In Iran is een marktkramer van 70 gearresteerd omdat hij een feestje bouwde bij zijn kraam. Dansen en zingen zijn strafbare feiten voor het radicaal-islamitische regime. Vroeger werd wel eens een oogje dichtgeknepen, maar na het massaprotest volgend op de dood van Mahsa Amini houden de autoriteiten de teugels strakker in handen.
Iran arresteert man van 70 omdat hij danst en zingt bij zijn kraam op de markt
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Een zeventiger in een wit pak, zingend, dansend en klappend, terwijl hij het omringende gezelschap aanspoort om mee te doen. Een groepje mannen valt hem bij en doet mee, vele anderen kijken geamuseerd toe.
De man is geen onbekende in Rasjt, kuststad aan de Kaspische Zee in Iran. Sadegh Bana Motejaded, bijgenaamd "nonkel Sadegh", is taxichauffeur en was lange tijd ook omroeper in een voetbalstadion. Aan die tweede job ontleent hij nog een andere bijnaam: "Booghy", afgeleid van het Iraanse woord voor megafoon.
"Zijn vermogen om te enthousiasmeren is hij nog niet verleerd", zegt Samira Ataei, journaliste bij De Standaard, in "Nieuwe feiten" . Het filmpje - dat dateert van vorige maand - waarin hij danst bij zijn viskraam is op zijn Instagrampagina beland en viraal gegaan.
Mensen vonden het zo aanstekelijk dat ze zelf variaties op het dansje online gingen delen. Een bekende dj maakte een technoversie van het bekende liedje dat "nonkel Sadegh" zong.
Maar de man werd kort daarop aangehouden. Zijn Instagrampagina met 128.000 volgers, waarop hij wel vaker beelden van zijn dansjes deelde, werd verwijderd. "Deze pagina is gesloten omdat de inhoud strafbaar is", was de officiële mededeling die erbij werd vermeld.
Dansen en zingen zijn strafbaar in Iran
"Dansen en zingen zijn voor het theocratische regime in Iran dan ook criminele feiten", zegt Samira Ataei. "Maar dat het verboden is, heeft de Iraniërs niet altijd tegengehouden. Zo herinner ik me dat mensen tijdens het WK voetbal in 2018 op straat kwamen, om te zingen en te dansen. Toen kneep het regime een oogje dicht."
Sinds de massale protestgolf na de brute dood van de jonge vrouw Mahsa Amini houdt het regime de teugels evenwel strakker in handen. Tijdens dat protest werd ook massaal gezongen en gedanst, ook door vrouwen die hun hoofddoek thuis hadden gelaten. Dansen en zingen werd deel van een groot kunstzinnig verzet tegen de ayatollahs.
Een man die alleen wat vrolijkheid wil brengen, wordt in Iran al snel iets heel politieks
Samira Ataei, journaliste bij De Standaard
Zodat nu zelfs een dansende zeventiger wordt gezien als een bedreiging voor het regime. Een bedreiging waartegen moest worden opgetreden.
Terwijl het er niet op leek dat "nonkel Sadegh" met zijn uiting van levensvreugde politieke bedoelingen had. Of toch?
"Moeilijk te zeggen", vindt Samira Ataei. "Als dansen en zingen strafbare feiten zijn en je doet het tóch, dan ben je op de een of andere manier toch wel politiek verzet aan het plegen. In die zin is veel van wat je doet of zegt in Iran verbonden met politiek, omdat het beleid zó insijpelt in het leven van de mensen.
Zo wordt een man die alleen wat vrolijkheid wilde brengen in de Iraanse samenleving - of op zijn minst op die vismarkt, en op sociale media - al snel iets heel politieks."
Kritiek op arrestatie
Lang heeft Sadegh Bana Motejaded overigens niet in de cel gezeten. Zelfs regimegetrouwe media hadden kritiek op zijn arrestatie, die intussen ongedaan is gemaakt. De man kreeg ook zijn Instagrampagina terug, die intussen is aangedikt met meer dan 1 miljoen volgers.
Het regime worstelt dus met hoe ze het aanhoudende, onderhuidse verzet moet aanpakken. "Het massale protest dat in september vorig jaar begon, heeft niet geleid tot een politieke revolutie. Enerzijds doordat de oppositie zich niet heeft verenigd, anderzijds door keiharde repressie", zegt Samira Ataei.
"Tegelijk heeft het protest een kentering teweeggebracht in de Iraanse samenleving. Veel Iraniërs vertellen me dat er iets is beginnen te broeien, en dat dat niet zal keren."
