Verschillende boomconsulenten raden steden en gemeenten af om grote kerstbomen op een marktplein te plaatsen. Dat doen ze nadat er een vrouw is overleden die onder een omgewaaide kerstboom terechtkwam in Oudenaarde. Grote kerstbomen hebben soms twee stammen waardoor ze sneller omwaaien. Ook zijn gemeenten vaak niet voorzien op zulke grote bomen, waardoor ze de stam moeten versmallen, wat de stabiliteit niet ten goede komt.
Gemeenten kiezen steeds grotere kerstbomen, maar weten niet altijd hoe ermee om te gaan
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
In vele steden en gemeenten siert een grote kerstboom jaarlijks een marktplein. Een traditie die (letterlijk) steeds groter wordt, maar die ook voor steeds meer problemen lijkt te zorgen.
Zo overleed vorige week een vrouw in Oudenaarde toen de kerstboom van 18 meter op de markt omviel. In Brakel is de kerstboom ook omgevallen en verschillende andere Vlaamse gemeenten namen al voorzorgen. Is de hevige wind van de afgelopen dagen de boosdoener, of speelt er meer?
Marktpleinen zorgen voor tunneleffect
"Het probleem begint al wanneer de boom zijn natuurlijke habitat verlaat", zegt boomconsulent Dirk Berteyn. In een bos groeien de bomen zo dat ze elkaars wind opvangen. Samen zorgen hun takken, bladeren en naalden voor een soort beschermingslaag tegen de wind. "Die bescherming valt voor een groot deel weg wanneer je ze op een grote, open markt zet", vult docent boom- en groenbeheer Wim Peeters aan.
"Op een marktplein komen vaak verschillende straten samen en dat zorgt voor een soort tunneleffect. Daar moeten gemeenten ook harder over nadenken", stelt Berteyn.
Van dynamisch naar statisch
Wanneer een boom wordt afgezaagd, verliest hij bovendien niet alleen de bomen rondom hem, maar ook een deel van zijn flexibiliteit. "Denk aan hoe makkelijk een tak afknapt bij een dode boom. Bij de afgehakte kerstbomen is dat nog niet zo erg, maar het verdrogingsproces is toch al begonnen", gaat Berteyn verder.
Ook proberen de kerstbomen als een dynamisch geheel te bewegen om zo de wind de baas te kunnen. Dat is een samenwerking van hun top tot hun wortels. "Maar wanneer je de wortels afzaagt, heeft de boom geen grip meer in de aarde."
De wortels van de kerstboom worden vervangen door het gat dat voorzien is op een marktplein van een gemeente. "De stam wordt zo stevig mogelijk vastgemaakt in dat gat, waardoor hij nog een deel van zijn flexibiliteit verliest", gaat Berteyn verder.
Meerstammige kerstbomen zijn extra kwetsbaar
Ook in Oudenaarde wilden ze de boom stevig vastzetten, maar de stam was te groot voor het gat. Oplossing: de stam versmallen. Dat is sowieso geen goede oplossing, zeggen experts, maar al helemaal niet wanneer het gaat over een boom met meerdere stammen, zoals hier het geval was.
Steden en gemeenten kiezen best voor een kerstboom met maar één stam, die ze goed verankeren en versmallen de stam best nooit
boomconsulent Dirk Berteyn
"Een boom met meerdere stammen is altijd al fragieler. De boom maakt zelf al extra hout aan waar de twee stammen samenkomen, de meest kwetsbare plek. Maar net op die plaats hebben ze in Oudenaarde de boom versmald, wat hem nog fragieler heeft gemaakt", zegt Berteyn.
Een meerstammige boom is ook zwaarder aan de kruin. Minder flexibel en meer gewicht aan de top: geen goede combinatie. "En tel daar nog de derde boom bij die werd toegevoegd in Oudenaarde om een gat in de kruin te dichten. Dat is gewicht waar de boom niet voor gebouwd is.”
"Kies de mooiste boom, niet de grootste"
De wedloop tussen steden en gemeenten om een zo groot mogelijke kerstboom op hun markt te plaatsen, stopt dus best. Dat is de conclusie van de bomenexperts. "Kies vooral voor eentje met maar één stam, veranker hem goed en versmal de stam vooral nooit", geven ze mee als laatste tips.
"Het is dit jaar misschien een ongewone kerstperiode met veel wind, maar ik hoop toch dat gemeenten er hun lessen uit trekken."
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
