Russische oppositieleider Aleksej Navalny na drie weken opgedoken in strafkolonie in Siberië 

Van 5 december was het geleden dat de wereld nog iets gehoord had van de vooraanstaande Poetin-criticus Aleksej Navalny. Dat leidde tot heel wat bezorgdheid.

Maar vandaag, net geen drie weken na zijn verdwijning, is Navalny opnieuw opgedoken. Of liever: het is duidelijk waar hij zich bevindt en hoe hij het stelt. Zijn woordvoerder Kira Jarmisj maakte bekend dat Navalny's advocaat hem heeft kunnen bezoeken in een strafkolonie in het dorpje Kharp. Dat ligt 60 kilometer onder de noordpoolcirkel in Jamalië, in het noorden van Rusland. Het is een barre regio met lange en strenge winters.

Voordien verbleef Navalny in een strafkolonie in Vladimir, 235 kilometer ten oosten van Moskou. Maar nu lijkt hij dus overgebracht te zijn naar een andere strafkolonie, 1.700 kilometer noordelijker. Het persbureau AFP merkt op dat zo'n transfer per trein gebeurt, met verschillende tussenstops, en vaak verschillende weken in beslag neemt.

Volgens Navalny's hoofdstrateeg Leonid Volkov is het "bijna onmogelijk om deze strafkolonie te bereiken, en bijna onmogelijk om er brieven naartoe te sturen. Dit is de hoogst mogelijke graad van isolatie ter wereld".

Nog volgens Navalny's woordvoerder Kira Jarmisj verkeert hij in goede gezondheid.

Navalny's advocaat Ivan Zdanov bedankte "onze supporters, activisten, journalisten en de media die zich bekommeren om het lot van Aleksej en onvermoeibaar blijven schrijven over zijn toestand". De familie en advocaten van Navalny hadden meer dan 200 Russische gevangenissen aangeschreven in de hoop duidelijkheid te krijgen over zijn verblijfplaats.

Aleksej Navalny (47) is een van de grootste politieke tegenstanders van de Russische president Vladimir Poetin. Hij is veroordeeld in drie politiek gemotiveerde processen, onder andere voor extremisme, en heeft nog meer dan 20 jaar opsluiting voor de boeg.

In de strafkolonie waar Navalny tot enkele weken geleden vastgehouden werd, onderging hij het strengste regime dat normaal enkel ingezet wordt bij de gevaarlijkste gevangenen en levenslang veroordeelden. Hij werd er vastgehouden in een kale betonnen cel van 2 op 3 meter en werd er naar eigen zeggen verplicht om te luisteren naar Russische patriottische muziek en toespraken van Poetin.

Sinds 5 december was Navalny, die al sinds 2021 in de gevangenis zit, niet meer komen opdagen voor enkele hoorzittingen via videoverbinding. Bovendien verklaarde een Russische gevangenisdirecteur dat Navalny niet meer in zijn instelling verbleef.

Onder andere de Verenigde Naties maakten zich steeds meer zorgen om het lot van Navalny. Mariana Katzarova, speciaal VN-rapporteur voor de mensenrechtensituatie in Rusland, had het vorige week nog over een "gedwongen verdwijning". Ze drong er bij de Russische autoriteiten op aan om Navalny vrij te laten.

In 2020 belandde Navalny wekenlang in een coma nadat hij werd vergiftigd met het krachtige zenuwgif novitsjok. Hij herstelde toen eerst in het Russische Omsk en nadien in een Berlijns ziekenhuis. Bij zijn terugkeer naar Rusland, in januari 2021, werd hij meteen opgesloten.