Robotchirurgen leren in Melle hoe artificiële intelligentie hen in de toekomst operaties kan helpen uitvoeren

In Melle is een congres gehouden over de rol van artificiële intelligentie (AI) in de chirurgie, voor wetenschappers die zich bezighouden met artificiële intelligentie in de gezondheidszorg en beeldverwerking in de chirurgie."Dit is een eerste stap in de richting van de automatisering van de chirurgie", vertelt uroloog Alex Mottrie, de oprichter van Orsi Academy in Melle, waar robotchirurgen leren hoe ze een robot kunnen bedienen die een operatie uitvoert.

Bij Orsi hebben ze naast een volledige serverruimte een supercomputer staan. Maar slim is die niet", zegt dr. Pieter De Backer, “die is eigenlijk heel dom. Maar die wordt zeer slim door onze clues. Wij leren hem eerst alles: dat gaat van het verschil tussen darmen en een lever, of welke materialen er gebruikt worden tijdens een operatie.”

Specialisten maken nu al gebruik van AI om bijvoorbeeld een niertumor te verwijderen. "Hij kan organen herkennen, een CT-scan inkleuren en er een 3D-model van maken. Dat ziet de chirurg in real time op het lichaam van de patiënt, door de 'verrekijkers' in het besturingssysteem". 

De AI zorgt er ook nog eens voor dat de chirurg de robotarm en het gereedschap kan zien waarmee hij opereert, ondanks de virtuele CT-scan. "Voor mij is de AI een grote hulp", zegt dr. Mottrie. "Wanneer ik een niertumor verwijder, kan ik die niet altijd zien, omdat de tumor in de nier zelf zit of door het vetweefsel errond. Dankzij het 3D-model van de AI kan ik precies zien waar de tumor zit.”

De wetenschappers moesten de AI dus eerst alles leren, en nu helpt de AI de chirurgen. “De AI kan ons chirurgische fouten melden", zegt De Backer. "Wanneer de schaar die een chirurg bedient buiten beeld gaat, en dus niet meer registreerbaar is voor de robot, gaat die ons waarschuwen: Opgepast, uw schaar is buiten beeld. U zou schade aan het orgaan kunnen toebrengen.”

"Het is een inkijk in de toekomst", zegt de Duitse chirurg Barbara Seeliger. "Met de AI kan je zelfs bepaalde operatiehandelingen simuleren voor je ze effectief uitvoert. Dit kan levens redden.”

De AI-technologie die chirurgen bijstaat tijdens operaties wordt nu nog volop uitgetest. Pieter De Backer verwacht dat ze over drie tot vijf jaar ingeschakeld kan worden.”Dat is nog lang, maar zo'n systeem moet je tot op het bot uitspitten voor je ermee werkt.”

“Door robotchirurgie heb je nu al minder littekens, minder bloedverlies en een sneller herstel. Assistentie van AI zal tijdwinst opleveren, maar ik geloof persoonlijk niet dat een robot ooit helemaal alleen een operatie zal uitvoeren. Want als er dan toch iets zou misgaan: wie is er dan verantwoordelijk?”, rondt De Backer af.