"Ongedierte" en "migranten die het bloed van het land vergiftigen": harde campagnetaal van Trump baart zorgen

Donald Trump maakte de opmerking tijdens een campagne-evenement in New Hampshire. Daar vindt volgende maand de voorverkiezing plaats voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen van volgend jaar. Trump wil opnieuw president worden en is op dit moment de populairste Republikeinse kandidaat.

In zijn campagne zet hij sterk in op illegale immigratie en veiligheid aan de grens met Mexico. Tijdens zijn speech ging hij fel tekeer tegen het recordaantal migranten dat illegaal de Amerikaanse grens was overgestoken. “Ze vergiftigen het bloed van ons land”, vertelde Trump aan enkele duizenden supporters, "Over de hele wereld stromen ze ons land binnen."

Hij plaatste dezelfde bewoordingen dit weekend ook op zijn eigen sociale netwerk, Truth Social:

In een reactie liet een woordvoerder van het Witte Huis weten dat de woorden van Trump een gevaarlijke aanval zijn "op de waardigheid en de rechten van alle Amerikanen, onze democratie en de openbare veiligheid."

Trump heeft beloofd de illegale immigratie hard aan te pakken en de legale immigratie te beperken als hij wordt verkozen voor een tweede ambtstermijn. Hij zou daarin verder gaan dan tijdens zijn eerste ambtsperiode.

Hij wil elk jaar miljoenen mensen zonder papieren deporteren. Migranten die zonder vergunning in het land verblijven zullen actief opgespoord worden. Er zouden grote detentiekampen komen waar ze verblijven in afwachting van deportatie.

Trump gebruikte in september ook al dezelfde “vergiftigd bloed”-termen tijdens een interview met The National Pulse, een rechtse nieuwswebsite. “We weten dat ze uit gevangenissen komen. We weten dat ze uit psychiatrische instellingen komen en we weten dat het terroristen zijn. (…) Mensen komen binnen met ziekten. Ze komen binnen met alles wat je kunt hebben,” aldus Trump.

Toen al werd erop gewezen dat dit wel heel erg klonk als een echo uit de jaren ‘20 en ‘30. In “Mein Kampf” schreef Adolf Hitler over “een gif dat het lichaam van het volk binnensluipt” wanneer hij het had over open grenzen en "vreemd bloed" dat het land binnenkwam.

Vorige maand nam Donald Trump zijn politieke rivalen in het vizier, opnieuw met gelijkaardig taalgebruik, en opnieuw in New Hampshire. “We beloven dat wij de communisten, marxisten, fascisten en radicaal-linkse schurken die als ongedierte binnen de grenzen van ons land leven, zullen uitroeien.”

Ongedierte is nog zo’n woord met een lange geschiedenis in fascistisch taalgebruik. Ook president Joe Biden, wellicht de Democratische tegenkandidaat van Trump bij de verkiezingen volgend jaar, wees erop. “Een specifieke zin met een specifieke betekenis”, zei hij tijdens een campagne-evenement in San Francisco. “Het weerspiegelt de taal die je in nazi-Duitsland in de jaren dertig hoorde.”

De woordvoerder van de Trumpcampagne maakte het bepaald niet beter door in een reactie te zeggen: “Degenen die deze belachelijke bewering doen zijn duidelijk watjes die alles zouden aangrijpen, omdat ze lijden aan het  ‘Trumpwaanzin Syndroom’ en hun hele bestaan ​​zal verpletterd worden als president Trump terugkeert naar het Witte Huis.” Maar ook experten horen wel degelijk echo’s uit het verleden.

 “Mussolini sprak letterlijk over ratten nadat hij in 1927 dictator was geworden. Hij zei dat we ratten moeten doden die infectieziekten en bolsjewisme meebrengen,” vertelt Ruth Ben-Giath, fascisme expert aan de New York University, “Dit is gevaarlijke retoriek met een duidelijke fascistische geschiedenis.”

Dat vindt ook Christophe Busch, criminoloog, historicus en directeur van het Hannah Ahrendt Instituut. “Je voelt heel duidelijk dat dit een soort dehumaniserend taalgebruik is,” zegt hij. “Het menselijke etiket van bepaalde groepen wordt weggenomen. Ze worden als vijandig, als bedreigend, als toxisch voorgesteld.”

Vooral het combineren van verschillende factoren kan gevaarlijk zijn, volgens Busch. Het ontmenselijken en als bedreiging voorstellen zijn zo’n factoren. Het maakt de kans op geweld tegen een bepaalde groep groter, maar ook de kans dat dat geweld als legitiem wordt gezien. 

Die eerste daden van geweld hebben al plaatsgevonden, onder andere bij de bestorming van het Capitool. Donald Trump werkt nog steeds de legitimatie van dat geweld in de hand door bijvoorbeeld sympathie uit te spreken voor de bestormers van het Capitool.

Hij noemt degenen die gevangen zitten voor feiten die ze op die dag pleegden "gegijzelden". “Dit zijn mensen die niet in de gevangenis horen", zei hij. Hij overweegt straffen kwijt te schelden en heeft een single opgenomen met het "J6 Prison Choir". J6 staat voor 6 januari, de dag dat het Capitool bestormd werd. 

Ook op andere vlakken zinspeelt Trump steeds vaker op geweld. Hij zei dat generaal Mark Milley geëxecuteerd zou moeten worden. Volgens Trump had Milley landverraad gepleegd toen hij na de bestorming van het Capitool een Chinese collega had opgebeld om hem gerust te stellen dat alles in orde zou komen.

Recent zei Trump ook dat hij vond dat politieagenten winkeldieven ter plekke zouden moeten kunnen neerschieten. En hij zei dat men achter Letitia James aan zou moeten gaan. Een weinig verhulde bedreiging aan de openbare aanklager in New York die hem en zijn familie voor de rechter bracht wegens fraude.

Christophe Busch ziet in de VS een aantal zorgwekkende factoren samenkomen. Wanneer een wereldbeeld gecreëerd wordt waarbij groepen vijandig tegenover elkaar te staan. Dan wordt ook de kans op geweld groter, hetzij door lone wolves of door bepaalde extremistische bewegingen. Vooral in een land dat vergeven is van vuurwapens is dat potentieel erg gevaarlijk.

“Ik vergelijk het altijd met een hooizolder waar je heel veel hooi in stapelt. Als je dan met lucifers begint te spelen, gaan veel mensen zeggen dat dat heel onverstandig is, want dat kan echt grondig verkeerd aflopen.”