Het Hooggerechtshof van de Amerikaanse staat Colorado heeft beslist dat oud-president Donald Trump zich in Colorado niet verkiesbaar mag stellen voor het presidentschap. Het Hof beveelt dat stembiljetten met zijn naam erop worden teruggetrokken uit de Republikeinse voorverkiezingen (primaries) begin volgend jaar. Als reden haalt het Hof aan dat Trump betrokken was bij de opstand tegen het Capitool begin 2021. Trump kan nog wel in beroep gaan tegen de beslissing.
Donald Trump mag niet meedoen aan voorverkiezingen in Colorado omdat hij meewerkte aan opstand Capitool
Het Hooggerechtshof in Colorado oordeelde met 4 stemmen tegen 3 dat voormalig president Donald Trump bij de voorverkiezingen volgend jaar geen verkiesbare kandidaat mag zijn. Trump was volgens het Hof betrokken bij de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021. Aanhangers van Trump vielen toen met geweld het Capitool binnen, het Amerikaanse parlementsgebouw. Trump, die de presidentsverkiezingen had verloren van Joe Biden, beweerde dat er sprake was van fraude en suggereerde meermaals dat zijn aanhangers zijn winst moesten opeisen.
De rechters van het Hof baseren zich op een bepaling in de Amerikaanse Grondwet, zijnde sectie 3 van het 14e Amendement . Dat verbiedt dat functionarissen die betrokken waren bij rebellie of opstand, een ambt bekleden.
Volgens hen waren Trumps uitspraken in de aanloop naar de bestorming "een oproep aan zijn aanhangers om ten strijde te trekken en zijn aanhangers zijn daarop ingegaan", klinkt het in de argumenten van de rechters.
"Wij nemen deze beslissing niet licht", schrijven de rechters. "Wij zijn ons bewust van de reikwijdte en het gewicht van de vraagstukken die voor ons liggen. Wij zijn ons eveneens bewust van onze plechtige taak om de wet toe te passen, zonder angst of gunst, en zonder beïnvloed te worden door de publieke reactie op de beslissingen die we volgens het mandaat van de wet nemen."
Wat zegt sectie 3 van het 14e Amendement letterlijk?
No person shall be a Senator or Representative in Congress, or elector of President and Vice-President, or hold any office, civil or military, under the United States, or under any State, who, having previously taken an oath, as a member of Congress, or as an officer of the United States, or as a member of any State legislature, or as an executive or judicial officer of any State, to support the Constitution of the United States, shall have engaged in insurrection or rebellion against the same, or given aid or comfort to the enemies thereof. But Congress may by a vote of two-thirds of each House, remove such disability.
Het 14e Amendement werd na de Amerikaanse burgeroorlog tussen de noordelijke en zuidelijke staten in de 19e eeuw toegevoegd aan de Amerikaanse grondwet. Sectie 3 van het 14e Amendement is nog maar zelden ingeroepen. Het is de eerste keer dat het wordt gebruikt om een kandidaat voor de presidentsverkiezingen te diskwalificeren.
Voorverkiezingen op 5 maart 2024
De uitspraak van het Hooggerechtshof in Colorado geldt alleen voor de Republikeinse voorverkiezingen in de staat op 5 maart 2024. In die primaries nemen verschillende kandidaten het tegen elkaar op om de Republikeinse nominatie voor het presidentschap in de wacht te slepen.
Colorado is de eerste staat waarbij het Hooggerechtshof zich achter de bepaling uit de grondwet schaart om Trump uit te sluiten. Gelijkaardige initiatieven om Trump van het stembiljet te weren bij de voorverkiezingen in New Hampshire, Minnesota en Michigan, werden niet goedgekeurd.
Trump-team: "Deze beslissing houdt geen steek"
De verkiezingscampagne van Donald Trump noemt de beslissing van het Hooggerechtshof in Colorado anti-democratisch en zegt dat het in beroep zal gaan bij het federale Amerikaanse Hooggerechtshof. "Deze beslissing houdt geen steek", zegt campagnewoordvoerder Steven Cheung.
Hij hekelde de rechters in Colorado die door Democratische gouverneurs zijn benoemd. "Democratische partijleiders verkeren in een staat van paranoia over de steeds groeiende, dominante voorsprong van president Trump in de peilingen. Ze hebben het vertrouwen verloren in het falende beleid van Biden en doen nu alles wat ze kunnen om te verhinderen dat Amerikaanse kiezers hen in november uit hun functies gooien."
Komt er nog beroep?
Donald Trump zelf was gisteren op een campagne-evenement in de staat Iowa. Hij gaf geen commentaar op de uitspraak in Colorado. De afdeling van de Republikeinse partij in Colorado deed dat wel. "Als de uitspraak standhoudt, trekken wij ons terug uit de organisatie van de voorverkiezingen", klinkt het.
Trump heeft tot 4 januari 2024 de tijd om beroep aan te tekenen bij het federale Hooggerechtshof. Dat is een dag voor de deadline waarop de stembiljetten voor de voorverkiezingen in Colorado gedrukt moeten worden. De beslissing van het Hooggerechtshof in Colorado zal voor die datum hoe dan ook nog niet uitgevoerd worden.
