Poetin op jaarlijkse persconferentie: "Geen vrede in Oekraïne voor doelen zijn bereikt" 

"De som van het jaar", het is de naam van het nieuwe format waarin de Russische president Poetin dit jaar rekenschap aflegt tegenover het Russische volk en de internationale media.

Het is een combinatie van de jaarlijkse persconferentie van Poetin voor journalisten, en de zogenoemde "directe lijn", die ook elk jaar plaatsvindt. Dan kunnen gewone Russen met grote en kleine vragen inbellen, en krijgen ze een antwoord van hun president.

Al is "rekenschap afleggen" voor Poetin een zeer relatieve term. De persconferentie is in werkelijkheid een zwaar georkestreerde propagandashow. Poetin kan urenlang kritiekloze vragen beantwoorden en vertellen hoe hij alleen maar de juiste beslissingen heeft genomen. Buitenlandse journalisten die een vraag mogen stellen komen ook vooral uit bevriende landen, zoals China en Turkije.

Bij het beantwoorden van de vragen van burgers kan hij dan weer laten zien dat hij ook inzit met de dagelijkse beslommeringen van de gewone Rus. Kinderen op de Krim die Poetin een video sturen met de vraag om hun sporthal te renoveren? Dat komt natuurlijk meteen in orde, krijgen ze te horen.

De samensmelting van de twee verloopt natuurlijk exact hetzelfde. Vorig jaar was er geen jaarlijkse persconferentie en geen "directe lijn". Dit jaar zijn er dus nog veel vragen over de oorlog in Oekraïne. "Wanneer komt er vrede?", werpt de moderator Poetin meteen toe. "Wanneer we onze doelen bereiken", antwoordt die.

Hij verklaart zich nader: "Oekraïne moet vrijgemaakt worden van nazi-invloeden, gedemilitariseerd worden en een neutrale status krijgen." Dat kan volgens Poetin door tot een akkoord te komen, maar als het moet met geweld. Rusland verdedigt de oorlog al vanaf het begin door te zeggen dat de regering in Kiev een nazi-regering is. 

Poetin zegt ook dat het Russische leger over heel de frontlinie de posities verbetert. Oekraïne jaagt tegelijkertijd talloze manschappen de dood in, ook elitetroepen, om toch maar iets van vooruitgang in het tegenoffensief te forceren, aldus de Russische president. Zonder succes, nota bene. Dat Rusland exact net dat gedaan heeft om het stadje Bachmoet te veroveren in mei, zegt hij daar niet bij.

Poetin garandeert ook aan de bevolking dat er momenteel geen nieuwe mobilisatie komt. "Waarom zouden we dat doen", zegt Poetin met de glimlach. "Vrijwilligers bieden zich aan de lopende band aan, tot nu toe hebben al 486.000 Russen een contract met het leger getekend." Cijfers die we niet kunnen controleren.

Waarschijnlijk komt de boodschap dat er geen mobilisatie komt ook al met het oog op de presidentsverkiezingen volgend jaar. Poetin zal daar opnieuw aan deelnemen, en naar alle waarschijnlijkheid ook opnieuw winnen. Verwacht werd dat hij dat op deze persconferentie zou aankondigen, maar plots kwam de aankondiging er dan toch al vorige week. Op een - alweer - georkestreerd moment na een ceremonie voor oorlogshelden.

Over het Westen had Poetin zijn gebruikelijke litanie klaar: namelijk dat de volksopstand in Oekraïne in 2014 aangestuurd werd door de Amerikanen. Europa is ook te afhankelijk van de VS volgens Poetin.

De oorlog in Gaza is ook in geen geval te vergelijken met de situatie in Oekraïne, zegt Poetin: "Daar sterven duizenden vrouwen en kinderen,  iedereen voelt het verschil met Oekraïne." Een nadere verklaring komt er niet. Volgens de laatste cijfers van de VN zijn er ook in Oekraïne al meer dan 10.000 burgerslachtoffers gevallen, waaronder ook meer dan 560 kinderen. Waarschijnlijk ligt het echte aantal nog veel hoger, zegt de VN daar ook bij. 

Er zijn wel twee goede voorbeelden volgens de Russische president: Robert Fico, de nieuwe premier van Slovakije, en de Hongaarse premier Viktor Orbán, die beide bekend staan als redelijk pro-Russisch. Zij verdedigen volgens Poetin hun eigen interesses, in plaats van zich te verstoppen onder de vleugels van de VS. Ook de Turkse president Erdogan krijgt van Poetin een pluim voor zijn leidende rol in het oplossen van het conflict in Gaza.

Net vandaag raakte ook bekend dat Rusland de aanhouding van Evan Gershkovich nog eens verlengt. De journalist van de Amerikaanse krant The Wall Street Journal die in maart werd gearresteerd op verdenking van spionage moet al zeker tot eind januari in de cel blijven, in afwachting van zijn proces. Een journaliste van de andere Amerikaanse krant The New York Times kon de vraag stellen wanneer hij zal vrijkomen. 

Na haar eerst een paar keer te onderbreken, deed Poetin eerst uitschijnen dat hij niet wist over wie het ging. Daarna zei hij dat er een dialoog bezig is met de VS, maar dat die moeilijk loopt. "De vraag wanneer hij vrijkomt, kunnen we ook beantwoorden met de vraag: "Waarom misdaden begaan in Rusland?"", aldus Poetin.

Uiteindelijk behandelde de Russische president 67 van de bijna 2 miljoen vragen die werden ingestuurd. Ook tijdens de uitzending kwamen nog vragen binnen, die verschenen op een scherm. Een ervan was "Waarom wijkt uw realiteit af van die van ons?" Het hoeft geen betoog dat die vraag niet aan bod kwam.

Ook in een reportage van de staatstelevisie die gisteren vooruitblikte op de persconferentie, kwamen dit soort vragen op het scherm. "Wanneer komen de gemobiliseerde soldaten weer naar huis?", vroeg iemand zich af. En "Wanneer is de oorlog gedaan?". Nadat de vragen online werden opgepikt, werden de beelden door het staatskanaal geschrapt.

Poetin sloot de persconferentie af met de vraag "Wat zou u nu tegen uzelf uit het jaar 2000 zeggen?", toen hij voor het eerst president werd. Waarop hij antwoordde: "Bewandel de juiste weg, kameraad!"