In Zimbabwe, in het zuiden van Afrika, zijn de voorbije weken minstens 100 olifanten gestorven als gevolg van de droogte. De impact van de klimaatverandering laat zich steeds meer voelen, zeggen de plaatselijke autoriteiten. Het weerfenomeen El Niño versterkt die impact volgens hen nog. "We moeten olifanten helpen, ze zijn onze bondgenoot in de aanpak van de klimaatverandering", klinkt het.
Autoriteiten en natuurbeheerders in Zimbabwe luiden de alarmbel. De voorbije weken zijn in de nationale parken in het zuidelijke Afrikaanse land minstens 100 olifanten gestorven door de aanhoudende droogte. Parkwachters vinden hun karkassen terug in half opgedroogde modderpoelen waar de dieren nog wat water probeerden te vinden. Volgens de plaatselijke wildparkbeheerders en natuurbeschermingsorganisaties worden de gevolgen van de klimaatverandering steeds duidelijker. Ook het weerfenomeen El Niño speelt volgens hen een rol.
Thinase Farawo, de woordvoerder van de Zimbabwe National Parks en Wildlife Management Authority , postte de voorbije weken enkele foto's en filmpjes van olifanten die vast zijn komen te zitten in Hwange National Park. Dat is het grootste natuurreservaat van Zimbabwe. "El Niño maakt een al rampzalige situatie nog erger", zegt hij.
Er wordt gevreesd voor een herhaling van het scenario in 2019, toen meer dan 200 olifanten in Hwange stierven door droogte. Er lijkt voorlopig weinig regen in aantocht en de hitte in delen van Zimbabwe (waar de zomer in aantocht is, red) neemt nog toe.
Wat is El Niño en wat heeft dat met klimaatverandering en olifanten te maken?
El Niño is een natuurlijk en weerkerend weerfenomeen waarbij het water in delen van de Stille Oceaan opwarmt, en dat heeft een invloed op weerpatronen over de hele wereld. In het oosten van Afrika veroorzaakte El Niño dit jaar al dodelijke overstromingen. Voor het zuiden van Afrika wordt veel minder regen verwacht. En dat is al voelbaar in Zimbabwe, waar het regenseizoen weken later is begonnen dan gewoonlijk.
Vroeger kon je relatief betrouwbaar stellen dat het regenseizoen in Zimbabwe begon in oktober en liep tot maart. Maar de voorbije jaren is het verloop heel wat grilliger. Experts hebben ook al vastgesteld dat er langere en meer ernstige periodes van droogte zijn.
Momenteel is er al wat regen gevallen in Zimbabwe, maar de algemene voorspellingen wijzen ook nu naar een droge, hete zomer.
Studies suggereren dat klimaatverandering El Niño nog sterker kan maken, waardoor de effecten van het weerfenomeen nog extremer kunnen worden.
200 liter per dag
De natuurbeschermingsorganisatie International Fund for Animal Welfare (IFAW) waarschuwde eerder deze maand voor een crisis voor olifanten en andere dieren in Hwange National Park. Daar verblijven ongeveer 45.000 olifanten, naast meer dan 100 andere zoogdiersoorten en 400 vogelsoorten.
Thinase Farawo van de Zimbabwe National Parks en Wildlife Management Authority zegt dat de meest getroffen olifanten de jongere, de oudere en de ziekere dieren zijn. Zij kunnen niet altijd grote afstanden afleggen om water te vinden. Hij schat dat een olifant van gemiddelde grootte per dag ongeveer 200 liter water nodig heeft. Hwange National Park is ongeveer 14.500 vierkante kilometer groot, er loopt geen belangrijke rivier door.
"Olifanten zijn onze bondgenoten"
The Bhejane Trust , een organisatie die de wildparkbeheerders bijstaat, pompt dagelijks 1,5 miljoen liter water in de waterputten in het park. Daarvoor maken ze gebruik van 50 boorputten.
Olifanten redden doe je niet alleen voor de dieren zelf, klinkt het. Ze zijn een belangrijke bondgenoot bij het aanpakken van klimaatverandering. De dieren kunnen via hun mest over grote afstanden plantenzaden verspreiden in het ecosysteem. Daardoor kunnen bomen en bossen zich verspreiden, groeien en bloeien. Bomen halen het broeikasgas CO2 (koolstofdioxide) uit de lucht.
"Ze spelen een veel grotere rol in herbebossing dan mensen", zegt Trevor Lane, directeur van The Bhejane Trust. "Dat is een van de redenen waarom we strijden om olifanten in leven te houden."
