Borgloon stelt kunstwerk aan Fruitspoor voor ter ere van Holocaust-overlever Simon Gronowski: "Hij is op deze plek gesprongen"

Aan het Fruitspoor in Kuttekoven (Borgloon) komt een bijzonder kunstwerk ter ere van Holocaust-overlever Simon Gronowski (92). Op 11-jarige leeftijd werd hij als Joodse jongen geconfronteerd met de gruwel van de Tweede Wereldoorlog. Samen met zijn moeder werd hij op de trein richting Auschwitz gezet. Hij is dankzij een tussenkomst van het verzet uit de trein van het XXe konvooi gesprongen, zijn moeder bleef achter. Zij werd vermoord in Auschwitz, net als zijn zus, met een volgend konvooi.

Omdat dit verhaal zo bijzonder is, wil Borgloon een kunstwerk plaatsen op de plek waar hij destijds uit de trein is gesprongen. "Het werk is geïnspireerd op de vlucht van Simon nadat hij uit de trein sprong", legt Loes Ory (Open Vld - Stroop), schepen voor Toerisme uit. "Nadat hij van de trein werd geholpen door zijn moeder, heeft hij een tijdje rondgedwaald. Het beeld stelt dan ook een vluchtend kind voor op rails. Het is geen lieflijk beeld, omdat de angst er echt op af te lezen staat."

Voor het kunstwerk contacteerde de stad kunstenaar Koenraad Tinel, een goede vriend van Gronowski. Ook hij heeft een oorlogsverleden, maar hij beleefde alles van de andere kant. Zijn vader en twee broers collaboreerden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Door later in gesprek te gaan met Simon Gronowski ontstond er een vriendschap die vandaag de dag nog steeds heel sterk is.

"Het is zo bijzonder dat Koenraad dit kunstwerk maakt. Hij en Simon werken vandaag de dag heel nauw samen om hun verhalen te vertellen, om ervoor te zorgen dat de pijn van de oorlog nooit vergeten zal worden. Tinel benadrukt ook dat het kunstwerk vooral een ode is aan Simon, maar het staat ook voor alle onschuldige oorlogskinderen die momenteel in angst leven", aldus de schepen.

Het kunstwerk zal op 19 april 2024 geplaatst worden aan het Fruitspoor. Het is dan exact 80 jaar geleden dat de trein over het Fruitspoor reed en de kleine Simon uit de trein sprong. Voor het werk betaalt de stad 70.000 euro.

In Borgloon loopt momenteel ook een tentoonstelling van fotograaf Jo Struyven. Hij brengt de plekken in Vlaams-Brabant en Limburg in beeld waar gedeporteerde Joden, net zoals Simon Gronowski, dankzij een tussenkomst van het verzet konden ontsnappen uit het XXe konvooi. Het zijn donkere, stille, en zeer geladen foto’s met verhalen die lang blijven nazinderen. De tentoonstelling was eerder te zien in het Joods Museum van Brussel, maar staat nu in Borgloon.

"Het is belangrijk dat we de geschiedenis levendig houden om mensen duidelijk te maken wat er juist gebeurd is", vertelt fotograaf Struyven. "Het moet ongelofelijk moeilijk geweest zijn om te kiezen om uit de trein te springen, want dat was levensgevaarlijk. Je kon langs alle kanten beschoten worden. Ik heb geprobeerd om in de foto's het stiltemoment net na de sprong te creëren. Een moment waarop de mensen hun menselijkheid terugkregen na de ontmenselijking op de trein."