Cisse (11 maanden) sterft, maar ouders krijgen geen duidelijkheid over doodsoorzaak omdat Brusselse hulpverleners geen Nederlands spreken

Cisse was 11 maanden oud toen hij afgelopen zomer een nacht bij zijn grootouders in Roosdaal - in de Vlaamse rand rond Brussel - zou doorbrengen. Maar dan slaat het noodlot toe: Cisse beweegt niet meer en de grootouders bellen de hulpdiensten. 

Een MUG-ploeg vertrekt onmiddellijk vanuit het Erasmusziekenhuis in Brussel, maar het jongetje blijkt overleden. Wat er precies gebeurd is, blijft een raadsel voor de grootouders, want niemand van de Brusselse hulpverleners was het Nederlands machtig. "Alles verliep in het Frans", vertelt grootvader Luc in "Terzake".

Cisse wordt overgebracht naar het Kinderziekenhuis Koningin Fabiola in Brussel. Ouders Karolien en Kim - die op een feest waren - reppen zich daarnaartoe, maar ook zij krijgen geen duidelijkheid over wat er gebeurd is, want ook de behandelende arts spreekt geen Nederlands. "Op zo'n moment voel je je helemaal alleen", vertelt mama Karolien. "Je hebt je kind vast en niemand kan je vertellen wat er gebeurd is."

"Alle communicatie verliep eerst in het Frans en daarna - op onze vraag, omdat het te technisch werd - in het Engels", vertelt vader Kim. Ook dat vlot niet erg, en de taalbarrière leidt tot verwarring. Na de toelichting van de arts zijn de ouders van Cisse in de veronderstelling dat hij gestikt is in zijn overgeefsel. Maar het jongetje overleed eigenlijk aan wiegendood. 

Ze krijgen ook een rouwkoffer met daarin een Franstalig boekje. "Wat daarin stond weten we niet. We hebben het snel weggegooid, want daar hadden we op dat moment niks aan", vertelt Karolien. Uiteindelijk duurt het ook 20 dagen vooraleer de pediater van Cisse het rapport krijgt van wat er op 5 augustus gebeurd is met Cisse en ook de ouders eindelijk duidelijkheid krijgen. 

Ook wordt hen voorgesteld om verder begeleid te worden door een Franstalige psycholoog die bij hen twee weken later aan huis zou komen. Maar dergelijke gevoelens in het Nederlands uitdrukken is al een hele uitdaging.

Een traumatische ervaring voor de ouders, maar ook voor de grootouders. "Hilde (grootmoeder, red.) heeft zich dagenlang schuldig gevoeld over wat er gebeurd is. Ze neemt het zichzelf kwalijk dat ze in het Frans niet voldoende heeft kunnen toelichten aan de hulpverleners wat er aan de hand was met Cisse. Slokdarm, overgeefsel, slap hangen: begin er maar aan in het Frans als dat je taal niet is."

De Vaste Commissie voor Taaltoezicht kreeg de voorbije vier jaar een tiental klachten binnen over het gebrek aan tweetaligheid bij spoeddiensten. Dat lijkt een beperkt aantal, maar dat is geen reden om het probleem te minimaliseren.

Een patiënt in hoogste nood is vaak amper nog bij zinnen en geraakt meestal ook moeilijk uit zijn woorden. Als de hulpverlener dan de taal van de patiënt niet spreekt, kan dat fatale gevolgen hebben.

Het Kinderziekenhuis Koningin Fabiola, het ziekenhuis waar Cisse heen werd gebracht, wil niet op de concrete zaak ingaan, maar erkent dat er te weinig artsen - en zeker te weinig tweetalige artsen - zijn. Daarom geeft het ziekenhuis ook zelf taallessen. 

Volgens Marc Noppen, de ceo van het UZ Brussel is de problematiek veel groter dan geschetst in de reportage. "In de reportage spreekt men van een tiental klachten, maar dat is de top van de ijsberg. Uit briefwisseling en mailwisseling met patiënten uit de omgeving van ons ziekenhuis blijkt dat het eerder regel is dan de uitzondering. Dringende hulpverlening wordt vaak in eentalig Frans of dikwijls zelfs nog gebrekkig Frans aangeboden", zegt Noppen in "Terzake".

Noppen verwijst naar verhalen van oudere mensen in de rand van Brussel, bijvoorbeeld het Pajottenland. "Die mensen worden naar het Erasmusziekenhuis gebracht. Men is niet in staat om de familie in het Nederlands te woord te staan, om hen te zeggen dat iemand is opgenomen of overleden. Het gaat hier over iets elementair, dat te maken heeft met respect en beleefdheid."