Rendieren kunnen eten en slapen tegelijk. Dat blijkt uit een nieuwe studie die vrijdag uitkwam. Wellicht gaat het om een strategie om hun overlevingskansen tijdens barre winters te verhogen.
Rendieren kunnen slapen en eten tegelijk: "Strategie om beter te kunnen overleven"
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
We zien tegenwoordig wel wat rendieren passeren op televisie en sociale media - vaak trekken ze de slee voort van een of andere kerstman. Het zijn rond Kerstmis drukke tijden voor de dieren, die evenwel kunnen rekenen op een bijzondere troef, zo blijkt uit nieuw onderzoek in het vakblad Current Biology .
Rendieren zijn herkauwers en besteden heel wat tijd aan eten en herkauwen. Tijdens de zomers hebben ze het heel druk - het blijft dan bijna rond de klok licht en er is veel voedsel aanwezig in de noordelijke gebieden.
Het komt er tijdens de zomerperiode op aan om zoveel mogelijk bij te eten en reserves aan te leggen. Tegelijk kunnen ze uiteraard niet ontsnappen aan de behoefte om te slapen en te recupereren. Er waren al vermoedens dat de dieren efficiënt konden multitasken door te slapen en te kauwen tegelijk.
Elektroden om hersenactiviteit op te volgen
Een team van de Universiteit van Zürich onder leiding van neurowetenschapper Melanie Furrer en bioloog Sara Meier slaagde erin om vier vrouwelijke Euraziatische rendieren (Rangifer tarandus tarandus) zodanig te trainen dat ze elektroden verdroegen - wat noodzakelijk was om de hersenfuncties constant te kunnen opvolgen.
"Het hielp dat we ze beloonden met korstmos, wat voor hen echt snoepgoed is", vertelt Meier daarover aan Sciencenews. De tests gebeurden in de Noorse stad Tromsø in het hoge noorden, tijdens periodes rond de zomer- en winterzonnewende in juni en december en de herfstequinox in september.
Tijdens het herkauwen vertoonden de rendieren slaapgedrag
Onderzoekers vonden verschillende aanwijzingen voor de theorie "eten tijdens slapen"
Uit de hersenanalyse bleek een toename van trage golven met ritmische verhoogde activiteit - een teken van diepe slaap bij de dieren. Tegelijk vertoonden ze ook slaapgedrag: ze zaten of stonden bijna bewegingloos en reageerden in veel mindere mate op geluiden van andere rendieren. "Ze waren in een bijzonder ontspannen toestand", vertelt Furrer.
Veel herkauwen, toch minder nood aan slaap
En er is meer. De noodzaak om te slapen verminderde met het herkauwen, vergeleken met dieren die wakker beleven en niet herkauwden. Ook hieruit blijkt een verband tussen herkauwen en slapen.
Volgens Furrer heeft het alles te maken met de overvloedige zomers en de barre winters in het hoge noorden: "Het is een strategie om tijdens de zomer voldoende tijd te hebben om bijna constant te kunnen eten, om reserves aan te leggen voor de Arctische winter met een heel laag voedselaanbod", zegt Furrer in het vakblad Nature.
Als je alles samenlegt, dan toont dit overtuigend aan dat rendieren kunnen slapen en herkauwen tegelijk
Neurobioloog Niels Rattenborg
"Als je alles samenlegt, dan toont dit overtuigend aan dat rendieren kunnen slapen terwijl ze herkauwen", zegt neurobioloog Niels Rattenborg van het Max Planck-instituut in Seewiesen (Duitsland), die niet betrokken was bij de studie.
"Het zou interessant zijn om te weten te komen hoe ze dat precies klaarspelen", vertelt Rattenborg nog aan Sciencenews. "Het zou kunnen helpen om vooruitgang te boeken in het fenomeen van slaapwandelen bij de mens."
