Rusland blijft inwoners van bezette gebieden in Oekraïne oproepen voor het Russische leger of probeert hen onder dwang in te lijven. Dat zegt mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW). Ook gevangenen worden onder druk gezet. Burgers inlijven om te vechten tegen hun eigen land, is een oorlogsmisdaad, klaagt HRW aan.
Rusland blijft Oekraïners onder druk zetten om te vechten tegen hun eigen land: "Een oorlogsmisdaad"
Freek Willems
Gepubliceerd:
"De Russische autoriteiten verplichten mannen in bezette gebieden in Oekraïne openlijk en illegaal om tegen hun eigen land te vechten", zegt Hugh Williamson, directeur voor Europa en Centraal-Azië bij Human Rights Watch ".
Die openlijke mobilisatie is al een hele tijd aan de gang en uit zich onder meer in het oprichten van inschrijvingskantoren in steden in bezette gebieden. In de provincie Zaporizja droeg het door Rusland aangestelde bestuur de bedrijven ook op om de gegevens van alle werknemers door te spelen aan de militaire autoriteiten.
Meteen naar het front
"Minder zichtbaar zijn hun praktijken om Oekraïense gevangenen onder druk te zetten om zich bij het Russische leger aan te sluiten", zegt Williamson. "Zij kunnen nergens schuilen of naartoe vluchten."
Volgens drie gevangenen in de door Rusland bezette en geannexeerde provincie Donetsk, die Human Rights Watch aan de telefoon kon interviewen, wordt de druk om zich bij het Russische leger aan te sluiten de laatste maanden nog extra opgevoerd. Een Oekraïense advocaat die een van die gevangenen verdedigt, zei tegen HRW dat ze op zijn minst op de hoogte is van 11 soortgelijke gevallen.
Gevangenen die akkoord gaan, worden vaak meteen naar het front gestuurd, zonder opleiding of degelijke uitrusting. Gevangenen die weigeren, worden in nog slechtere omstandigheden vastgehouden en zelfs gemarteld, met de bedoeling om hen alsnog te doen tekenen.
Zo getuigt een van de gevangenen in Donetsk dat hij, nadat hij geweigerd had, werd overgeplaatst naar een vochtige, koude en overbevolkte cel met 12 anderen in. Hij en andere gevangenen kregen ook lange periodes geen water en kregen vaak beschimmeld of bedorven voedsel te eten. "Wanneer we klaagden, werd ons gezegd dat naar de oorlog trekken onze uitweg uit deze omstandigheden was."
"Verderfelijk en illegaal"
"Oekraïners onder druk zetten om tegen hun eigen land te vechten, is verderfelijk en illegaal", zegt HRW. "Dit is een oorlogsmisdaad." Het internationaal recht verbiedt expliciet dat inwoners van bezette gebieden ingelijfd worden om tegen hun eigen land te vechten. Ook elke druk of propaganda, bedoeld om inwoners van bezette gebieden zogezegd vrijwillig te laten tekenen, is verboden.
Human Rights Watch roept Rusland op om onmiddellijk met deze praktijken te stoppen.
Eerder ook al op de Krim
Ook voor de grootschalige invasie in Oekraïne, die eind februari 2022 van start ging, hield Rusland al grote mobiliseringscampagnes in bezette gebieden. In het oosten van Oekraïne, maar zeker ook op het Krimschiereiland. Sinds de annexatie van de Krim in 2014 vonden al zeker 18 van zulke illegale campagnes plaats, zegt HRW, waarvan vooral Krimtataren het slachtoffer waren.
Volgens de Oekraïense overheid zouden sinds 2014 al meer dan 40.000 inwoners van de Krim ingelijfd zijn bij het Russische leger. Velen onder hen werden naar militaire bases in Rusland gestuurd. Ook dat wordt expliciet verboden in het internationale humanitaire recht.
HRW heeft geen cijfers van Krimtataren die naar het front in Oekraïne zijn gestuurd, "maar geloofwaardige bronnen hebben gemeld dat ze op de hoogte zijn van een aantal van zulke gevallen".
