De Vasa, het bekende Zweedse oorlogsschip uit de zeventiende eeuw, moet dringend worden gerenoveerd. Het schip is een van de populairste toeristische attracties van Zweden. Het wordt op z'n plaats gehouden door een metalen ondersteunende structuur, maar die maakt dat de houten romp van het schip begint te breken.
Bekend Zweeds oorlogsschip Vasa heeft een renovatie nodig, anders dreigt het in te storten
Paulien Lambert
Gepubliceerd:
Terug naar 1628: in dat noodlottige jaar zinkt de Vasa op haar allereerste tocht. Nog maar net vertrokken uit de haven, kantelt het na een sterke windstoot. Daardoor loopt er water binnen, langs de gaten in de romp waar de kanonnen door steken. Na slechts 1.300 meter varen, zinkt de Vasa naar de bodem van de Baltische Zee.
Einde verhaal? Zeker niet: in 1961 wordt het schip geborgen en vindt het een tweede leven als toeristische attractie. Eind jaren 80 wordt de Vasa verhuisd naar z'n laatste rustplaats in de Zweedse hoofdstad Stockholm. Elk jaar komen miljoenen nieuwsgierigen kijken naar het stukje geschiedenis.
Maar de toekomst van het schip is in gevaar. Het rust nu op een metalen ondersteunende constructie, maar die oefent te veel druk uit op de scheepsromp. Daardoor raakt het hout vervormd en komen er scheuren in. Als er nog veel van die scheuren bijkomen, zou het schip uiteindelijk instorten.
De huidige ondersteuningsstructuur dateert van de jaren 60. Die werd versterkt in de jaren 90, maar dat is niet voldoende. Een nieuwe structuur moet het gewicht van het schip beter verdelen.
Daar komt ook bij dat het hout zelf van binnenuit vergaat, door de vervuiling die het onder water heeft opgelopen. Een nieuwe skeletstructuur aan de binnenkant van het schip moet daarbij helpen.
Tot slot zakt het schip ook steeds meer naar een kant. Het moet dus worden recht-getrokken. Dat wordt de moeilijkste opdracht, die pas kan worden uitgevoerd als de twee nieuwe ondersteuningsstructuren er zijn.
Jaren werk en miljoenen euro's
Het prijskaartje van de hele reddingsoperatie is 150 miljoen Zweedse kronen of zo'n 13,5 miljoen euro. Het museum rekent op sponsors en hoopt ook dat de Zweedse bevolking zelf haar steentje bijdraagt om het nationale erfgoed te redden.
Er is al vier jaar onderzoek gedaan naar de renovatie. De werken zullen ook vier jaar duren, vanaf volgende lente. Er zijn ook tests gedaan met modellen op ware grootte: het schip zal namelijk tijdens het hele project gewoon in het museum blijven liggen. De onderzoekers zijn er niet zeker van hoeveel de Vasa eigenlijk weegt, schattingen zeggen 900 tot 1.000 ton. Het wordt dus spannend of alles volgens plan zal verlopen.
Wie nog een reis naar Zweden en een bezoek aan de Vasa gepland had, is er niet aan voor de moeite: het museum blijft tijdens de werken gewoon open.
