Koudeplan voor daklozen in Brussel start volgende week, hulporganisaties vrezen tekort aan plaatsen

Het koudeplan voor dak- en thuislozen was al in november aangekondigd en voorbereid, maar werd deze winterperiode nog niet geactiveerd. Vanaf dit weekend, met zondag temperaturen tot min 4 graden Celsius en volgende week tot min 6, zal dat wel nodig zijn. Concreet opent het Brussels Gewest dan 155 extra noodopvangplaatsen, waarvan 120 voor alleenstaande mannen. De overige plaatsen zijn voor gezinnen (25) en in medische centra (10). Dat bevestigt de bevoegde administratie Bruss'Help. De praktische organisatie ligt in handen van het Franstalige Rode Kruis.

De locatie van de 155 extra plaatsen kan Bruss'Help nog niet kwijt. Ook het Rode Kruis verkiest niet te reageren. In elk geval komt het noodopvangcentrum voor 120 mannen bovenop het eerder geopende nooddorp in Schaarbeek, met evenveel plaatsen voor dezelfde doelgroep. In de noodopvang is iedereen welkom, ongeacht zijn verblijfsstatuut.

De extra koudeplaatsen dienen in principe slechts voor korte duur. De rest van het jaar telt Brussel ruim 5.000 opvangplaatsen voor dak- en thuislozen, waarvan 3.084 noodopvangplekken die sinds de coronacrisis het hele jaar door geopend zijn. Zo’n 1.500 plaatsen daarvan zijn alleen bedoeld voor asielzoekers en betaald met federaal geld.

Brussel telt nu al meer dan 7.000 dak- en thuislozen. De 155 noodplekken voor extreme koude zijn volgens hulporganisaties dan ook een beperkte oplossing. "Dat blijft veel te weinig, en het probleem duurt het hele jaar door", zegt directeur Benjamin Brooke van daklozenorganisatie Doucheflux. "Het is alsof we elk jaar verrast zijn dat het koud is. Waarom legt Brussel niet duidelijk en transparant uit waar de noodopvang bij vrieskou zich bevindt en wanneer die plaatsen openen?"

Het Rode Kruis laat weten dat de informatie over de noodopvang vrijdag beschikbaar is, en weigert voorlopig commentaar.

Naast de noodopvangplaatsen, zullen volgende week ook de metrostations openen voor wie toch geen noodbed kon bemachtigen, zo meldt Bruss'Help nog. Ook blijft treinstation Brussel-Zuid bij vriestemperaturen 24 uur op 24 open. "De stations openen, is ook maar improvisatie. Wij zullen dat nooit een oplossing noemen. Daarvoor moet je mensen echt woningen aanbieden", reageert Brooke.

Heel wat dakloze personen die tot vorige zomer onderdak vonden in en rond het Zuidstation zijn volgens Doucheflux uitgeweken naar het Betlehemplein, de buurt van de Hallepoort of de Anderlechtsepoort. "Dat maakt ons sociaal werk moeilijker, omdat de perimeter groter en verspreid is geworden," zegt directeur Brooke.

De vrieskou volgt overigens op een week van regenweer, ook al een beproeving voor thuisloze Brusselaars. "Regen kan, net als extreme koude of hitte, de leefomstandigheden op straat nog harder maken", zegt Brooke. "Het zorgt voor meer spanning op straat en in de centra. Denk aan agressie, maar bij sommigen ook toenemend alcohol- of drugsgebruik."

Andere hulporganisaties zoals Samusocial, vzw Straatverplegers, Diogenes of de humanitaire hub voor migranten waren nog niet bereikbaar voor toelichting over hun koudeplannen. Bij vzw Doucheflux zullen ze volgende week in elk geval warme dranken en soep uitdelen. "Dat blijft een klein gebaar, maar we kunnen moeilijk meer doen", zegt Brooke. "Het belangrijkste is dat het koudeplan niet zomaar een aankondiging blijft, maar dat dakloze personen duidelijke informatie kunnen vinden over waar ze terechtkunnen."