus."