Cava is een relatief goedkope schuimwijn in vergelijking met champagne, omdat de druiven makkelijk te telen en machinaal te oogsten zijn. De arbeid in Spanje is ook goedkoper. Bovendien moet de schuimwijn ook minder lang rusten. Daarom is cava een populair alternatief voor de duurdere champagne tijdens de feesten, legt sommelier-conseil Sanaz Sadegh uit.
Het consumententeam van Radio2 gaat op zoek naar een antwoord op al je vragen. Heb je een verhaal of vraag, laat het ons weten op consumenten@radio2.be
Cava is een schuimwijn die wordt geproduceerd in Spanje. Er bestaan heel wat merken die voor de supermarkten in massa flessen produceren. "Ik denk daarbij aan Gran Baron en Mas Pere. In de meeste cava's zitten dezelfde 3 druivensoorten: Xarel-lo, Macabeo en Parellada. Dat zorgt ervoor dat de schuimwijnen heel erg op elkaar lijken van smaak en kwaliteit."
De sommelier wil gerust de vergelijking maken met champagne, maar stelt eerst en vooral: "Zeg nooit Spaanse champagne tegen cava. Champagne is een beschermde naam, die alleen mag gebruikt worden voor schuimwijn uit de gelijknamige Franse streek. Cava is wél een Spaanse schuimwijn."
Maar waarom is er zo'n groot prijsverschil tussen die twee schuimwijnen? Een fles cava geproduceerd voor massaproductie, kost meestal tussen de 5 en 15 euro. Voor een champagne betaal je vaak het dubbele.
Goedkopere druiven
De sommelier begint met een eenvoudige prijsvergelijking: "De prijs van 1 kilo druiven voor cava is ongeveer 70 eurocent. Dat is meer dan 10 keer goedkoper dan die van champagnedruiven, waarvoor je vandaag ongeveer 8 euro per kilo betaalt."
Waarom is dat prijsverschil zo groot? "De druiven voor champagne hebben meer verzorging nodig dan die voor cava, omdat ze ziektegevoeliger zijn en omdat het klimaat in de Champagnestreek niet zo stabiel en zonnig is als in Spanje. In de Champagnestreek zijn ze verplicht manueel te plukken, in Spanje niet. Daar mag het machinaal én gaat het dus veel sneller.
Bovendien is arbeid in Spanje goedkoper dan in Frankrijk. De druivenopbrengst ligt daarom in de Champagnestreek veel lager per hectare, maar de druiven zijn er wel van een hogere kwaliteit", legt Sanaz Sadegh uit.
Korte ligtijd of "sur lattes"
Een tweede belangrijke reden voor het prijsverschil is het tempo waarop de twee schuimwijnen kunnen verkocht worden. "Cava moet minder lang rusten dan champagne en kan dus sneller na de productie verkocht worden. Maar de Franse schuimwijn moet volgens de wet minstens 15 maanden 'sur lattes' liggen (langer blijven liggen in de kelders red.). In de praktijk is dat zelfs nog langer. Champagneboeren kunnen hun product dus niet meteen na de oogst en het bottelen, verkopen. Ze moeten lang wachten op hun verkoop, terwijl hun domeinen veel onderhoud vergen en dus veel geld kosten."
Cava als feestelijk aperitief: "Niet in flûtes of coupes!"
Om de smaak van schuimwijn optimaal te beleven, kan je die best in het geschikte glas drinken. "99 procent van de mensen heeft de verkeerde glazen in zijn kast staan voor schuimwijn. Serveer je cava, of om het even welke schuimwijn, nooit in een flûte glas. Dat glas is geïntroduceerd in de jaren 70, maar zo hou je het aroma gevangen. En neen, serveer je schuimwijn ook niet in een coupe. Want dan verdwijnt de smaak dan weer te snel", aldus de sommelier.
99 procent van de mensen gebruikt de verkeerde glazen: serveer je schuimwijn nooit in een flûte glas of coupe!
"Het ideale glas voor een schuimwijn is een groot glas, dat onderaan breed is en bovenaan smaller. Kies ook voor echt fijn kristal, in plaats van glas."
Ga voor een ambachtelijke schuimwijn
De trend van bewuster alcohol consumeren is al een tijdje ingezet, zegt de sommelier nog. "Kies eerder voor wat duurdere flessen die op een ambachtelijke, traditionele manier gemaakt zijn, dan voor massaproductie waarbij de boeren amper iets verdienen aan hun schuimwijn. Net als bijvoorbeeld voor een stukje vlees, kiezen mensen ook bij wijnen steeds bewuster voor kwaliteit."
Smaaktest: duurste fles wordt minder gesmaakt
Het consumententeam van Radio2 organiseerde een smaaktest waarbij 123 mensen in totaal 5 cava's blind hebben geproefd. Dit is de top 3 van het smaakpanel:
Gran Baron: 611 punten (gekocht voor 8,89 euro bij Colruyt)
Arestel: 496 punten (gekocht voor 4,99 euro bij Lidl)
Mas Pere: 432 punten (gekocht voor 8,69 euro bij Colruyt)
Overige geproefde cava’s:
Oro De Uva Brut (gekocht voor 7,99 euro bij Delhaize)
Codorniu Prima Vides (gekocht voor 12,98 euro bij Albert Heijn)
Sommelier Sanaz Sadegh is niet verbaasd, maar wel wat teleurgesteld in het resultaat van de smaaktest. "Het verwondert me niet dat Gran Baron er als winnaar uitkomt. Maar het is een mainstream, commerciële cava. De producent heeft veel ervaring met het publiek en weet goed dat hij rekening moet houden met wat de meeste mensen lusten. De cava is fruitig, licht, niet te complex en daarom makkelijk te drinken. Het is een van de meest verkochte cava's in Europa."
Soorten schuimwijn op een rij
Champagne en crémant komen uit Frankrijk. De titel "Champagne" is voorbehouden voor mousserende wijn uit de Champagnestreek, gemaakt met de volgende druiven: Pinot Noir, Chardonnay en Pinot Meunier. De naam crémant wordt gebruikt voor elke andere schuimwijn die niet uit de Champagne komt.
Cava is een Spaanse schuimwijn, vooral gemaakt uit deze 3 druivensoorten: Xarel-lo, Macabeo en Parellada.
Prosecco is Italiaans. Asti ook. Die laatste is gemaakt van de Moscatodruif, bevat minder bubbels én minder alcohol. Lambrusco, van de gelijknamige druif, is een Italiaanse schuimwijn en heeft - naast de klassieke witte en rosé soort - zelfs een rode variant.
Espumante is schuimwijn uit Portugal.
Sekt is een Duitse en Oostenrijkse schuimwijn, vooral gemaakt van de Riesling, Pinot Gris, Pinot Blanc en Pinot Noir druiven.
