Surrealisme, Ensor of Beaufort: vijf tentoonstellingen om naar uit te kijken in 2024

Ceci n’est pas une pipe! Waar anders dan in Brussel wordt het eeuwfeest van het surrealisme gevierd? In 1924 circuleerde het surrealisme in ons land, met gedurfde pamfletten die kunstenaars inspireerden. Er komen twee tentoonstellingen aan, over zowel de binnenlandse als de internationale surrealisten. Bozar brengt “Histoire de ne pas rire” over de Belgische avant-garde, met aandacht voor de politiek-historische achtergrond én voor vrouwelijke kunstenaars. 

De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten presenteren “IMAGINE! 100 years of international surrealism”, een reizende expo in samenwerking met het Centre Pompidou in Parijs. Niet te missen voor wie houdt van de droomwerelden van Magritte, Delvaux, Dalí of De Chirico.

Het zou een mooie vraag voor De Slimste Mens kunnen zijn: wat weet je over het Gulden Vlies? Ridders, Bourgondië, een gouden ketting met een "vlies", de vacht van een ram ... In Museum Hof van Busleyden kom je binnenkort alles te weten over de illustere Orde van het Gulden Vlies. In 1491 kwam die Orde bijeen in Mechelen. Daarvoor werden unieke wapenborden gemaakt. Die zijn nu zorgvuldig gerestaureerd.

De tentoonstelling ontrafelt ook de politieke intriges in de Orde van het Gulden Vlies, een van de vroegste Europese politieke allianties. Geen toeval dus dat de expo wordt georganiseerd tijdens het Belgische voorzitterschap van de Europese Unie. Meteen is ook de vaste collectie van het Museum Hof van Busleyden in Mechelen weer te bewonderen.

Eind 2024 is het 75 jaar geleden dat James Ensor overleed. Het feestelijke Ensorjaar is al ingezet in Oostende, met stillevens in Mu.ZEE en een stadsfestival. Maar er komt nog veel meer aan. Eerst in Brussel. Bozar focust op de muziek van Ensor, die ook pianospeelde en componeerde. De Koninklijke Bibliotheek onderzoekt zijn band met de hoofdstad. In de zomer zijn daar ook de laureaten van de Nationale Expo te zien, de wedstrijd “maak-je-eigen-Ensor” van VRT en Museumpas.

In het najaar is het alles Ensor wat de klok slaat in Antwerpen, met de grote tentoonstelling “Ensors stoutste dromen” in het KMSKA en in drie andere musea.

De beroemde Franse beeldbouwer Auguste Rodin leefde en werkte jaren in ons land. Voor een van zijn bekendste werken “Het bronzen tijdperk” stond bijvoorbeeld een Gentse soldaat model. Dat werk is op dit moment te zien in het MSK in Gent. Het BAM in Bergen heropent in de lente, na een grondige verbouwing. De eerste tentoonstelling klinkt veelbelovend: zo’n 60 beeldhouwwerken en evenveel schilderijen, tekeningen en gravures van de grote Auguste Rodin.

Monumentale hedendaagse kunst op strand, dijk of zelfs in zee: dat brengt het driejaarlijkse parcours Beaufort langs de Belgische kust. Voor de achtste editie heeft curator Els Wuyts werk gekozen van 18 nationale en internationale kunstenaars.

De “plek” staat centraal; het thema is “Fabric of life”. Acht werken blijven permanent staan, waardoor het Beaufort-beeldenpark elke keer wat aangroeit. Enkel de gemeente Bredene doet deze keer niet meer, om budgettaire redenen. 

Nog een driejaarlijkse afspraak met hedendaagse kunst is de Triënnale in Brugge. Altijd goed voor een indrukwekkende ontdekkingstocht door de stad, op plekken waar je doorgaans niet komt. “Spaces of possibility” is de titel, “Ruimtes van mogelijkheden”. Twaalf kunstenaars en architecten gaan daarmee aan de slag, tot in Zeebrugge toe. 

Nog een extraatje: zanger Nick Cave is van vele markten thuis: hij schrijft muziek en beklijvende teksten, maar hij is ook beeldend kunstenaar. Tijdens de coronacrisis werkte hij aan een reeks beeldjes van keramiek die het leven van duivel voorstellen.