Vanaf vandaag moet voedselafval bij gft: uitdaging voor stad Antwerpen en uitstel voor afvalintercommunale IVAREM tot 2026

Vanaf vandaag is iedereen verplicht om het gft-afval in een aparte gft-bak of gft-container te gooien. De afvalintercommunales worden op hun beurt verplicht om dat afval apart op te halen. Afvalintercommunale IGEAN doet dat voor 28 gemeenten in de provincie en verwerkt voor de stad Antwerpen al het groente-, fruit- en tuinafval. 

Gft werd in Antwerpen al apart ingezameld, alleen was het nog niet verplicht. "Het wordt een hele uitdaging om iedereen duidelijk te maken wat wel en wat niet bij het gft mag", zegt Bieke Van Baelen van IGEAN. "Een plastic bal die in de tuin heeft gelegen, is niet plots tuinafval omdat er wat gras aan hangt. Vooral in de stad blijkt de definitie van gft niet voor iedereen even duidelijk en merken we meer nonchalance tijdens het sorteren."

Dat probleem verklaart Van Baelen vooral door de kleinere woningen en appartementen in de stad. "Op het platteland is dat minder een probleem. Toch is het echt belangrijk om duurzaam met afval om te gaan en zoveel mogelijk te scheiden. We vragen daarom een echte mentaliteitsswitch bij de inwoners. Ten eerste gaat er zo minder afval naar de verbrandingsoven, wat beter is voor het klimaat, en ten tweede is het ook beter voor je portemonnee. Een gft-afvalzak is namelijk een pak goedkoper dan een restafvalzak."

De tien gemeenten bij afvalintercommunale IVAREM hebben uitstel op de nieuwe gft-regel gekregen, omdat het praktisch niet haalbaar was om dat tegen vandaag in orde te maken. Het gaat concreet over Bornem, Puurs-Sint-Amands, Willebroek, Mechelen, Bonheiden, Sint-Katelijne-Waver, Duffel, Putte, Berlaar en Lier.

"De gemeenten zijn heel laat verwittigd over de nieuwe gft-regel", vertelt Koen Anciaux, voorzitter van IVAREM. "Pas in oktober zijn alle praktische wensen van Europa duidelijk geworden, waardoor het niet haalbaar was om dat tegen vandaag allemaal te regelen."

IVAREM moet voor de regelgeving nieuwe vrachtwagens bestellen en op zoek gaan naar extra personeel, maar dat blijkt niet evident. "Er moet eerst een logistiek plan opgesteld worden, want het bestellen van vrachtwagens duurt meer dan een jaar. Daarnaast moeten we ook gft-bakken bestellen en verdelen. We moeten ook op zoek naar extra mensen om alles in goede banen te leiden. Kortom, er is echt nog wat werk en we hebben gewoon veel meer tijd nodig", aldus Anciaux.

Wat ook nog bepaald moet worden, is de prijs per kilo van het gft-afval. Daarover is IVAREM nog in overleg met de gemeenten. "Die prijs zal een stuk lager zijn dan de prijs die we nu vragen voor huishoudelijk afval. Dus als de mensen het gft-afval afzonderlijk aanbieden, gaan ze er ook effectief baat bij hebben. Wij moeten daar eerst een akkoord over bereiken met alle gemeenten. Ik hoop dat we de prijs in het voorjaar bepaald hebben", besluit Anciaux.