Op verschillende plaatsen in Nederland hebben rivieren de hoogste waterstand bereikt. Veel gemeenten hebben zich goed voorbereid en zijn er tot nog toe in geslaagd de grootste problemen te voorkomen. In de Duitse deelstaat Nedersaksen zijn gisteravond ongeveer 300 mensen geëvacueerd nadat de rivier Aller uit zijn oevers getreden was. Ook de dieren van een dierenpark moesten een nieuw onderkomen zoeken.
Rivieren in Nederland bereiken waterpiek, overheid verwacht dat water nu gaat dalen
Zware regen en overvolle rivieren: in Nederland en in Duitsland is het in de laatste dagen van het jaar uitkijken voor wateroverlast. De bodem is verzadigd en neemt nog maar erg weinig water op. Felle wind stuwt het water in de rivieren nog meer op, waardoor ze op enkele plaatsen buiten hun oevers treden.
In de waterschappen (administratieve waterbeheergebieden, red) Drents Overijsselse Delta, Hunze en Aa's en Vechtstromen bereikte het waterpeil recordhoogtes. Daar waren extra mensen en middelen ingezet om alles in goede banen te leiden.
Veel gemeenten hebben zich de voorbije dagen ook extra voorbereid. Overloopgebieden langs bijvoorbeeld de Rijn en de IJssel zitten bovendien goed vol. Die dienen om overtollig water op te vangen en overlast te vermijden.
Toch lijken de problemen in Nederland al bij al mee te vallen. Het waterpeil van de Rijn bereikte deze ochtend haar hoogtepunt nabij Lobith. In de uren daarna is het water niet meer gestegen. De piek blijkt ook lager te liggen dan verwacht, omdat er in Duitsland minder regen was gevallen dan voorspeld. Op het IJsselmeer is het water zelfs even met 10 centimeter gezakt. Dat komt door de inspanningen van de ordediensten, die via spuisluizen een deel van het water konden afvoeren.
Bovendien zouden de hoge waterstanden deels goed nieuws zijn voor de natuur. Dat stelt het Staatsbosbeheer, dat zich inzet voor de bescherming van het groene erfgoed in Nederland. Door de regen spoelen zand en klei vanuit Duitsland naar Nederland. Daar kunnen bepaalde planten en insecten goed op gedijen en dat draagt bij aan de biodiversiteit. Staatsbosbeheer benadrukt wel dat andere dieren zoals muizen en mollen lijden onder de wateroverlast.
Burgers wandelen door het water in Deventer.
Hoog water in de IJssel tussen Doesburg en Zutphen (foto 27 december 2023).
Fietsers rijden door een ondergelopen straat in Deventer.
Hoe pakt Nederland de waterproblemen aan?
Nederland ligt voor een groot stuk onder de zeespiegel. Bovendien stromen er met bijvoorbeeld de Maas en de Rijn heel wat grote rivieren vanuit de buurlanden richting de monding, in de Noordzee. Wateroverlast in Nederland wordt dus niet alleen veroorzaakt door felle regen, maar ook door de afvoer van water en neerslag uit de buurlanden.
Nederland heeft een lange geschiedenis van strijd tegen het water, en ook veel ervaring om er innovatief mee om te gaan. Na extreme waterstanden in de jaren 90 zijn op sommige plaatsen dijken extra opgehoogd. Maar er kwam ook het programma "Ruimte voor de rivier". Daarin ging de aandacht vooral naar het creëren van meer ruimte voor rivieren om water af te voeren. Er werden bijvoorbeeld extra geulen gegraven en rivierbeddingen werden verlaagd. De uitwerking nam bijna 20 jaar in beslag, schrijft de NOS .
Ook bij ons pleiten experts ervoor om meer ruimte aan het water te geven, om zo wateroverlast te vermijden. Door klimaatverandering gaan we steeds meer te maken krijgen met overstromingen, en dijken kunnen niet eeuwig verhoogd blijven worden, klinkt het.
Overstromingstoerisme en zandzakdiefstal in Duitsland
Ook in Duitsland kampen ze met hoge waterstanden. De Duitse brandweer is voortdurend aan het werk om extra dijken aan te leggen, maar dat loopt niet altijd even gemakkelijk. Zo zouden buurtbewoners op sommige plaatsen zandzakken stelen, omdat ze er geen vinden om het eigen huis te beschermen.
Daarnaast is er sprake van "overstromingstoerisme". Door de vele omstaanders kunnen de brandweerlieden hun werk niet zorgvuldig uitvoeren. Enkele hulpverleners zouden ook uitgescholden zijn.
In de stad Dresden heeft de rivier Elbe een waterniveau van bijna zes meter bereikt. Op normale dagen staat de waterstand op twee meter. Volgens een lokale woordvoerder zou het water nog enkele centimeters stijgen, maar in andere Saksische rivieren zou het waterpeil opnieuw dalen.
In de deelstaat Nedersaksen, in het noordwesten van het land, zijn verschillende evacuaties uitgevoerd. Gisteravond zijn 300 mensen uit hun huizen geëvacueerd. De rivier Aller was uit zijn oevers getreden, waardoor het water in sommige straten tot een halve meter hoog stond. Uit voorzorg werd ook de elektriciteit uitgeschakeld. De geëvacueerde bewoners worden opgevangen in een sportcentrum.
In Hodenhagen vond dan weer een speciale evacuatie plaats. De bewoners van het Serengeti-dierenpark zijn uit hun verblijven gehaald, omdat enkele delen van het terrein onder water waren gelopen. Onder meer de Maki's, prairiehonden en stokstaartjes moesten tijdelijk een nieuw verblijf zoeken. Ook de stallen van de giraffen staan onder water.
De afgelopen dagen groeide ook de vrees voor overstromingen in de Oostkantons in ons land. Dat gebied grenst aan Nederland en Duitsland en krijgt dus ook veel water uit die gebieden te slikken. Op sommige plaatsen staat het water erg hoog, maar er zijn voorlopig geen noemenswaardige problemen.
